Η νέα εποχή στη διαχείριση αποβλήτων, από τον σχεδιασμό έως την εφαρμογή
Ο ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου έδωσε το «παρών» στο 9ο Συνέδριο της Ελληνικής Εταιρείας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων (ΕΕΔΣΑ), που είχε ως τίτλο «Κυκλικές Πόλεις 2030 – Από τον Σχεδιασμό στην Εφαρμογή». Η διοργάνωση φιλοξενήθηκε την 1η και τη 2η Οκτωβρίου 2026 στα ιστορικά κτήρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, στην Πατησίων, και επικεντρώθηκε στις προκλήσεις, τις λύσεις και τις συμπράξεις που χρειάζονται ώστε να επιταχυνθεί η μετάβαση προς την κυκλική οικονομία.
Στο Τραπέζι Διαλόγου Προέδρων και Γενικών Διευθυντών ΦοΔΣΑ, τον ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου εκπροσώπησε ο Γενικός Διευθυντής του Φορέα Δρ. Χρήστος Γαμβρούδης. Κατά την έναρξη της διαδικασίας, μετέφερε τον χαιρετισμό του Προέδρου του ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου, Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και Προέδρου της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας κου Γιώργου Χατζημάρκου.
Η ανάγκη για σύγχρονους και επαρκώς στελεχωμένους ΦοΔΣΑ
Στο πλαίσιο της συζήτησης επισημάνθηκε πως ο εκσυγχρονισμός των ΦοΔΣΑ δεν αρκεί να αφορά διοικητικές μεταβολές, αλλά οφείλει να συνδυάζεται με ενισχυμένη στελέχωση, σύγχρονα μέσα και ουσιαστική επιχειρησιακή ικανότητα.
«Όπως τονίστηκε οι ΦΟΔΣΑ δεν είναι ένας νέος θεσμός. Στην Ελλάδα έχουν παρουσία στη διαχείριση των αποβλήτων εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Αυτό που έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια είναι ο ρόλος τους. Στο Νότιο Αιγαίο, μάλιστα, ο ενιαίος περιφερειακός ΦΟΔΣΑ συστάθηκε μόλις το 2020 και μέσα σε λίγα χρόνια κλήθηκε να οργανώσει σε ενιαία βάση τη διαχείριση αποβλήτων σε ένα ιδιαίτερα σύνθετο νησιωτικό περιβάλλον. Σήμερα οι 14 ΦΟΔΣΑ της Ελλάδας δεν είναι μόνο φορείς διαχείρισης εγκαταστάσεων, αλλά βασικοί επιχειρησιακοί φορείς για τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία. Και αυτό απαιτεί σύγχρονες δομές, επαρκή στελέχωση και πραγματική δυνατότητα σχεδιασμού και υλοποίησης.»
Η περίπτωση του Νοτίου Αιγαίου καταδεικνύει ήδη τις δυνατότητες ενός ενιαίου περιφερειακού ΦΟΔΣΑ. Έργα που παρέμεναν για χρόνια πίσω βρίσκονται πλέον σε πορεία υλοποίησης, έχει καταρτιστεί κοινός σχεδιασμός για τα νησιά, ενώ εξελίσσονται σημαντικές επενδύσεις, καθώς και νέα έργα και υποδομές σε όλη την Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου.
Ιδιαίτερο βάρος αποδόθηκε στη σύμπραξη Δήμων και ΦοΔΣΑ, προκειμένου να αποσαφηνιστούν καλύτερα οι ρόλοι και οι αρμοδιότητες, να ενισχυθεί ο συντονισμός και να εφαρμοστούν αποτελεσματικότερα οι περιβαλλοντικές πολιτικές.
Η συμμετοχή των πολιτών στη χωριστή συλλογή αποβλήτων
Παράλληλα, έγινε ειδική μνεία στην ανάγκη διαρκούς ενημέρωσης των πολιτών και της ενεργού συμμετοχής τους.
Η επιτυχία κάθε νέου συστήματος χωριστής συλλογής συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με το κατά πόσο ο πολίτης
γνωρίζει τις απαιτούμενες ενέργειες, αντιλαμβάνεται τον λόγο για τον οποίο τις κάνει και διαπιστώνει στην πράξη το αποτέλεσμα της συμμετοχής του. Για τον λόγο αυτό, η ενημέρωση χρειάζεται να είναι απλή, σταθερή και ουσιαστική, ενδυναμώνοντας την εμπιστοσύνη και τη συμμετοχή.
Τέλος, αναδείχθηκαν οι ειδικές συνθήκες που επιβάλλει η νησιωτικότητα: η έντονη εποχικότητα, οι θαλάσσιες μεταφορές, η γεωγραφική διασπορά και οι ιδιαίτερα διαφορετικές ανάγκες κάθε νησιού. Αυτές οι συνθήκες κατέστησαν αναγκαία τη σύσταση του ενιαίου ΦΟΔΣΑ Νοτίου Αιγαίου το 2020. Η σύστασή του δεν αποτέλεσε μόνο μια οργανωτική μεταβολή, αλλά το θεμέλιο ώστε το Νότιο Αιγαίο να μεταβεί από αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ενιαίο, οργανωμένο και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
