Ελληνικές θάλασσες: Επτά ξενικά είδη που μπορεί να συναντήσουμε, ανάμεσά τους το λεοντόψαρο και ο μακράκανθος αχινός
Η υπεραλίευση αφήνει κενά στα θαλάσσια οικοσυστήματα και διευκολύνει την εξάπλωση ξενικών ειδών· το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος παρακολουθεί την παρουσία τους

Πάνω από 1.000 ξενικά είδη έχουν φτάσει στη Μεσόγειο, σύμφωνα με ανάρτηση του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» στο Facebook. Η κλιματική αλλαγή αναφέρεται συχνά ως αιτία της εξάπλωσής τους, ωστόσο σημαντική είναι και η επίδραση της ανθρώπινης δραστηριότητας. Όπως επισημαίνει το Ινστιτούτο, η υπεραλίευση στις ελληνικές θάλασσες έχει αφήσει κενά στα θαλάσσια οικοσυστήματα, διευκολύνοντας την εγκατάσταση και την εξάπλωση πολλών ξενικών ειδών.
Το «Αρχιπέλαγος» υπογραμμίζει ότι δεν είναι επιβλαβή όλα τα ξενικά είδη. Η αναγνώρισή τους, αναφέρει, μας βοηθά να αντιληφθούμε καλύτερα τις αλλαγές στη θαλάσσια ζωή και τους τρόπους προσαρμογής στις νέες συνθήκες.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, οι ερευνητές παράκτιων οικοτόπων του Ινστιτούτου Αρχιπέλαγος παρακολουθούν και καταγράφουν την εξάπλωση των ειδών αυτών σε διαφορετικές περιοχές των ελληνικών θαλασσών.
Επτά ξενικά είδη που μπορεί να συναντήσετε στις ελληνικές θάλασσες
Καλαμάρι (Sepioteuthis lessoniana)
Πρόκειται για το μόνο ξενικό είδος καλαμαριού που απαντά στις θάλασσές μας. Πέρασε από τη Διώρυγα του Σουέζ και η πρώτη καταγραφή του στο Αιγαίο έγινε το 2009. Στον Ινδο-Ειρηνικό συγκαταλέγεται στα σημαντικότερα εμπορικά είδη της παράκτιας αλιείας.
Λεοντόψαρο (Pterois miles)
Η καταγωγή του είναι από τον Ινδικό Ωκεανό και η εξάπλωσή του στη Μεσόγειο γίνεται με ταχύ ρυθμό!
Το λεοντόψαρο είναι, ωστόσο, ασφαλές για κατανάλωση! Η αλιεία και η κατανάλωσή του συμβάλλουν στον περιορισμό του πληθυσμού του, ενώ παράλληλα βοηθούν τους ψαράδες να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες στις θάλασσές μας. Χρειάζεται προσοχή στα δηλητηριώδη αγκάθια των πτερυγίων του!
Οπισθοβράγχιο (Bursatella leachii)
Απαντά σε τροπικές θάλασσες σε ολόκληρο τον κόσμο, ενώ γενετικές έρευνες υποδεικνύουν ότι οι μεσογειακοί πληθυσμοί πιθανότατα προήλθαν από τον Ατλαντικό. Η παρουσία του στη Μεσόγειο καταγράφηκε για πρώτη φορά περίπου το 1940 και σήμερα έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου. Προτιμά τα ρηχά νερά, όπου ζει ανάμεσα σε φύκη και λιβάδια θαλάσσιων φυτών. Αναπτύσσεται γρήγορα και την περίοδο της αναπαραγωγής μπορεί να συγκεντρώνεται σε μεγάλες ομάδες. Αν νιώσει ενόχληση, αμύνεται απελευθερώνοντας ένα εντυπωσιακό μοβ μελάνι!
Μακράκανθος αχινός (Diadema setosum)
Η πρώτη παρουσία του στις ελληνικές θάλασσες εντοπίστηκε το 2010. Σε έρευνες που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Αρχιπέλαγος τα προηγούμενα χρόνια, είχε καταγραφεί σε εξαιρετικά υψηλές πυκνότητες, από τα επιφανειακά νερά μέχρι βάθος 95 μέτρων. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, ο πληθυσμός του στην ανατολική Μεσόγειο παρουσιάζει σημαντική μείωση.
Γερμανός (Siganus luridus)
Είναι φυτοφάγο ψάρι, εγκατεστημένο εδώ και δεκαετίες στις ελληνικές θάλασσες, όπου πλέον είναι κοινό. Ο ανταγωνισμός του με ιθαγενή φυτοφάγα είδη, όπως η Σάλπα, οδηγεί σε υπερβόσκηση φυκών και λιβαδιών Ποσειδωνίας. Πλέον, αποτελεί δημοφιλές είδος για κατανάλωση.
Ακανθόπερκα (Sargocentron rubrum)
Αυτό το νυχτόβιο ψάρι τρέφεται με καρκινοειδή και μικρά ψάρια και έφτασε στη Μεσόγειο από τη Διώρυγα του Σουέζ. Ερευνητές του Αρχιπελάγους το κατέγραψαν για πρώτη φορά το 2004, στα βόρεια Δωδεκάνησα.
Pempheris rhomboidei
Μικρόσωμο ψάρι με νυχτόβια δραστηριότητα, σχηματίζει κοπάδια μέσα σε σπηλιές και τις νυχτερινές ώρες βγαίνει για να τραφεί με πλαγκτόν. Έχει εντοπιστεί σε διάφορα σημεία του Αιγαίου, όμως η εξάπλωσή του και ο ρόλος του στο οικοσύστημα παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστα.
Αν κατά τη διάρκεια κολύμβησης, κατάδυσης ή ψαρέματος συναντήσετε ασυνήθιστο ψάρι ή άλλο οργανισμό, βγάλτε φωτογραφία και στείλτε την παρατήρησή σας στο Παρατηρητήριο Πολιτών του Αρχιπελάγους, στη διεύθυνση [email protected].





