Η έναρξη εφαρμογής του νέου Ενωσιακού Τελωνειακού Κώδικα (Κανονισμός ΕΕ 2026/2108), μαζί με τη δημιουργία της Τελωνειακής Αρχής της ΕΕ, ανοίγει νέο κεφάλαιο για την Τελωνειακή Ένωση. Στόχος είναι ένα σύγχρονο, ενιαίο και αποδοτικότερο ευρωπαϊκό τελωνειακό πλαίσιο.
Με την εγκύκλιο Ε.2054/2026 του Διοικητή της ΑΑΔΕ, οι αρμόδιες τελωνειακές υπηρεσίες και οι εμπλεκόμενοι φορείς ενημερώνονται για τις κύριες ρυθμίσεις του νέου Κανονισμού, καθώς και για τις πρώτες οδηγίες σταδιακής προσαρμογής στις νέες απαιτήσεις.
Κεντρικός άξονας της μεταρρύθμισης είναι ο ψηφιακός μετασχηματισμός των ευρωπαϊκών Τελωνείων, σε συνδυασμό με την ενδυνάμωση της συνεργασίας των κρατών μελών.
Ειδικότερα, προβλέπονται:
- Η Δημιουργία του Τελωνειακού Κόμβου Δεδομένων της ΕΕ (EU Customs Data Hub), που θα λειτουργεί ως ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον για τη συγκέντρωση, επεξεργασία και ανταλλαγή τελωνειακών πληροφοριών.
- Η Ενιαία και αποτελεσματικότερη εφαρμογή των τελωνειακών ελέγχων, μέσω της ενισχυμένης χρήσης της ανάλυσης κινδύνου σε επίπεδο ΕΕ.
- Η Απλούστευση και εκσυγχρονισμός των τελωνειακών διαδικασιών, παράλληλα με την περαιτέρω συνεργασία με τους οικονομικούς φορείς.
- Η Αποτελεσματικότερη διαχείριση των αυξανόμενων ροών του ηλεκτρονικού εμπορίου, με τελωνειακές διαδικασίες προσαρμοσμένες στις νέες μορφές εμπορίου.
- Η Ενίσχυση της προστασίας των δημοσιονομικών συμφερόντων της ΕΕ, όπως και της δημόσιας υγείας, των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.
Κομβικό ρόλο για την προετοιμασία και την εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου στην Ελλάδα αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων. Η ΑΑΔΕ συντονίζει τις απαραίτητες επιχειρησιακές, οργανωτικές και ψηφιακές προσαρμογές, δίνοντας έμφαση στα εξής:
- Στην προσαρμογή των εθνικών τελωνειακών συστημάτων και στη σύνδεσή τους με τον Τελωνειακό Κόμβο Δεδομένων της ΕΕ.
- Στην αναβάθμιση των συστημάτων για την ανάλυση κινδύνων και τους τελωνειακούς ελέγχους.
- Στην εκπαίδευση του ανθρώπινου δυναμικού, καθώς και στη συνεχή υποστήριξη επιχειρήσεων και συναλλασσόμενων.
- Στην ενεργό συμμετοχή της Ελλάδας στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών εκτελεστικών κανόνων, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή.
Σε ανακοίνωσή της, η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι η εφαρμογή του νέου πλαισίου συνιστά σημαντικό βήμα για τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης και για τη διαμόρφωση ενός αποτελεσματικότερου, ψηφιακού και ενιαίου ευρωπαϊκού τελωνειακού περιβάλλοντος, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
