Προϋπολογισμός 2027: Πώς επηρεάζονται μισθοί, συντάξεις, φόροι, ενοίκια και λογαριασμοί ρεύματος

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού για το 2027, που κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή, προβλέπει αυξήσεις στις συντάξεις, επίδομα Χριστουγέννων για τους δημοσίους υπαλλήλους, μειωμένες κρατήσεις για τους εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα και φορολογικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες, αγρότες και οικογένειες με τρία παιδιά. Οι παρεμβάσεις αφορούν ακόμη τη στέγαση, καθώς διευρύνεται η επιστροφή ενοικίου και προωθείται το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ», ενώ προβλέπονται αλλαγές και στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. Το ύψος του οφέλους θα διαφέρει ανά πολίτη, ανάλογα με το εισόδημα, την επαγγελματική του κατάσταση, την ηλικία και τον αριθμό των παιδιών στο νοικοκυριό. Διαφορετικό είναι και το χρονοδιάγραμμα, καθώς ορισμένες ενισχύσεις θα αρχίσουν από τον Νοέμβριο του 2026, ενώ οι περισσότερες αλλαγές τοποθετούνται στο 2027, χρονιά κατά την οποία θα διεξαχθούν και οι εθνικές εκλογές. Κάποιες φοροελαφρύνσεις θα αποτυπωθούν στις δηλώσεις του 2028. Το προσχέδιο καταγράφει τον κυβερνητικό σχεδιασμό και οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να νομοθετηθούν τις επόμενες εβδομάδες.

Συνταξιούχοι: Στο 2,8% η αύξηση και στα 400 ευρώ η ετήσια παροχή

Για τους συνταξιούχους προβλέπονται δύο κεντρικές αλλαγές. Η πρώτη αφορά την αναπροσαρμογή των συντάξεων από την 1η Ιανουαρίου 2027, η οποία, σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις του προσχεδίου, αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,8%. Η αύξηση θα εφαρμοστεί χωρίς να συμψηφιστεί με την προσωπική διαφορά, με αποτέλεσμα να την εισπράξουν και όσοι μέχρι σήμερα την έχαναν εν μέρει ή στο σύνολό της εξαιτίας της συγκεκριμένης διαφοράς. Για σύνταξη ύψους 1.000 ευρώ, η αύξηση 2,8% μεταφράζεται ενδεικτικά σε 28 ευρώ τον μήνα, πριν αφαιρεθούν οι κρατήσεις.

Από τον Νοέμβριο του 2026, η ετήσια ενίσχυση που καταβάλλεται τον Νοέμβριο ανεβαίνει στα 400 καθαρά ευρώ, από 300 ευρώ σήμερα, και θα αφορά όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Δικαιούχοι του ίδιου ποσού θα είναι επίσης τα άτομα με αναπηρία χωρίς ηλικιακό περιορισμό, οι ανασφάλιστοι υπερήλικες και όσοι είναι άνω των 60 ετών και λαμβάνουν αποκλειστικά σύνταξη λόγω θανάτου. Παράλληλα, προβλέπεται να καταργηθεί, μετά τη συμπλήρωση τριών ετών, η μείωση κατά 50% στις συντάξεις λόγω θανάτου.

Δημόσιο: Το καθαρό ποσό από το επίδομα Χριστουγέννων των 500 ευρώ

Μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων αναμένεται να καταβάλλεται από τον Δεκέμβριο του 2027 σε περίπου 720.000 δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς. Το ποσό των 500 ευρώ αφορά τις μικτές αποδοχές και όχι το τελικό ποσό που θα πιστώνεται. Με βάση τους υπολογισμούς του προσχεδίου, οι δικαιούχοι θα λαμβάνουν καθαρά από 257 έως 389 ευρώ, με τη διαφορά να εξαρτάται από το εισόδημα, την ηλικία, τα έτη υπηρεσίας και τα προστατευόμενα παιδιά.

