Η διεύρυνση των φορέων πιστοποίησης ξένων γλωσσών και η διεξαγωγή εξετάσεων από απόσταση, ακόμη και μέσα από το σπίτι, προκαλούν πολλά ερωτήματα για τις συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιούνται οι εξετάσεις.
Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, διευκρίνισε ότι η συζήτηση δεν αφορά αναγκαστικά, με την αυστηρή έννοια, πλαστά έγγραφα που φαίνεται να έχουν εκδοθεί από έναν φορέα ενώ στην πραγματικότητα δεν προέρχονται από αυτόν. Όπως εξήγησε, το επίμαχο θέμα συνδέεται κυρίως με τη διαδικασία πιστοποίησης της γνώσης ξένων γλωσσών και, ιδίως, με τις συνθήκες διεξαγωγής των εξετάσεων.
«Αυτό για το οποίο μιλάμε είναι περιπτώσεις που γίνεται πιστοποίηση ξένης γλώσσας και ηλεκτρονικού υπολογιστή», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ στάθηκε ειδικότερα στις διαφημίσεις φορέων πιστοποίησης, επισημαίνοντας ότι ορισμένες από αυτές εμφανίζουν ποσοστά επιτυχίας που, όπως υποστηρίζεται, αγγίζουν το 99%.
Κατά τον Θάνο Παπαϊωάννου, οι συγκεκριμένες διαφημίσεις δικαιολογημένα προκαλούν προβληματισμό. Ως ακόμη πιο ανησυχητικές περιέγραψε τις περιπτώσεις όπου προβάλλεται η δυνατότητα προετοιμασίας για την απόκτηση πιστοποιητικού επιπέδου Proficiency σε διάστημα μόλις δύο έως τεσσάρων μηνών.
Το κρίσιμο ερώτημα, όπως τόνισε, δεν περιορίζεται στην ταυτότητα του φορέα που εξετάζει, αλλά επεκτείνεται στις συνθήκες κάτω από τις οποίες διεξάγεται η εξέταση.
Ο Θάνος Παπαϊωάννου ανέφερε ότι παλαιότερα οι εξετάσεις πραγματοποιούνταν διά ζώσης και από λίγους φορείς. Πλέον, όμως, έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των πιστοποιημένων φορέων, ενώ πολλοί από αυτούς οργανώνουν εξετάσεις σε ολόκληρη τη χώρα.
«Οι πιστοποιημένοι φορείς πλέον είναι πάνω από 50», δήλωσε ο κ. Παπαϊωάννου, σημειώνοντας παράλληλα ότι τα τελευταία χρόνια ο αριθμός τους έχει παρουσιάσει μεγάλη άνοδο.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΑΣΕΠ, η εξ αποστάσεως εξέταση. Όταν η διαδικασία γίνεται από το σπίτι, προκύπτουν σοβαρές δυσκολίες τόσο για την επιβεβαίωση της ταυτότητας του εξεταζόμενου όσο και για τον αποκλεισμό εξωτερικής βοήθειας.
«Η υπηρεσία προσλήψεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ή το ΑΣΕΠ, ας το πούμε το ευρωπαϊκό, πασχίζει εδώ και μερικά χρόνια να φτιάξει μια τέτοια διαδικασία με εγγυήσεις και δικλείδες, ούτως ώστε να μπορεί κανείς να είναι σπίτι, να εξεταστεί και να ταυτοποιηθεί», επισήμανε ο κ. Παπαϊωάννου.
Όπως πρόσθεσε, μέχρι σήμερα δεν έχουν διαμορφωθεί ασφαλείς μέθοδοι οι οποίες να διασφαλίζουν απόλυτα την αξιοπιστία μιας τέτοιας διαδικασίας.
Ο ίδιος εκτίμησε πως τα επόμενα χρόνια θα αναπτυχθούν στην Ελλάδα και διεθνώς πιο αξιόπιστες τεχνολογικές λύσεις για την εξ αποστάσεως εξέταση: «Πιστεύω ότι σε μερικά χρόνια από τώρα, αν υπάρχει πρόθεση και σε επίπεδο ΑΣΕΠ και σε επίπεδο άλλων χωρών, θα μπορέσουμε να βρούμε ασφαλείς μεθόδους. Αυτή τη στιγμή, όμως, δεν έχουμε βρει ασφαλείς».
Σε άλλο σημείο της παρέμβασής του, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ αναφέρθηκε και στην αναγνώριση της γνώσης ξένης γλώσσας μέσω μεταπτυχιακών σπουδών εξ αποστάσεως στο εξωτερικό.
Όπως ανέφερε, ορισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα προωθούν μεταπτυχιακά προγράμματα, υποστηρίζοντας ότι η επιτυχής ολοκλήρωσή τους συνεπάγεται ταυτόχρονα αναγνώριση άριστης γνώσης ξένης γλώσσας. Η συγκεκριμένη αναγνώριση μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί ως προσόν για διορισμό ή πρόσληψη στο Δημόσιο.
«Στην ίδια διαφήμιση έγραφε οι σημειώσεις για τα μαθήματα στα ελληνικά», ανέφερε χαρακτηριστικά, αμφισβητώντας κατά πόσο ένα μεταπτυχιακό που διεξάγεται με αυτούς τους όρους μπορεί να αποδεικνύει άριστη γνώση της γλώσσας στην οποία υποτίθεται ότι πραγματοποιούνται οι σπουδές.
Τι προτείνει το ΑΣΕΠ
Ο Θάνος Παπαϊωάννου ξεκαθάρισε ότι η αντιμετώπιση του ζητήματος δεν μπορεί να στηριχθεί σε μία μόνο λύση, αλλά χρειάζεται συνδυασμό παρεμβάσεων.
