Την 6η Οκτωβρίου 1910, ο Ελευθέριος Βενιζέλος αναλαμβάνει για πρώτη φορά την πρωθυπουργία της Ελλάδας. Ακριβώς 45 έτη μετά, την 6η Οκτωβρίου 1955, στο πρωθυπουργικό αξίωμα ανέρχεται για πρώτη φορά και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Οι δύο πολιτικοί, που κυριάρχησαν σε διαφορετικές περιόδους της νεότερης ιστορίας της χώρας, βρέθηκαν για πρώτη φορά στην εξουσία κατά την ίδια ημερομηνία, ενώ κανένας τους δεν είχε προηγουμένως επικρατήσει σε εκλογές. Τον Βενιζέλο διόρισε πρωθυπουργό ο Γεώργιος Α΄, ενώ στον Καραμανλή ο βασιλιάς Παύλος έδωσε εντολή να σχηματίσει κυβέρνηση έπειτα από τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου.

Η πρώτη πρωθυπουργία του Ελευθερίου Βενιζέλου

Μέσα στο κλίμα πολιτικής αναταραχής που ακολούθησε το Κίνημα στο Γουδή το 1909 έφτασε στην Αθήνα ο Βενιζέλος. Αναζητώντας πρόσωπο ικανό να προωθήσει ριζικές μεταρρυθμίσεις, αλλά χωρίς δεσμούς με το παλαιό κομματικό κατεστημένο, ο Στρατιωτικός Σύνδεσμος στράφηκε στον Βενιζέλο, ο οποίος ήταν ήδη γνωστός από τη δράση του στην Κρητική Πολιτεία.

Παράδοξο στοιχείο της ανάληψης της εξουσίας ήταν ότι ο Βενιζέλος δεν είχε εξασφαλισμένη κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Μετά την παραίτηση του Στέφανου Δραγούμη, ο Γεώργιος Α΄ τον κάλεσε στα ανάκτορα την 1η και τη 2α Οκτωβρίου. Αφού συζήτησαν για την πολιτική κρίση, ο Βενιζέλος συγκρότησε στις 6 Οκτωβρίου την πρώτη κυβέρνησή του, κρατώντας συγχρόνως το υπουργείο Στρατιωτικών και, σε προσωρινή βάση, το υπουργείο Ναυτικών.

Η απαιτούμενη υποστήριξη στη Βουλή δεν εξασφαλίστηκε από την πρώτη κυβέρνησή του. Διέξοδο έδωσαν οι εκλογές: οι αντίπαλοι του Βενιζέλου απείχαν από την αναμέτρηση του Νοεμβρίου 1910, επιτρέποντας στους Φιλελευθέρους να κυριαρχήσουν. Έτσι, η πολιτική άνοδός του στηρίχθηκε πλέον και σε μια ισχυρή κοινοβουλευτική βάση.

Ο Παύλος επιλέγει τον Κωνσταντίνο Καραμανλή

Ύστερα από σαράντα πέντε χρόνια, η ίδια ημερομηνία, η 6η Οκτωβρίου, έμελλε να αποτελέσει την αφετηρία μιας ακόμη μεγάλης πορείας στην πολιτική.

Το βράδυ της 4ης Οκτωβρίου 1955 πέθανε ο Αλέξανδρος Παπάγος και το θέμα της διαδοχής του παρέμενε ανοικτό. Ως προφανέστερη λύση παρουσιαζόταν ο Στέφανος Στεφανόπουλος, τον οποίο ο Παπάγος είχε τοποθετήσει στη θέση του αναπληρωτή πρωθυπουργού λίγες μόνο ώρες προτού πεθάνει. Μεταξύ των προσώπων που συζητούνταν για την επόμενη ημέρα ήταν και ο άλλος αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Παναγιώτης Κανελλόπουλος.

Ωστόσο, ο βασιλιάς Παύλος προχώρησε στην επιλογή που προκάλεσε έκπληξη.

Το βράδυ της 5ης Οκτωβρίου ο Παύλος κάλεσε τον τότε 48χρονο Κωνσταντίνο Καραμανλή, ο οποίος ήταν υπουργός Δημοσίων Έργων και συγκαταλεγόταν στα ανερχόμενα στελέχη του Ελληνικού Συναγερμού, αναθέτοντάς του να σχηματίσει κυβέρνηση. Η απόφαση προκάλεσε ιδιαίτερη αίσθηση, καθώς ο Καραμανλής δεν αντιμετωπιζόταν ως ο αυτονόητος διάδοχος του Παπάγου. Μία ημέρα αργότερα, στις 6 Οκτωβρίου, ορκίστηκε πρωθυπουργός για πρώτη φορά.

Ούτε ο Καραμανλής είχε έως τότε κερδίσει εκλογική αναμέτρηση ως επικεφαλής κόμματος. Προηγήθηκε η εντολή του βασιλιά και ακολούθησε η ανάγκη να αποδείξει ότι διέθετε τον έλεγχο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας. Η κυβέρνησή του εξασφάλισε στις 12 Οκτωβρίου ψήφο εμπιστοσύνης με 200 θετικές ψήφους, ενώ έπειτα από λίγους μήνες ίδρυσε την ΕΡΕ και επικράτησε στις εκλογές του Φεβρουαρίου 1956.

