Πολιτικό αδιέξοδο στο Βερολίνο: Το αβέβαιο μέλλον του Μερτς απειλεί τη συμφωνία για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ. ευρώ της ΕΕ

Τα πολιτικά προβλήματα του Φρίντριχ Μερτς έχουν βυθίσει την ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αβεβαιότητα, καθώς οι Βρυξέλλες προετοιμάζονται για μήνες αμφισβήτησης σχετικά με το μέλλον του Γερμανού καγκελαρίου. Το πιο άμεσο ζήτημα είναι ο προτεινόμενος προϋπολογισμός της Ένωσης, ύψους 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Πρόκειται για μια επταετή συμφωνία που θα επιβάλει δύσκολες επιλογές σε όλα τα πεδία, από την άμυνα έως τις αγροτικές επιδοτήσεις.

Χωρίς τη Γερμανία, το μεγαλύτερο κράτος μέλος της Ε.Ε., σταθερά υποστηρικτική στον συμβιβασμό —και ιδανικά στο τιμόνι των διαπραγματεύσεων— μια συμφωνία έως το τέλος του έτους γίνεται πολύ πιο δύσκολη.

Τέσσερις αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις συνομιλίες δήλωσαν ότι οι βαριές απώλειες των Χριστιανοδημοκρατών του Μερτς στις πρόσφατες περιφερειακές εκλογές ανάγκασαν την ΕΕ να επανεκτιμήσει τι μπορεί να επιτύχει τους επόμενους μήνες.

Ο Μερτς «βρίσκεται σε μεγάλο πρόβλημα και αυτό προφανώς έχει μεγάλο αντίκτυπο» στο τι μπορούν να συμφωνήσουν οι ηγέτες της ΕΕ, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ.

«Όταν βρίσκεσαι αντιμέτωπος με την επιλογή ενός πολύ αδύναμου Γερμανού καγκελαρίου ή ενός ολοκαίνουργιου Γερμανού καγκελαρίου, δεν υπάρχουν καλές επιλογές».

Όταν ήρθε αντιμέτωπος με ερωτήσεις για το πολιτικό του μέλλον την περασμένη εβδομάδα, ο Μερτς δήλωσε ότι είχε ζωτικής σημασίας καθήκοντα να διεκπεραιώσει, συμπεριλαμβανομένων των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Ανέφερε ότι συζητούσε «εντατικά» για τον τρόπο διαχείρισης του προϋπολογισμού σε τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα και η ανθεκτικότητα.

Ο Μερτς επέμεινε ότι θέλει να παραμείνει καγκελάριος και ηγέτης των Χριστιανοδημοκρατών μετά τα τιμωρητικά αποτελέσματα σε δύο κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας.

Στη Σαξονία-Άνχαλτ, η ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία ήρθε πρώτη στην ψηφοφορία νωρίτερα αυτό το μήνα και τώρα επιδιώκει να σχηματίσει περιφερειακή κυβέρνηση για πρώτη φορά. Στις εκλογές στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία την Κυριακή, το CDU έπεσε κάτω από το όριο του 5% για την εκλογή στο κοινοβούλιο του κρατιδίου για πρώτη φορά στην 81χρονη ιστορία του κόμματος.

Με τη Γαλλία να αντιμετωπίζει την προοπτική ενός ακροδεξιού ευρωσκεπτικιστή προέδρου μετά τις εκλογές του Απριλίου, και παρόμοια κόμματα να κερδίζουν έδαφος πριν από τις βουλευτικές εκλογές σε Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία, οι ηγέτες της ΕΕ προειδοποίησαν ότι η αποτυχία συμφωνίας για τον προϋπολογισμό 2028-34 έως τα τέλη Δεκεμβρίου θα μπορούσε να αφήσει το μπλοκ χωρίς συμφωνία πριν ξεκινήσουν οι πληρωμές τον Ιανουάριο του 2028.

«Ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην εξουσία [στη Γερμανία ή αλλού], εάν δεν έχουμε συμφωνία έως το τέλος αυτού του έτους, θα ήμασταν πραγματικά απογοητευτικοί για τους δικαιούχους [του προϋπολογισμού της ΕΕ] από την 1η Ιανουαρίου 2028, γεγονός που θα επηρεάσει πραγματικά την αξιοπιστία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε ο Τόμας Μπερν, υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων της Ιρλανδίας.

Η παράλυση του Βερολίνου και οι πιέσεις για περικοπές

Πέραν του προϋπολογισμού, οι Βρυξέλλες παλεύουν επίσης με το πώς θα απαντήσουν στην εμπορική απειλή της Κίνας για την οικονομία της ΕΕ, πώς θα ελαφρύνουν το βάρος των κλιματικών κανόνων για τις επιχειρήσεις που δοκιμάζονται και πώς θα διατηρήσουν τη στήριξη προς την Ουκρανία. Ένας ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης δήλωσε ότι ο παραδοσιακός ρόλος της Γερμανίας ήταν να αισθάνεται «τη στιγμή που είναι κατάλληλη για να παρέμβουμε και να γρασάρουμε τους τροχούς της μηχανής όταν κολλάνε», προσθέτοντας, «Και τώρα είναι σαφές ότι ο Μερτς δεν μπορεί να το κάνει αυτό».

Ένας άλλος ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι η «κατάρρευση του Μερτς ήταν τόσο γρήγορη» που «δεν υπάρχει κανείς που να πιστεύει ότι μπορεί να το σώσει αυτό». Στην πράξη, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, αυτό σημαίνει ότι ο Μερτς δεν μπορεί πλέον να «παίξει τον ρόλο που υποτίθεται ότι πρέπει να παίξει ένας Γερμανός καγκελάριος».

Ο Γερμανός καγκελάριος ηγήθηκε μιας ομάδας δημοσιονομικά συνετών χωρών που πιέζουν για περικοπές «αρκετών εκατοντάδων δισεκατομμυρίων» αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον προϋπολογισμό των 2 τρισ. ευρώ.

Αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι είτε ο Μερτς θα εξασθενήσει σοβαρά και ως εκ τούτου δεν θα είναι σε θέση να λάβει τολμηρές αποφάσεις, είτε ο αντικαταστάτης του θα έρθει με νέα ομάδα και νέα προσέγγιση, και θα χρειαστεί μήνες για να προσαρμοστεί πριν μπορέσει να ασκήσει την επιρροή του.

«Δεν νομίζω ότι θα δούμε περισσότερη ευελιξία από τη γερμανική πλευρά σύντομα», δήλωσε ένας τρίτος αξιωματούχος της ΕΕ, αναφερόμενος στον προϋπολογισμό της ΕΕ και σε άλλες οικονομικές πολιτικές, σύμφωνα με τους Financial Times.