Οι βασικοί μισθοί στο Δημόσιο προβλέπεται να αναπροσαρμοστούν για όλους τον Απρίλιο του 2027 και εκ νέου τον Ιανουάριο του 2028, σε συνάρτηση με τις αντίστοιχες αυξήσεις του κατώτατου μισθού. Ωστόσο, το ύψος των δύο αυξήσεων δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.

Ιδιωτικός τομέας: Η μείωση των κρατήσεων ξεκινά τον Απρίλιο

Η σημαντικότερη άμεση αλλαγή για τους εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα αφορά τις ασφαλιστικές εισφορές. Από την 1η Απριλίου 2027, το μέρος των εισφορών που καταβάλλει ο εργαζόμενος μειώνεται κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα. Έτσι, σε μικτές αποδοχές 1.000 ευρώ, οι μηνιαίες ασφαλιστικές κρατήσεις περιορίζονται κατά 5 ευρώ, ενώ σε μισθό 1.500 ευρώ η μείωση φτάνει τα 7,50 ευρώ. Τα ποσά αυτά υπολογίζονται πριν συνυπολογιστεί η επίδραση που θα έχει η αλλαγή στον φόρο εισοδήματος.

Πρόσθετη ενίσχυση θα προκύψει για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, καθώς προβλέπεται νέα αύξησή του τον Απρίλιο. Ο κυβερνητικός σχεδιασμός προβλέπει η μικτή αμοιβή να φτάσει από τα σημερινά 920 ευρώ στα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028, ύστερα από δύο διαδοχικές αναπροσαρμογές. Το προσχέδιο δεν αναφέρει ποιο θα είναι το ενδιάμεσο ποσό του 2027. Οι αυξήσεις θα συμπαρασύρουν και παροχές που υπολογίζονται με βάση τον κατώτατο μισθό, μεταξύ των οποίων το επίδομα ανεργίας και η ειδική παροχή προστασίας της μητρότητας.

Τρίτεκνοι και αγρότες: Ελάφρυνση έως 1.800 και 2.900 ευρώ

Για τις οικογένειες με τρία εξαρτώμενα παιδιά προβλέπεται από το φορολογικό έτος 2027 μηδενικός φορολογικός συντελεστής στα πρώτα 20.000 ευρώ φορολογητέου εισοδήματος. Το ανώτατο ετήσιο όφελος, σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, υπολογίζεται σε 1.800 ευρώ. Οι μισθωτοί θα διαπιστώσουν την ελάφρυνση από τον Ιανουάριο του 2027, καθώς θα παρακρατείται μικρότερος φόρος από τον μισθό τους. Αντίθετα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες που έχουν τρία εξαρτώμενα παιδιά θα δουν τη διαφορά στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028.

Από το φορολογικό έτος 2026 τίθεται σε εφαρμογή για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες μηδενικός συντελεστής στα εισοδήματα αγροτικής δραστηριότητας έως 20.000 ευρώ, μέτρο που θα εμφανιστεί στις δηλώσεις του 2027. Όπως προβλέπει το προσχέδιο, αφορά φυσικά πρόσωπα για τα οποία τουλάχιστον το 50% του συνολικού εισοδήματος προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα. Η ετήσια φορολογική ωφέλεια μπορεί να φτάσει έως 2.900 ευρώ, ενώ για κάθε δικαιούχο καθορίζεται από τον φόρο που θα κατέβαλλε πριν από τη συγκεκριμένη μεταβολή.

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ελάφρυνση στο τεκμαρτό εισόδημα

Ελάφρυνση στις δηλώσεις του 2027 προβλέπεται για επαγγελματίες οι οποίοι ανταποκρίνονται σε ορισμένα κριτήρια φορολογικής συνέπειας. Δεν θα επιβάλλονται σε αυτούς οι προσαυξήσεις του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που σχετίζονται είτε με τις αποδοχές του προσωπικού είτε με τζίρο υψηλότερο από τον μέσο όρο του κλάδου. Έτσι, όταν ο φόρος προσδιορίζεται τεκμαρτά, περιορίζεται το εισόδημα που λαμβάνει υπόψη η εφορία. Μεταξύ των όρων είναι η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών όπου απαιτείται, η διαβίβαση δεδομένων στο myDATA, η έγκαιρη υποβολή δηλώσεων, καθώς και η μη ύπαρξη φορολογικών ή εργατικών παραβάσεων κατά την τελευταία πενταετία.

