Σαν σήμερα, στις 11 Οκτωβρίου 1986, συναντώνται στο Ρέικιαβικ της Ισλανδίας ο Αμερικανός πρόεδρος Ρόναλντ Ρέιγκαν και ο Σοβιετικός ηγέτης Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Αν και η σύνοδος αρχικά παρουσιάζεται ως σχεδόν προπαρασκευαστική συνάντηση, μέσα σε δύο ημέρες οι δύο ηγέτες φτάνουν απροσδόκητα κοντά σε κάτι που μέχρι τότε φαινόταν αδιανόητο: τη δραστική εξάλειψη ολόκληρων κατηγοριών πυρηνικών όπλων.

Η συνάντηση πραγματοποιείται στο Höfði House, ένα σχετικά μικρό σπίτι στην παραλιακή λεωφόρο του Ρέικιαβικ. Έξω από το κτίριο, ο Ψυχρός Πόλεμος εξακολουθεί να βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. ΗΠΑ και Σοβιετική Ένωση διαθέτουν τεράστια πυρηνικά οπλοστάσια, ενώ η πιθανότητα σύγκρουσης παραμένει πραγματική απειλή για εκατομμύρια ανθρώπους.

Οι προτάσεις που κατατίθενται στο τραπέζι υπερβαίνουν κατά πολύ τις αρχικές προσδοκίες. Ο Γκορμπατσόφ εισηγείται να μειωθούν κατά 50% τα στρατηγικά πυρηνικά όπλα των δύο υπερδυνάμεων, ενώ προτείνει και την εξάλειψη των αμερικανικών και σοβιετικών πυραύλων μέσου βεληνεκούς στην Ευρώπη.

Οι συνομιλίες επεκτείνονται και στην πιθανότητα να καταργηθούν τα βαλλιστικά πυρηνικά συστήματα μέσα σε περίπου δέκα χρόνια. Δύο ημέρες αργότερα, ο ίδιος ο Ρέιγκαν θα δηλώσει ότι οι ΗΠΑ είχαν προτείνει την πλήρη εξάλειψη όλων των αμερικανικών και σοβιετικών βαλλιστικών πυραύλων έως το 1996.

Για λίγες ώρες, οι δύο αντίπαλοι, που είχαν περάσει χρόνια χτίζοντας τεράστια πυρηνικά οπλοστάσια, συζητούν πλέον σοβαρά τρόπους να τα περιορίσουν σε πρωτοφανή κλίμακα.

Η πορεία των συνομιλιών ανακόπτεται από ένα πρόγραμμα που ο Ρέιγκαν δεν δέχεται να εγκαταλείψει: τη Strategic Defense Initiative (SDI), γνωστή και ως «Πόλεμος των Άστρων».

Το αμερικανικό πρόγραμμα αφορούσε τη δημιουργία συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας, στα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν και τεχνολογίες του Διαστήματος. Ο Γκορμπατσόφ ζητά, στο πλαίσιο της Συνθήκης ABM, να μείνουν ουσιαστικά εντός εργαστηρίων οι έρευνες και οι δοκιμές για δέκα χρόνια. Ο Ρέιγκαν απορρίπτει έναν τέτοιο περιορισμό, θεωρώντας ότι θα ακύρωνε το πρόγραμμα.

Η σύνοδος ολοκληρώνεται στις 12 Οκτωβρίου χωρίς να υπάρξει συμφωνία.

Οι εικόνες από την αποχώρηση αποτυπώνουν την απογοήτευση και των δύο ηγετών. Αργότερα, ο Ρέιγκαν θα καταγράψει στο ημερολόγιό του ότι, κατά την εκτίμησή του, ο Γκορμπατσόφ επέμενε σε όρους που θα «σκότωναν» το SDI και ότι το τίμημα ήταν υπερβολικά υψηλό.

Εκείνη την ώρα, η σύνοδος στο Ρέικιαβικ φαίνεται να έχει αποτύχει.

Η ιστορική εξέλιξη, ωστόσο, έμελλε να δείξει σχεδόν το αντίθετο.

Οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονται ότι μπορούν να καταλήξουν σε μειώσεις πυρηνικών όπλων πολύ μεγαλύτερες από όσες θεωρούνταν έως τότε ρεαλιστικές. Η σύνοδος ανοίγει τον δρόμο για τη Συνθήκη INF του 1987, με την οποία ΗΠΑ και Σοβιετική Ένωση συμφωνούν για πρώτη φορά να καταργήσουν μια ολόκληρη κατηγορία πυρηνικών πυραύλων.

Η συνάντηση στο Ρέικιαβικ καταγράφεται έτσι ως μία από τις πιο παράξενες στιγμές του Ψυχρού Πολέμου: μια σύνοδος που δεν κατέληξε σε τελική συμφωνία, αλλά έφερε τις δύο μεγαλύτερες πυρηνικές δυνάμεις πιο κοντά από ποτέ μέχρι τότε στην προοπτική ενός κόσμου με δραστικά λιγότερα — ή ακόμη και χωρίς — πυρηνικά όπλα.

