Στην Κρήτη, τις πολυδιάστατες και εντυπωσιακές εκφάνσεις της χαρτογραφίας στο πέρασμα των αιώνων φωτίζει η νέα περιοδική έκθεση που φιλοξενεί το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και άρχισε να υποδέχεται το κοινό χθες, Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026. Ο γενικός τίτλος της είναι «Στη μέση του κόσμου: Η Κρήτη στην ευρωπαϊκή χαρτογραφία από τον 16ο έως τον 18ο αιώνα.
Αναπαραστάσεις και ταυτότητες», ενώ μέσα από 50 ιστορικούς χάρτες καταδεικνύεται ότι η χαρτογραφία δεν λειτουργούσε μόνο ως βοήθημα για τη ναυσιπλοΐα, αλλά και ως ιστορικό αρχείο, μέσο προπαγάνδας, φορέας πολιτικών μηνυμάτων και πρώιμη εκδοχή δημοσιογραφικής εργασίας.
Κατά τα εγκαίνια της έκθεσης, στην οποία η Κρήτη διατηρεί κεντρικό ρόλο σε ολόκληρη τη διαδρομή, από το αρχικό έως και το τελευταίο έκθεμα, το «παρών» έδωσε και χαιρετισμό απηύθυνε ο Περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης.
Η διαχρονική Κρήτη ως γέφυρα ανάμεσα σε πολιτισμούς
Στον διαχρονικό ρόλο της Κρήτης στάθηκε ο Σταύρος Αρναουτάκης, υπογραμμίζοντας ότι «αν κοιτάξει κανείς προσεκτικά τους παλιούς χάρτες της Κρήτης, θα διαπιστώσει ότι το νησί μας δεν αποτυπώνεται απλώς ως μια κλειστή στεριά πάνω στο χαρτί, αλλά ως μια αστείρευτη πηγή ανοιχτών οριζόντων. Ένας κόσμος εξωστρέφειας όπου η Βενετία, η Ανατολή και η Μεσόγειος συναντήθηκαν σε μια αέναη περιπλάνηση».
Ο Περιφερειάρχης σημείωσε ακόμη ότι η έκθεση συνιστά ένα ξεχωριστό ταξίδι μέσα στον χρόνο, καθώς δίνει ζωή στην πορεία προς νέες θάλασσες και προς τολμηρά ταξίδια.
Μέσα από τους πενήντα χάρτες-μαρτυρίες αναδύονται η Κρήτη των χρόνων της ακμής της, ο κομβικός της ρόλος στους θαλάσσιους δρόμους του εμπορίου, ο δραματικός Κρητικός Πόλεμος, η πολιορκία και η άλωση του Χάνδακα, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο αποτυπώθηκε αργότερα χαρτογραφικά το νησί υπό την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Ο Περιφερειάρχης στάθηκε ιδιαίτερα και στον συμβολισμό που φέρει ο ίδιος ο χώρος όπου πραγματοποιείται η έκθεση.
Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου δεν αποτελεί μόνο θεματοφύλακα της αρχαιότητας, αλλά στεγάζεται και σε τοπόσημο με έντονο ιστορικό φορτίο, επάνω στη μονή του Αγίου Φραγκίσκου, της ενετικής περιόδου. Στο σημείο αυτό βρισκόταν ο πυρήνας της ναυτικής και θρησκευτικής ζωής του Χάνδακα, ενώ εκεί γράφτηκε και η τελευταία πράξη της δραματικής πολιορκίας του.
Κλείνοντας τον χαιρετισμό του, ο Περιφερειάρχης εξέφρασε θερμά συγχαρητήρια σε όλους όσοι συνέβαλαν στην προσπάθεια: στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, στη Διοίκηση και στο επιστημονικό προσωπικό του ιδρύματος, όπως επίσης στον επιμελητή της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής στην Κνωσό, Κωστή Χρηστάκη, και στον καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης, Νίκο Σκουτέλη, αναγνωρίζοντας την έμπνευση και την άρτια συνεργασία τους.
Ταυτόχρονα, κατέστησε σαφές ότι η Περιφέρεια Κρήτης θα εξακολουθήσει να υποστηρίζει δράσεις οι οποίες αναδεικνύουν το νησί, όχι μόνο ως γεωγραφικό χώρο, αλλά ως διαχρονικό σύμβολο εξωστρέφειας «στη μέση του κόσμου».