Για το φορολογικό έτος 2027 δρομολογείται επίσης υποχώρηση της προκαταβολής φόρου των ατομικών επιχειρήσεων, από 55% σε 50%. Η επίδραση του μέτρου θα καταγραφεί στις δηλώσεις του 2028: ενδεικτικά, για φόρο 2.000 ευρώ, η προκαταβολή μειώνεται από 1.100 ευρώ σε 1.000 ευρώ, προσφέροντας επιπλέον ρευστότητα 100 ευρώ. Παράλληλα, για τα νομικά πρόσωπα προβλέπεται κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος το 2027 στην περιφέρεια και στη Θεσσαλονίκη. Στην Αττική, αντίθετα, σχεδιάζεται μείωσή του κατά 50% το 2028 και οριστική κατάργησή του το 2029.

Στις παρεμβάσεις για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις εντάσσονται και νέα προγράμματα δανείων και εγγυήσεων, με διαθέσιμους πόρους 1,5 δισ. ευρώ. Η συμμετοχή των τραπεζών αναμένεται να ανεβάσει το συνολικό ύψος των δανείων στα 5 δισ. ευρώ, διευρύνοντας την πρόσβαση στη χρηματοδότηση για επιχειρηματικές επενδύσεις.

Ενοικιαστές και πρώτη κατοικία: Διεύρυνση δικαιούχων

Από τον Νοέμβριο του 2026 επεκτείνεται η επιστροφή ενοικίου, καθώς το εισοδηματικό πλαφόν ορίζεται σε 25.000 ευρώ για τους άγαμους και σε 35.000 ευρώ για τους έγγαμους, με επιπλέον 5.000 ευρώ ανά παιδί. Στις μονογονεϊκές οικογένειες, το όριο φτάνει τις 39.000 ευρώ και προσαυξάνεται κατά 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο. Το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η αλλαγή καλύπτει περίπου 70.000 ακόμη νοικοκυριά. Επιπλέον, για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια προβλέπεται επιστροφή δύο ενοικίων κάθε χρόνο.

Για την απόκτηση πρώτης κατοικίας προγραμματίζεται το «Σπίτι μου ΙΙΙ», με συνολικό προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ και ευρύτερα κριτήρια ένταξης. Στο προσχέδιο προβλέπονται δικαιούχοι ηλικίας έως 55 ετών, ακίνητο εμπορικής αξίας μέχρι 300.000 ευρώ και δάνειο έως 230.000 ευρώ, ενώ τα εισοδηματικά όρια αυξάνονται κατά 7.000 ευρώ για κάθε παιδί. Στην πράξη, περισσότεροι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να λάβουν χαμηλότοκο στεγαστικό δάνειο. Το ύψος της τελικής μηνιαίας δόσης θα διαμορφώνεται από τους όρους του προγράμματος και το ποσό της χρηματοδότησης.

ΕΝΦΙΑ: Εξαίρεση κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς

Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για την κύρια κατοικία προβλέπεται από το 2027 για δικαιούχους που κατοικούν σε οικισμούς με έως 2.000 κατοίκους. Ειδικά στη Δυτική Μακεδονία, το όριο πληθυσμού ορίζεται στους 2.200 κατοίκους. Εκτός ρύθμισης μένουν οι οικισμοί της Αττικής, πλην εκείνων στην Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, ενώ απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι δικαιούχοι να έχουν φορολογική κατοικία στην Ελλάδα. Για κάθε νοικοκυριό που εντάσσεται στο μέτρο, το κέρδος ισούται με τον φόρο που θα του αναλογούσε για το συγκεκριμένο σπίτι.