Τι άλλο συνέβη σαν σήμερα

787: Η Εκκλησία τιμά τους Πατέρες της Ζ΄ Οικουμενικής Συνόδου, η οποία είναι γνωστή και ως Δεύτερη Σύνοδος της Νίκαιας. Με τις αποφάσεις της αποκαταστάθηκε η τιμητική προσκύνηση των εικόνων και καταδικάστηκε η Εικονομαχία. Οι εργασίες της είχαν ξεκινήσει στις 24 Σεπτεμβρίου 787 και η Σύνοδος σηματοδότησε το τέλος της πρώτης περιόδου της Εικονομαχίας.

1822: Κοινή επιχείρηση Αλγερινών και οθωμανικών δυνάμεων απειλεί τη Μύκονο, όμως οι Μυκονιάτες, με επικεφαλής τη Μαντώ Μαυρογένους, αποκρούουν την απόβαση. Η Μαυρογένους οργανώνει και χρηματοδοτεί την άμυνα του νησιού.

1899: Στη Νότια Αφρική αρχίζει ο Δεύτερος Πόλεμος των Μπόερς, με αντιπάλους τη Βρετανική Αυτοκρατορία και τις δύο δημοκρατίες των Μπόερς. Η αιματηρή σύγκρουση θα συνεχιστεί έως το 1902.

1912: Κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο, ο Ελληνικός Στρατός απελευθερώνει την Κοζάνη, μετά την υποχώρηση των οθωμανικών δυνάμεων.

1922: Η υπογραφή της Ανακωχής των Μουδανιών βάζει τέλος στις εχθροπραξίες Τουρκίας και Συμμάχων και προβλέπει την αποχώρηση του Ελληνικού Στρατού από την Ανατολική Θράκη.

1962: Με πρωτοβουλία του Πάπα Ιωάννη ΚΓ΄ αρχίζει η Β΄ Σύνοδος του Βατικανού. Η ιστορική αυτή σύνοδος θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία της Καθολικής Εκκλησίας και στη σχέση της με τον σύγχρονο κόσμο.

1968: Εκτοξεύεται το Apollo 7, η πρώτη επανδρωμένη αποστολή του προγράμματος Apollo. Η επιτυχία της εκτόξευσης αποτελεί κρίσιμο βήμα για τη NASA στην πορεία προς την πρώτη προσελήνωση.

1975: Το NBC προβάλλει το πρώτο επεισόδιο του «Saturday Night Live». Η σατιρική εκπομπή θα εξελιχθεί σε έναν από τους μακροβιότερους θεσμούς της αμερικανικής τηλεόρασης.

Το 1978, η Εθνική Ελλάδας ποδοσφαίρου πέτυχε μία από τις ευρύτερες νίκες της ιστορίας της, επικρατώντας της Φινλανδίας με 8-1 στο Καυτανζόγλειο.

Το 1981, ο Prince εμφανίστηκε ως καλλιτέχνης έναρξης σε συναυλία των Rolling Stones στο Λος Άντζελες. Το κοινό τον αποδοκίμασε και του πέταξε αντικείμενα, με αποτέλεσμα να αποχωρήσει από τη σκηνή πριν ολοκληρώσει την εμφάνισή του. Μερικά χρόνια αργότερα θα γινόταν παγκόσμιος σταρ.

Στο Ρέικιαβικ, το 1986, συναντήθηκαν ο Ρόναλντ Ρέιγκαν και ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. Παρότι η σύνοδος ολοκληρώθηκε χωρίς συμφωνία, αποτέλεσε προετοιμασία για τη Συνθήκη INF του 1987 και τον περιορισμό των πυρηνικών όπλων.

Το 1990, το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στον Μεξικανό ποιητή και δοκιμιογράφο Οκτάβιο Παζ. Η διάκριση αναγνώρισε το έργο του, στο οποίο συναντώνται η ποίηση, η ιστορία, η πολιτική και ο φιλοσοφικός στοχασμός.

Οι Κάρλος Φιλίπε Σιμένες Μπέλο και Ζοζέ Ράμος-Όρτα έλαβαν το Νόμπελ Ειρήνης το 1996, ως αναγνώριση του ειρηνικού αγώνα τους για μια δίκαιη λύση στο Ανατολικό Τιμόρ.

Το 2002, το Νόμπελ Ειρήνης απονεμήθηκε στον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ. Τιμήθηκε για τις μακρόχρονες προσπάθειές του υπέρ της ειρηνικής διευθέτησης διεθνών συγκρούσεων, καθώς και για την προώθηση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το 2003, ο Παναθηναϊκός έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα μπάσκετ που αγωνίστηκε στη Βόρεια Αμερική απέναντι σε ομάδα του NBA. Οι «πράσινοι» ηττήθηκαν με 100-76 από τους Toronto Raptors.