Η κοινή ημερομηνία της 6ης Οκτωβρίου δεν αποτελεί απλώς μια ημερολογιακή σύμπτωση. Τόσο το 1910 όσο και το 1955, δύο μονάρχες επέλεξαν δύο πολιτικούς οι οποίοι δεν είχαν ακόμη νικήσει σε εθνικές εκλογές ως κομματικοί αρχηγοί. Και στις δύο περιπτώσεις, οι αποφάσεις αυτές εγκαινίασαν πολιτικές εποχές που άφησαν επί δεκαετίες το αποτύπωμά τους στην Ελλάδα.

Σαν σήμερα 6 Οκτωβρίου: Τα υπόλοιπα γεγονότα

1825: Η πρώτη περίοδος της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου φτάνει στο τέλος της, χωρίς οι δυνάμεις του Κιουταχή να καταφέρουν να λυγίσουν την αντίσταση των Ελλήνων. Οι πολεμικές επιχειρήσεις θα συνεχιστούν, με αποκορύφωμα την Έξοδο τον Απρίλιο του 1826.

1889: Ανοίγει στο Παρίσι το θρυλικό Μουλέν Ρουζ, που θα γίνει σύμβολο της νυχτερινής ζωής της Μονμάρτρης και θα συνδεθεί όσο λίγα μέρη με το γαλλικό κανκάν.

1908: Με την προσάρτηση της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης από την Αυστροουγγαρία ξεσπά η Βοσνιακή Κρίση και επιδεινώνονται οι σχέσεις με τη Σερβία. Το συγκεκριμένο επεισόδιο θεωρείται ένας από τους κομβικούς σταθμούς στην πορεία που οδήγησε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1910: Ο Ελευθέριος Βενιζέλος αναλαμβάνει για πρώτη φορά το αξίωμα του πρωθυπουργού της Ελλάδας, ξεκινώντας μία από τις σημαντικότερες και πλέον καθοριστικές πολιτικές πορείες στη νεότερη ιστορία της χώρας.

1912: Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, οι ελληνικές δυνάμεις υπερισχύουν στο ύψωμα Τρέτιμος και κατόπιν μπαίνουν στη Δεσκάτη, μόλις μία ημέρα αφότου η Ελλάδα εισήλθε επισήμως στον πόλεμο.

1927: Η ταινία «Ο Τραγουδιστής της Τζαζ», στην οποία πρωταγωνιστεί ο Αλ Τζόλσον, προβάλλεται για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη. Η εντυπωσιακή εμπορική επιτυχία της επιταχύνει το πέρασμα του κινηματογράφου από τη βωβή εποχή στις ομιλούσες ταινίες.

1955: Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ορκίζεται για πρώτη φορά πρωθυπουργός μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπάγου, εγκαινιάζοντας μια καινούργια περίοδο για την πολιτική ζωή της Ελλάδας.

1973: Αίγυπτος και Συρία εξαπολύουν αιφνιδιαστική επίθεση κατά του Ισραήλ, εγκαινιάζοντας τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Η πολεμική αναμέτρηση εξελίσσεται σε μία από τις πιο κρίσιμες συγκρούσεις της σύγχρονης ιστορίας στη Μέση Ανατολή.

1976: Λίγο μετά την απογείωση από τα Μπαρμπάντος, ανατινάζεται το επιβατικό αεροσκάφος της Cubana de Aviación, η πτήση 455. Από την επίθεση χάνουν τη ζωή τους και οι 73 επιβαίνοντες, σε ένα από τα σοβαρότερα τρομοκρατικά χτυπήματα στην ιστορία της πολιτικής αεροπορίας.

1981: Ο πρόεδρος της Αιγύπτου Ανουάρ Σαντάτ δολοφονείται στο Κάιρο κατά τη διάρκεια στρατιωτικής παρέλασης από ισλαμιστές εξτρεμιστές, δύο χρόνια μετά τη συνθήκη ειρήνης της Αιγύπτου με το Ισραήλ.

1995: Γίνεται γνωστή η ανακάλυψη του 51 Pegasi b, του πρώτου εξωπλανήτη που βρέθηκε σε τροχιά γύρω από άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει νέο κεφάλαιο στη μελέτη πλανητικών συστημάτων πέρα από το δικό μας.

1998: Στο Ουαϊόμινγκ, ο φοιτητής Μάθιου Σέπαρντ πέφτει θύμα άγριας επίθεσης. Έξι ημέρες μετά υποκύπτει στα τραύματά του και η υπόθεση μετατρέπεται σε παγκόσμιο σύμβολο του αγώνα ενάντια στη βία με ομοφοβικά κίνητρα.

