Αρμοδιότητες συμβουλίου δημοτικής κοινότητας: Πότε αποφασίζει και πότε προτείνει
Μια θετική ψήφος στην κοινότητα δεν σημαίνει πάντα ότι ο δήμος έχει εγκρίνει το έργο.

ΣΕ ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ
Οι αρμοδιότητες συμβουλίου δημοτικής κοινότητας έρχονται συχνά στην καθημερινότητά μας μέσα από ένα αίτημα για την πλατεία, τον φωτισμό ή την κυκλοφορία στη γειτονιά. Αν το συμβούλιο συμφωνήσει, έχει αποφασίσει και ο δήμος;
Όχι κατ’ ανάγκη. Το συμβούλιο αποφασίζει εκεί όπου ο νόμος τού δίνει ρητά αυτή την εξουσία ή όπου του έχει μεταβιβαστεί νόμιμα αρμοδιότητα. Σε άλλα ζητήματα εισηγείται ή γνωμοδοτεί και η τελική απόφαση ανήκει σε άλλο δημοτικό όργανο.
Ποιες είναι οι αρμοδιότητες συμβουλίου δημοτικής κοινότητας στην πράξη;
Η δημοτική κοινότητα αποτελεί μέρος του ίδιου δήμου, όχι έναν αυτοτελή δήμο. Το συμβούλιό της φέρνει τα τοπικά ζητήματα κοντά στα δημοτικά όργανα, αλλά δεν μπορεί να αποφασίζει για κάθε υπόθεση που αφορά την περιοχή του.
Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το συμβούλιο αποφασίζει για την παράταση του ωραρίου λειτουργίας μουσικής μέσα στα όρια της κοινότητας. Εκδίδει επίσης άδειες παράτασης ταφής και ανακομιδής οστών. Αντίθετα, για την κατασκευή οικογενειακών τάφων και άλλων ταφικών μνημείων εισηγείται στο δημοτικό συμβούλιο.
Η διαφορά δεν είναι μόνο στη διατύπωση. Μια γνωμοδοτική ή εισηγητική κοινοτική απόφαση δεν είναι εκτελεστή ως τελική πράξη. Οι άλλες αποφάσεις των κοινοτικών οργάνων είναι εκτελεστές από την έκδοσή τους, με την επιφύλαξη των κανόνων δημοσίευσης και ελέγχου νομιμότητας.
Μια θετική ψήφος αρκεί για έργο ή λαϊκή αγορά;
Ας υποθέσουμε ότι το συμβούλιο ζητά την ανάπλαση μιας πλατείας ή την κατασκευή πεζοδρομίου. Μπορεί να διατυπώσει την άποψή του προς το δημοτικό συμβούλιο, όμως αυτή δεν αποτελεί από μόνη της έγκριση του έργου. Για να γνωρίζουμε τι έχει πράγματι αποφασιστεί, χρειάζεται να αναζητήσουμε και την απόφαση του αρμόδιου δημοτικού οργάνου.
Αντίστοιχα, για την ίδρυση, μετακίνηση ή χωροθέτηση λαϊκών και άλλων συγκεκριμένων υπαίθριων αγορών, το κοινοτικό συμβούλιο προτείνει θέσεις στο δημοτικό συμβούλιο. Η πρόταση για μια θέση δεν είναι από μόνη της η τελική χωροθέτηση.
Στις θέσεις στάθμευσης δικαιούχων κατοίκων, καθώς και στην ανάκληση ή τροποποίηση της χορήγησής τους, το συμβούλιο διατυπώνει γνώμη προς τη δημοτική επιτροπή. Για την κυκλοφορία, τους δρόμους, το περιβάλλον ή τα αδέσποτα μπορεί να εισηγηθεί με δική του πρωτοβουλία ή να γνωμοδοτήσει όταν το θέμα παραπεμφθεί από αρμόδιο δημοτικό όργανο.
Το ίδιο όριο ισχύει και για τα βοηθήματα, τις ενισχύσεις και τις ελαφρύνσεις που προβλέπει ο Κώδικας: το συμβούλιο εισηγείται με αιτιολογημένη απόφαση στο δημοτικό συμβούλιο, χωρίς η εισήγηση να υποκαθιστά την απόφαση του αρμόδιου οργάνου.
Και για μια μικρή βλάβη στη γειτονιά;
Η κοινότητα δεν περιορίζεται στο να διατυπώνει απόψεις. Μεριμνά για την καθαριότητα των κοινόχρηστων χώρων σε συνεργασία με την αρμόδια δημοτική υπηρεσία, καθώς και για τη λειτουργία, τη συντήρηση και την ευταξία του νεκροταφείου της.