Γεννήσεις

1884 – Έλινορ Ρούζβελτ (Eleanor Roosevelt), Αμερικανίδα πολιτικός, διπλωμάτισσα και ακτιβίστρια, μία από τις πιο επιδραστικές γυναίκες του 20ού αιώνα. Ως σύζυγος του προέδρου Φράνκλιν Ρούζβελτ (1933–1945), επανακαθόρισε τον ρόλο της Πρώτης Κυρίας, δίνοντας πολιτική διάσταση στη θέση της και υπερασπιζόμενη τα δικαιώματα των γυναικών, των μειονοτήτων και των φτωχών. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρξε καθοριστική στην κατάρτιση της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (1948) στα Ηνωμένα Έθνη, κερδίζοντας τον τίτλο «Πρώτη Κυρία του Κόσμου». Η παρακαταθήκη της παραμένει ζωντανή ως σύμβολο κοινωνικής δικαιοσύνης και ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

1937 – Μπόμπι Τσάρλτον (Bobby Charlton), Άγγλος ποδοσφαιριστής, ένας από τους μεγαλύτερους θρύλους του παγκόσμιου ποδοσφαίρου. Γεννημένος στο Άσχινγκτον, συνέδεσε το όνομά του με τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, όπου αγωνίστηκε σε περισσότερους από 750 αγώνες, κατακτώντας Πρωταθλήματα Αγγλίας και το Κύπελλο Πρωταθλητριών (1968). Ήταν μέλος της εθνικής ομάδας της Αγγλίας που κατέκτησε το Μουντιάλ του 1966, όντας ο ηγέτης και κορυφαίος σκόρερ της. Επιβίωσε από την αεροπορική τραγωδία του Μονάχου (1958), επιστρέφοντας πιο δυνατός και γράφοντας ιστορία. Με το ήθος, την αφοσίωση και το ταλέντο του, θεωρείται υπόδειγμα αθλητή και παγκόσμιο σύμβολο του ποδοσφαίρου.

1947 – Λουκάς Παπαδήμος, Έλληνας οικονομολόγος και πολιτικός, που διετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας την κρίσιμη περίοδο 2011–2012. Γεννημένος στην Αθήνα, σπούδασε στο MIT και ακολούθησε ακαδημαϊκή και τραπεζική καριέρα. Διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (1994–2002), παίζοντας κεντρικό ρόλο στην ένταξη της χώρας στη ζώνη του ευρώ, και στη συνέχεια υπηρέτησε ως αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (2002–2010). Ως πρωθυπουργός κυβέρνησης συνεργασίας, διαχειρίστηκε τη δύσκολη φάση της ελληνικής οικονομικής κρίσης και της εφαρμογής του δεύτερου μνημονίου. Η πορεία του χαρακτηρίζεται από τεχνοκρατική προσέγγιση και σημαντική συμβολή στη σύγχρονη οικονομική ιστορία της Ελλάδας.

1992 – Cardi B (Μπελκάλις Μαρλένις Αλμάνζαρ), Αμερικανίδα ράπερ, τραγουδίστρια και τηλεοπτική περσόνα, που αναδείχθηκε σε μία από τις πιο εκρηκτικές φιγούρες της σύγχρονης hip-hop σκηνής. Γεννημένη στη Νέα Υόρκη από οικογένεια Δομινικανής και Τρίνινταδ καταγωγής, ξεκίνησε ως influencer στα social media και έγινε γνωστή μέσα από το ριάλιτι Love & Hip Hop: New York. Το ντεμπούτο της άλμπουμ, «Invasion of Privacy» (2018), απέσπασε βραβείο Grammy και περιλάμβανε την τεράστια επιτυχία «Bodak Yellow», με την οποία έγινε η πρώτη ράπερ γυναίκα που έφτασε στο Νο1 του Billboard μετά τη Λόριν Χιλ. Γνωστή για το δυναμικό της στυλ και την αφοπλιστική της προσωπικότητα, αποτελεί σήμερα ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας μουσικής βιομηχανίας.

Θάνατοι

1889 – Τζέιμς Πρέσκοτ Τζάουλ (James Prescott Joule), Άγγλος φυσικός, που συνέβαλε καθοριστικά στην κατανόηση της ενέργειας και της θερμότητας. Γεννημένος το 1818 στο Σάλφορντ, μελέτησε τη σχέση μεταξύ ηλεκτρισμού, θερμότητας και μηχανικής ενέργειας, διατυπώνοντας τον νόμο του Τζάουλ για τη θερμότητα που παράγεται από ηλεκτρικό ρεύμα. Οι έρευνές του θεμελίωσαν την αρχή της διατήρησης της ενέργειας και την ανάπτυξη της θερμοδυναμικής. Προς τιμήν του, η μονάδα μέτρησης της ενέργειας στο διεθνές σύστημα ονομάστηκε τζάουλ (joule). Η δουλειά του άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη φυσική, καθιστώντας τον έναν από τους πιο σημαντικούς επιστήμονες του 19ου αιώνα.

Εορτολόγιο

Εθνικές γιορτές και επέτειοι

Παγκόσμια Ημέρα Κοριτσιού

Παγκόσμια Ημέρα Αυγού