Μία από τις προτάσεις που παρουσίασε αφορά την ενεργοποίηση και ενίσχυση του Κρατικού Πιστοποιητικού Γλωσσομάθειας, προκειμένου να λειτουργήσει ως αξιόπιστη επιλογή απέναντι στα ιδιωτικά πιστοποιητικά που κυκλοφορούν στην αγορά.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της κατάργησης της αναγνώρισης της άριστης γνώσης ξένης γλώσσας αποκλειστικά μέσω εξ αποστάσεως σπουδών στο εξωτερικό. Όπως σημείωσε, η πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης δυσχεραίνει ακόμη περισσότερο την εξακρίβωση της αυθεντικότητας των εργασιών και της πραγματικής συμμετοχής ενός φοιτητή στο πρόγραμμα.
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ γνωστοποίησε ακόμη ότι σε βάθος χρόνου εξετάζεται το ενδεχόμενο η γλωσσική επάρκεια να ελέγχεται απευθείας μέσα από τον γραπτό διαγωνισμό του ΑΣΕΠ για τις προσλήψεις στο Δημόσιο. Σε αυτή την περίπτωση, η αξιολόγηση δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από πιστοποιητικά που εκδίδουν τρίτοι φορείς.
Κατά τον ίδιο, μια τέτοια μεταβολή θα μπορούσε να εξεταστεί «σε έναν ορίζοντα τεσσάρων ετών από σήμερα», καθώς προηγουμένως απαιτούνται η κατάλληλη προετοιμασία και η απαραίτητη θεσμική οργάνωση.
Παράλληλα, στο προσοντολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων προβλέπεται ήδη η σύσταση κρατικού φορέα για την εποπτεία των πιστοποιήσεων ξένων γλωσσών. Όπως ανέφερε ο κ. Παπαϊωάννου, η συγκεκριμένη διάταξη θα πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή.
Απαντώντας στο γιατί δεν λειτουργεί σήμερα ένας φορέας με δυνατότητα πρακτικού ελέγχου των δεκάδων οργανισμών που διενεργούν εξετάσεις, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ δήλωσε: «Καταρχήν δεν έχει κανείς την αρμοδιότητα να το κάνει».
Ο κ. Παπαϊωάννου διευκρίνισε ότι το ΑΣΕΠ δεν μπορεί να εποπτεύσει όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα κατά τη διεξαγωγή των εξετάσεων από τους συγκεκριμένους φορείς. «Πρέπει να ενεργοποιηθεί η διάταξη που προβλέπει το πώς πιστοποιούνται οι φορείς για τη γνώση ξένων γλωσσών», τόνισε.
Παράλληλα, χαρακτήρισε το εγχείρημα δύσκολο, καθώς το σύστημα έχει επεκταθεί αισθητά τα τελευταία χρόνια. Όπως υπογράμμισε, χρειάζονται τόσο σύγχρονες διαδικασίες όσο και ένα σαφές χρονοδιάγραμμα.
Το ΑΣΕΠ έχει ήδη θέσει το θέμα υπόψη της κυβέρνησης και της Βουλής, σύμφωνα με τον κ. Παπαϊωάννου. Ο ίδιος εκτίμησε πως λύσεις μπορούν να προκύψουν, εφόσον καθοριστεί συγκεκριμένο χρονικό όριο και δεν περιοριστεί η συζήτηση σε έναν διάλογο χωρίς τελική έκβαση.
Τα επόμενα βήματα στις προσλήψεις μέσω ΑΣΕΠ
Στον προγραμματισμό των επόμενων διαδικασιών προσλήψεων αναφέρθηκε επίσης ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε, τα οριστικά αποτελέσματα για την Τεχνολογική Εκπαίδευση έχουν δημοσιευτεί, ενώ εκείνα για την Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση αναμένεται να ανακοινωθούν το αργότερο μέσα στην επόμενη εβδομάδα.
Παράλληλα, η προκήρυξη για την Υποχρεωτική Εκπαίδευση έχει αποσταλεί προς δημοσίευση. Στη συνέχεια θα προχωρήσουν οι διαδικασίες για άτομα με αναπηρία, οι οποίες αφορούν περίπου 1.500 θέσεις.
Για τον προγραμματισμό των προσλήψεων στο Δημόσιο για το 2027, ο κ. Παπαϊωάννου εκτίμησε ότι ο αριθμός τους θα διαμορφωθεί περίπου στις 20.000. Οι θέσεις Πανεπιστημιακής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης θα καλυφθούν από επιτυχόντες του γραπτού διαγωνισμού του 2025, ενώ για τις υπόλοιπες κατηγορίες θα εφαρμοστούν διαφορετικές διαδικασίες, με μοριοδότηση.
Το 2027 αναμένεται ο νέος γραπτός διαγωνισμός του ΑΣΕΠ
Ο επόμενος γραπτός διαγωνισμός του ΑΣΕΠ προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το 2027, όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Αρχής. Η ακριβής ημερομηνία, ωστόσο, θα καθοριστεί από διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και ο εκλογικός κύκλος.
Ο κ. Παπαϊωάννου σημείωσε ότι ο νόμος πλέον δεν προβλέπει αναστολή των διαδικασιών του ΑΣΕΠ κατά την προεκλογική περίοδο. Παρ’ όλα αυτά, υπογράμμισε πως δεν θα ήταν συνετό να πραγματοποιηθεί σε τέτοια περίοδο γραπτός διαγωνισμός στον οποίο θα συμμετείχαν δεκάδες χιλιάδες υποψήφιοι.
«Γραπτό διαγωνισμό με 40.000 υποψηφίους και 50.000 υποψηφίους δεν είναι συνετό να κάνεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.
