Proficiency σε τρεις ημέρες με παράδοση στο σπίτι – Καταγγελίες για τίτλους χωρίς γνώσεις, παρέμβαση ζητά το ΑΣΕΠ

Για πολλούς, το Proficiency προϋποθέτει πολυετή μαθήματα, συστηματικό διάβασμα και αναμονή με αγωνία για τα αποτελέσματα. Στην ελληνική αγορά, ωστόσο, προβάλλεται ακόμη και ως διαδικασία που ολοκληρώνεται μέσα σε τρεις ημέρες. Διαφημίσεις για πιστοποιητικά γλωσσομάθειας με ποσοστό επιτυχίας 99% και καταγγελίες ότι τίτλοι παραδίδονται στο σπίτι δίχως συμμετοχή σε εξετάσεις επαναφέρουν το κρίσιμο ερώτημα: ποια πραγματική γνώση αντιστοιχεί στο συγκεκριμένο χαρτί;

Για το θέμα κινητοποιείται η Ένωση Εξεταστών Γλωσσών στην Ευρώπη, ALTE, την ώρα που ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, εισηγείται εξετάσεις ουσιαστικών γλωσσικών ικανοτήτων και ζητά αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων. Ρεπορτάζ του Euronews αναδεικνύει ότι οι προβληματισμοί επεκτείνονται στην εγκυρότητα προσόντων τα οποία μπορεί να προσφέρουν μοριοδότηση για πρόσληψη στο Δημόσιο.

Από τα μαθήματα στην παράδοση πιστοποιητικού στο σπίτι

Κατά το φόρουμ της ALTE, το οποίο φιλοξενήθηκε την Πέμπτη 1 Οκτωβρίου στο Ινστιτούτο Γκαίτε στην Αθήνα, προβλήθηκαν διαφημίσεις για απόκτηση Lower ή Proficiency εντός δύο έως τεσσάρων μηνών. Άλλες υποσχέσεις έκαναν λόγο για άριστη γνώση αγγλικών ύστερα από 30 ώρες μαθημάτων και για επιτυχία σχεδόν βέβαιη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Θάνος Παπαϊωάννου στο διαφημιζόμενο 99% επιτυχίας για το Proficiency. Με την επισήμανσή του έθεσε υπό εξέταση την αξιοπιστία μιας διαδικασίας η οποία υποτίθεται ότι επιβεβαιώνει γλωσσικές ικανότητες υψηλών απαιτήσεων.

Σοβαρότερη διάσταση έδωσαν στο θέμα οι καταγγελίες που παρουσίασε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας, Γιώργος Χριστόπουλος. Μιλώντας για κέντρο εκμάθησης ξένων γλωσσών στην Ελευσίνα, ανέφερε ότι οι υποψήφιοι καταβάλλουν ποσά από 500 μέχρι 1.500 ευρώ, ανάλογα με το πιστοποιητικό, και το παραλαμβάνουν στην κατοικία τους χωρίς να έχουν εμφανιστεί στις εξετάσεις.

Ο Γιώργος Χριστόπουλος αναφέρθηκε επίσης σε περιπτώσεις κατά τις οποίες δόθηκαν πιστοποιητικά C2 σε άτομα των οποίων οι γνώσεις βρίσκονταν στο επίπεδο B1. Οι συγκεκριμένες καταγγελίες δημιουργούν αμφιβολίες για το κατά πόσο το επίπεδο που αναγράφεται στον τίτλο ανταποκρίνεται στις πραγματικές δεξιότητες εκείνου που τον κατέχει.

Συστημικό και διαχρονικό πρόβλημα διαπιστώνει η ALTE

Οι προβληματισμοί σχετικά με όσα συμβαίνουν στην ελληνική αγορά είχαν ήδη μεταφερθεί στην ALTE νωρίτερα κατά τη διάρκεια του έτους, στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου που διοργάνωσε στο Μόναχο.

Μιλώντας στο Euronews, ο Ντάρεν Πέρετ, ελεγκτής της ALTE και μέλος της Μόνιμης Επιτροπής της, ανέφερε ότι στη συνέχεια διενεργήθηκε έρευνα. Μέσα από αυτήν, η ένωση κατέληξε στην εκτίμηση ότι στην Ελλάδα το φαινόμενο έχει συστημικά χαρακτηριστικά και μεγάλη έκταση.