2000: Μετά τις μαζικές κινητοποιήσεις στο Βελιγράδι, ο Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς αποδέχεται ότι ηττήθηκε στις εκλογές. Η αναγνώριση του αποτελέσματος σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της περιόδου εξουσίας του στη Γιουγκοσλαβία.

Πρόσωπα που γεννήθηκαν στις 6 Οκτωβρίου

1849 – Βασίλειος Ζαχάρωφ, Έλληνας επιχειρηματίας, μια από τις πιο αμφιλεγόμενες προσωπικότητες του τέλους του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, γνωστός διεθνώς ως «έμπορος του θανάτου». Γεννημένος στην Κωνσταντινούπολη, δραστηριοποιήθηκε στον χώρο της πολεμικής βιομηχανίας, προωθώντας όπλα και πολεμικά πλοία σε ανταγωνιζόμενες χώρες, γεγονός που του απέφερε αμύθητη περιουσία αλλά και φήμη δίχως ηθικά όρια. Παράλληλα, επένδυσε σε τράπεζες, σε βιομηχανίες και σε τυχερά παιχνίδια, ενώ διατηρούσε σχέσεις με ηγεμόνες και πολιτικούς της Ευρώπης. Αν και κατηγορήθηκε για διαφθορά και ίντριγκες, αναγνωρίστηκε και για φιλανθρωπικές δωρεές. Η μυθιστορηματική του ζωή τον καθιέρωσε ως θρυλική, πλην σκοτεινή, φιγούρα της διεθνούς ιστορίας.

1918 – Ρολάν Γκαρός (Roland Garros), Γάλλος αεροπόρος, πρωτοπόρος της αεροπλοΐας και ήρωας του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Γεννημένος το 1888 στη Ρεϋνιόν, διακρίθηκε για τις τολμηρές του πτήσεις και το 1913 έγινε ο πρώτος που διέσχισε τη Μεσόγειο χωρίς στάση, από το Σαιν-Ραφαέλ στη Τυνησία. Στον πόλεμο υπηρέτησε ως πιλότος μαχητικών και εισήγαγε καινοτομίες στον οπλισμό των αεροσκαφών, συμβάλλοντας στην εξέλιξη της αεροπορίας. Σκοτώθηκε το 1918 σε αερομαχία, λίγο πριν από τη λήξη του πολέμου. Προς τιμήν του, το γαλλικό γήπεδο τένις που φιλοξενεί το Roland Garros (French Open) φέρει το όνομά του, διαιωνίζοντας τη μνήμη του.

Πρόσωπα που έφυγαν από τη ζωή στις 6 Οκτωβρίου

1989 – Μπέτι Ντέιβις (Bette Davis), Αμερικανίδα ηθοποιός, μία από τις μεγαλύτερες σταρ και θρύλους του κλασικού Χόλιγουντ. Γεννημένη το 1908, ξεχώρισε για το έντονο βλέμμα, τις εκρηκτικές ερμηνείες και τη διάθεση να υποδύεται σύνθετους, συχνά σκοτεινούς χαρακτήρες, σε αντίθεση με τα στερεότυπα της εποχής. Βραβεύτηκε με δύο Όσκαρ Α’ Γυναικείου Ρόλου για τις ταινίες «Dangerous» (1935) και «Jezebel» (1938), ενώ άφησε ανεξίτηλο στίγμα σε ταινίες όπως «All About Eve» (1950) και «What Ever Happened to Baby Jane?» (1962). Με περισσότερες από πέντε δεκαετίες καριέρας, υπήρξε σύμβολο επαγγελματισμού και ανεξαρτησίας, κατακτώντας μια θέση στο πάνθεον των αληθινών θρύλων του κινηματογράφου.

2019 – Τζίντζερ Μπέικερ (Ginger Baker), Άγγλος ντράμερ, ιδρυτικό μέλος του θρυλικού συγκροτήματος Cream μαζί με τον Έρικ Κλάπτον και τον Τζακ Μπρους. Γεννημένος το 1939, θεωρείται ένας από τους πιο πρωτοποριακούς και εκρηκτικούς ντράμερ της ροκ, συνδυάζοντας τη δύναμη του τζαζ παιξίματος με αφρικανικούς ρυθμούς. Με επιτυχίες όπως «Sunshine of Your Love» και «White Room» άφησε ανεξίτηλο στίγμα στη ροκ μουσική των ’60s. Παράλληλα συνεργάστηκε με μεγάλες μορφές, από τον Φέλα Κούτι έως τους Blind Faith. Η εκρηκτική του προσωπικότητα και το απαράμιλλο στυλ τον καθιέρωσαν ως έναν από τους κορυφαίους ντράμερ όλων των εποχών.

Το εορτολόγιο της 6ης Οκτωβρίου

Ερωτηίδα, Θωμάς

Εθνικές γιορτές και επέτειοι της 6ης Οκτωβρίου

Διεθνής Ημέρα Γεωποικιλότητας
Εθνική Εβδομάδα Εξυπηρέτησης Πελατών
Παγκόσμια Ημέρα για την Εγκεφαλική Παράλυση