Μπορεί ακόμη να μεριμνά για ορισμένες επείγουσες μικρές αποκαταστάσεις σε δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, στον δημοτικό φωτισμό και σε εγκαταστάσεις παιδικών χαρών. Αυτό γίνεται μέσα στο όριο του πάγιου ταμείου άμεσων δαπανών και υπό τις ειδικότερες προϋποθέσεις του νόμου.
Για την εσωτερική και αγροτική οδοποιία, το συμβούλιο εποπτεύει εργασίες συντήρησης και υποβάλλει υπόμνημα στην τεχνική υπηρεσία μέσω του αρμόδιου αντιδημάρχου. Η παρακολούθηση αυτή δεν σημαίνει ότι η τεχνική υπηρεσία υπάγεται γενικά στο κοινοτικό συμβούλιο.
Μπορεί ο δήμος να δώσει περισσότερες αρμοδιότητες;
Ναι. Το δημοτικό συμβούλιο μπορεί να μεταβιβάσει συγκεκριμένες αρμοδιότητές του στα συμβούλια κοινοτήτων, με απόφαση που λαμβάνεται από την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών του. Η απόφαση δημοσιεύεται και οι αρμοδιότητες ασκούνται μέσα στα όρια της αντίστοιχης κοινότητας.
Υπάρχουν όμως αρμοδιότητες που δεν μεταβιβάζονται στο κοινοτικό συμβούλιο: η έκδοση κανονιστικών πράξεων, η επιβολή φόρων, τελών και δικαιωμάτων, η σύναψη δανείων και οι αποφάσεις για τις οποίες απαιτείται ειδική πλειοψηφία του δημοτικού συμβουλίου.
Ο δήμαρχος μπορεί επίσης να μεταβιβάσει ορισμένες δικές του αρμοδιότητες στον εκπρόσωπο ή στον πρόεδρο συμβουλίου κοινότητας. Αυτό είναι διαφορετικό από τη μεταβίβαση αρμοδιότητας στο ίδιο το συμβούλιο. Σε κάθε περίπτωση, η σχετική δημοσιευμένη απόφαση δείχνει αν και σε ποιον έχει πράγματι δοθεί η αρμοδιότητα.
Τι γίνεται αφού η κοινότητα στείλει την πρότασή της;
Οι προτάσεις και οι γνώμες του κοινοτικού οργάνου διαβιβάζονται στον δήμαρχο μέσα σε οκτώ ημέρες. Τα αρμόδια δημοτικά όργανα οφείλουν να τις μελετήσουν και να ενημερώσουν σχετικά την κοινότητα μέσα σε έναν μήνα. Η προθεσμία αφορά την ενημέρωση, όχι εγγύηση ότι το αίτημα θα εγκριθεί ή θα υλοποιηθεί μέσα στο ίδιο διάστημα.
Τα δημοτικά όργανα μπορούν να ζητήσουν επανεξέταση με παρατηρήσεις, να παραπέμψουν το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο ή να το διαβιβάσουν στις αρμόδιες υπηρεσίες. Όταν το δημοτικό συμβούλιο συζητά θέμα που αφορά αποκλειστικά μία κοινότητα, προσκαλείται ο εκπρόσωπος ή ο πρόεδρός της και συμμετέχει στη συγκεκριμένη συζήτηση με δικαίωμα ψήφου.
Στην αυτοδιοικητική περίοδο 2024–2028 ισχύει και μια μεταβατική διάκριση: το όριο για τη λειτουργία συμβουλίου προσαρμόζεται από τους 301 στους 201 κατοίκους, ενώ στις κοινότητες έως 200 κατοίκους οι σχετικές αναφορές στον εκπρόσωπο νοούνται ως αναφορές στον πρόεδρο κοινότητας. Για την παράταση του ωραρίου μουσικής σε αυτές τις μικρότερες κοινότητες αποφασίζει η δημοτική επιτροπή.
Αν θέλετε να μάθετε πού βρίσκεται ένα συγκεκριμένο αίτημα, ζητήστε από την αρμόδια υπηρεσία το πρακτικό και την ενημέρωση για την πορεία του. Οι λέξεις «εισηγείται», «γνωμοδοτεί» και «αποφασίζει» δεν είναι λεπτομέρεια: δείχνουν πόσο δρόμο έχει ακόμη να διανύσει η πρόταση της γειτονιάς.