Οικογένειες και άτομα με αναπηρία: Πρόσθετες παροχές

Από τον Ιανουάριο του 2027 προβλέπεται ετήσια αναπροσαρμογή των αναπηρικών επιδομάτων που χορηγούν ο ΟΠΕΚΑ και ο e-ΕΦΚΑ, με κριτήρια την αύξηση του ΑΕΠ και τον πληθωρισμό. Η παρέμβαση υπολογίζεται ότι αφορά περίπου 218.000 δικαιούχους. Παράλληλα, για γονείς με παιδιά μικρής ηλικίας σχεδιάζεται ενίσχυση της αξίας των voucher για βρεφονηπιακούς σταθμούς, καθώς και διεύρυνση των εισοδηματικών προϋποθέσεων.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται ακόμη επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά, τον οποίο θα μπορούν να ανοίγουν οι γονείς εντός των πρώτων δύο ετών από τη γέννηση. Το κράτος θα καταθέτει ισόποση συμμετοχή με την ετήσια κατάθεση του γονέα, έως αρχικό ανώτατο όριο κρατικής ενίσχυσης 1.200 ευρώ ανά έτος και μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού. Για παράδειγμα, αν ο γονέας καταθέσει 600 ευρώ, θα προστίθενται άλλα 600 ευρώ από το κράτος. Το ποσό θα συσσωρεύεται ως κεφάλαιο για το παιδί, ενώ οι λεπτομερείς κανόνες λειτουργίας και πρόσβασης θα οριστούν με τη σχετική ρύθμιση.

Ρεύμα: Μείωση σε συγκεκριμένη χρέωση λογαριασμού

Μείωση 50% στην πρώτη κλίμακα των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για τις οικιακές παροχές προβλέπεται από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η συγκεκριμένη χρέωση αποτελεί μέρος του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος, επομένως το όφελος για κάθε νοικοκυριό θα διαμορφωθεί ανάλογα με την κατανάλωση και το ποσό που καταβάλλει σήμερα στη συγκεκριμένη κλίμακα.

Στο συνολικό σχέδιο περιλαμβάνονται δράσεις για την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, επενδύσεις σε συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και η αναβάθμιση των δικτύων. Η πρόβλεψη για σταδιακή υποχώρηση της λιανικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος έως και 30% αφορά τα έτη 2027–2029, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξελιχθούν όπως εκτιμάται οι παρεμβάσεις και η ενεργειακή αγορά. Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί αποθεματικό ύψους 200 εκατ. ευρώ για ενδεχόμενες επιδοτήσεις του ενεργειακού κόστους κατά τους πρώτους μήνες του 2027, εφόσον χρειαστούν.

Οι προβλέψεις του προϋπολογισμού για μισθούς και ακρίβεια

Το προσχέδιο εκτιμά ότι οι μέσες αμοιβές ανά εργαζόμενο θα αυξηθούν κατά 3,9%, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να μειωθεί από 3,8% φέτος στο 2,6% το 2027. Η εκτίμηση για τις αμοιβές αφορά τον συνολικό μέσο όρο της οικονομίας και δεν σημαίνει ότι όλοι οι εργαζόμενοι θα λάβουν την ίδια αύξηση. Αντίστοιχα, η υποχώρηση του πληθωρισμού δεν συνεπάγεται πτώση των τιμών, αλλά μικρότερο ρυθμό ανόδου τους. Έτσι, το πραγματικό όφελος για κάθε οικογένεια θα κριθεί και από την πορεία των προσωπικών της δαπανών, ιδιαίτερα σε τρόφιμα, στέγαση και ενέργεια. Τις επόμενες ημέρες το προσχέδιο αναμένεται να εξεταστεί από την αρμόδια κοινοβουλευτική επιτροπή. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς έχει αναφέρει ότι επιδίωξη είναι η κατάθεση του οριστικού σχεδίου του προϋπολογισμού στις 20 Νοεμβρίου, ενώ οι καινούργιες παρεμβάσεις θα νομοθετηθούν το επόμενο διάστημα.