Επόμενο στάδιο αυτής της προσπάθειας ήταν το φόρουμ της Αθήνας, όπου έλαβαν μέρος εκπρόσωποι της πολιτείας, της εκπαιδευτικής κοινότητας, πανεπιστημίων και εξεταστικών οργανισμών. Η ALTE προγραμματίζει να κωδικοποιήσει τις διαπιστώσεις και τις εισηγήσεις της, να τις αποστείλει στους αρμόδιους φορείς της Ελλάδας και να περιμένει την απάντησή τους για τα επόμενα βήματα.

Η κίνηση αυτή αποτελεί πρωτοβουλία της ευρωπαϊκής ένωσης εξεταστών γλωσσών. Δεν συνιστά διαδικασία επιβολής κυρώσεων ή διενέργειας ελέγχου που έχει ανακοινωθεί από κάποιο θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η μοριοδότηση καθιστά κρίσιμη την εγκυρότητα των τίτλων

Το ζήτημα δεν περιορίζεται στον χώρο εκμάθησης ξένων γλωσσών. Εφόσον ένας τίτλος προσμετράται στην κατάταξη των υποψηφίων, η εγκυρότητά του έχει συνέπειες και για όλους όσοι ανταγωνίζονται για την ίδια επαγγελματική θέση.

Σε αυτήν ακριβώς την παράμετρο εστιάζει ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ. Εάν ο τίτλος δεν αποτυπώνει τις γνώσεις που πράγματι διαθέτει ο κάτοχός του, τότε πλήττεται η ίδια η αξιοπιστία της διαδικασίας με την οποία αξιολογούνται τα προσόντα.

Στη συζήτηση τέθηκε ακόμη ένας διαφορετικός τρόπος εξασφάλισης γλωσσικών προσόντων. Ο Θάνος Παπαϊωάννου αναφέρθηκε σε διαφήμιση μεταπτυχιακού στην Ιταλία, για το οποίο παρέχονται σημειώσεις στα ελληνικά, και διερωτήθηκε πώς ο συγκεκριμένος τίτλος είναι δυνατόν να αποδεικνύει παράλληλα άριστη γνώση ιταλικών, δίχως χωριστή εξέταση γλωσσικής επάρκειας.

Αντίστοιχος προβληματισμός εκφράζεται για την αξιοποίηση πιστοποιητικών σε μεταπτυχιακές σπουδές εκτός Ελλάδας, καθώς εκεί ο κάτοχός τους πρέπει να ανταποκριθεί στην πράξη στις γλωσσικές απαιτήσεις του προγράμματος.

Η πρόταση για εξετάσεις γλωσσών από το ΑΣΕΠ το 2029

Ο Θάνος Παπαϊωάννου εισηγήθηκε από το 2029 το ίδιο το ΑΣΕΠ να εξετάζει τους υποψηφίους στα αγγλικά, στα γερμανικά και στα γαλλικά, εφόσον προηγουμένως εξασφαλιστούν τα απαιτούμενα μέσα. Η εισήγηση δεν αποτελεί ειλημμένη απόφαση ούτε αλλαγή που έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή.

Για το διάστημα έως τότε, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ ζήτησε να ενταθούν οι έλεγχοι στους οργανισμούς που χορηγούν πιστοποιήσεις, δίνοντας ξεχωριστή βαρύτητα στις εξετάσεις μέσω διαδικτύου. Τα βασικά ζητήματα αφορούν την εξακρίβωση του προσώπου που κάθεται απέναντι από την οθόνη, τον τρόπο ταυτοποίησής του και τις δικλίδες που αποκλείουν την παροχή βοήθειας.

Ο Θάνος Παπαϊωάννου εισηγήθηκε, επίσης, η επαγγελματική αναγνώριση των τίτλων να περάσει από το ΑΤΕΕΝ του υπουργείου Παιδείας στον ΔΟΑΤΑΠ. Ανέφερε ότι έχει ήδη εκθέσει τις ανησυχίες του ενώπιον της αρμόδιας επιτροπής της Βουλής, ενώ σκοπεύει να τις εντάξει και στην ετήσια έκθεση του ΑΣΕΠ.

Η συγκεκριμένη συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους επένδυσαν χρήματα και χρόνο στην εκμάθηση μιας ξένης γλώσσας. Ένα πιστοποιητικό διατηρεί την αξία του όταν υπάρχει εμπιστοσύνη ότι οι γνώσεις του κατόχου αντιστοιχούν σε όσα βεβαιώνει, κυρίως όταν από το ίδιο έγγραφο ενδέχεται να εξαρτηθεί μια ευκαιρία επαγγελματικής αποκατάστασης.