Στο Ναύπλιο και το Γύθειο αναμένεται να ξεκινήσει η αξιοποίηση πρώην στρατοπέδων για τη στέγαση δικαστικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο σχεδιασμού που αφορά πόλεις σε ολόκληρη τη χώρα. Τα υπουργεία Δικαιοσύνης και Εθνικής Άμυνας προωθούν τη μετατροπή στρατιωτικών κτιρίων, τα οποία δεν καλύπτουν πλέον επιχειρησιακές ανάγκες, σε αίθουσες δικαστηρίων, γραφεία και χώρους άλλων υπηρεσιών, αφού προηγηθούν οι απαραίτητες εργασίες. Η παρέμβαση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων στέγασης, τα οποία επηρεάζουν δικαστικούς λειτουργούς, υπαλλήλους, δικηγόρους και πολίτες στην καθημερινή τους δραστηριότητα.
Στην περίπτωση του Ναυπλίου, στο επίκεντρο βρίσκεται το πρώην στρατόπεδο «Ζησιμόπουλου», όπου λειτουργούσε το Κέντρο Εκπαίδευσης Μηχανικού, το ΚΕΜΧ. Η αξιοποίηση των κτιρίων του για δικαστικές υπηρεσίες σχετίζεται άμεσα με την προγραμματισμένη ανακαίνιση του Δικαστικού Μεγάρου της πόλης. Ο Δικηγορικός Σύλλογος Ναυπλίου έχει αναφέρει ότι η εξασφάλιση χώρων στο στρατόπεδο μπορεί να επιτρέψει την άμεση έναρξη του έργου, παρέχοντας προσωρινή στέγαση στις υπηρεσίες που θα επηρεαστούν. Παράλληλα, ο Σύλλογος χαιρέτισε την πρόσφατη συμφωνία του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη με τον υφυπουργό Εθνικής Άμυνας Θανάση Δαβάκη για την παραχώρηση ανενεργών στρατοπέδων προς στέγαση δικαστικών υπηρεσιών, ζητώντας να τηρηθεί το χρονοδιάγραμμα και στα επόμενα βήματα.
Ανάλογη πρόβλεψη υπάρχει και για το Γύθειο, όπου έχει ενταχθεί στον σχεδιασμό το πρώην στρατόπεδο «Μαντούβαλου», προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες των τοπικών δικαστικών υπηρεσιών. Η αξιοποίηση των ήδη διαμορφωμένων ακινήτων θα μπορούσε να περιορίσει την αναζήτηση νέων οικοπέδων, εφόσον οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις είναι κατάλληλες και μπορούν να διαμορφωθούν για τον νέο προορισμό τους.
Η παραχώρηση των στρατιωτικών ακινήτων δεν θα γίνει χωρίς οικονομικό αντάλλαγμα. Για τη διάθεση της περιουσίας του, το υπουργείο Εθνικής Άμυνας θα εισπράττει το προβλεπόμενο αντίτιμο, ενισχύοντας έτσι τους πόρους για τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και τη μέριμνα του προσωπικού τους. Με αυτόν τον τρόπο, εγκαταστάσεις που δεν εξυπηρετούν πλέον τον αρχικό τους σκοπό μπορούν να στεγάσουν άλλες δημόσιες υπηρεσίες, αποδίδοντας ταυτόχρονα οικονομικά οφέλη στον φορέα ιδιοκτησίας. Η αξιοποίηση εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια βελτίωσης των υποδομών της Δικαιοσύνης. Το πρόγραμμα του αρμόδιου υπουργείου για όλη τη χώρα ανέρχεται σε περίπου 500 εκατ. ευρώ και προβλέπει ανακαινίσεις, παρεμβάσεις σε υφιστάμενα κτίρια και ανέγερση νέων δικαστικών εγκαταστάσεων. Το συγκεκριμένο ποσό αφορά το σύνολο του προγράμματος και όχι αποκλειστικά τη μετατροπή των πρώην στρατοπέδων.
Προηγούμενα αξιοποίησης στρατιωτικών εγκαταστάσεων για δικαστήρια
Στην Αθήνα καταγράφεται το πιο γνωστό παράδειγμα μετατροπής στρατιωτικού χώρου σε δικαστικό συγκρότημα. Οι υπηρεσίες του Πρωτοδικείου Αθηνών στεγάζονται σήμερα στα ιστορικά κτίρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων, τα οποία έχουν ταυτιστεί με την καθημερινή απονομή της Δικαιοσύνης στη συνείδηση των πολιτών. Κατά την παρουσίαση της νέας συμφωνίας, η συγκεκριμένη εγκατάσταση παρουσιάστηκε ως χαρακτηριστικό προηγούμενο αξιοποίησης στρατιωτικής ακίνητης περιουσίας για δικαστικούς σκοπούς.
Άλλη είναι η περίπτωση του στρατοπέδου «Γαζή» στο Ρουφ, όπου στεγάζονται όργανα της στρατιωτικής Δικαιοσύνης. Το 1969, το Αναθεωρητικό Δικαστήριο μεταφέρθηκε στο δικαστικό μέγαρο που βρίσκεται εντός της εγκατάστασης και συστεγάστηκε εκεί με το Στρατοδικείο Αθηνών. Πρόκειται για παλαιότερο παράδειγμα χρήσης στρατιωτικού χώρου για δικαστικές λειτουργίες, το οποίο διαφέρει από τη σημερινή παραχώρηση εγκαταστάσεων για πολιτικά και ποινικά δικαστήρια.
Η υποδοχή δικαστικών υπηρεσιών στα πρώην στρατόπεδα προϋποθέτει έργα προσαρμογής, τα οποία θα καθοριστούν από την κατάσταση, τη διάταξη και τις υποδομές κάθε κτιρίου. Οι εγκαταστάσεις θα πρέπει να φιλοξενήσουν αίθουσες συνεδριάσεων, γραφεία δικαστών και εισαγγελέων, γραμματείες, αρχεία και χώρους αναμονής για το κοινό, αν και αρχικά είχαν σχεδιαστεί για διαφορετικές χρήσεις. Παράλληλα, απαιτούνται μέτρα ασφαλείας, πρόβλεψη για την πρόσβαση ατόμων με αναπηρία, σύγχρονες τεχνολογικές υποδομές και, όπου κριθεί αναγκαίο, ενεργειακή αναβάθμιση. Αν η επιφάνεια των ακινήτων επαρκεί, η συγκέντρωση περισσότερων υπηρεσιών σε ένα κτίριο μπορεί να μειώσει τις μετακινήσεις μεταξύ διαφορετικών σημείων της πόλης. Κατά συνέπεια, η έναρξη λειτουργίας στους νέους χώρους θα εξαρτηθεί από την εκπόνηση των μελετών, τη διασφάλιση χρηματοδότησης και την περάτωση των απαιτούμενων παρεμβάσεων.
