Η επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά, που άνοιξε για το επιβατικό κοινό στις 27 Αυγούστου, εξυπηρετεί καθημερινά περίπου 20.000 επιβάτες, την ώρα που ο δείκτης «Διαθεσιμότητας της Γραμμής» του Μετρό Θεσσαλονίκης διαμορφώνεται κοντά στο 99%. Στον σταθμό «Καλαμαριά» καταγράφονται, επίσης, περίπου 6.000 επιβάτες ημερησίως. Στο δίκτυο έχουν ήδη προστεθεί έξι νέοι συρμοί, ενώ άλλοι εννέα υποβάλλονται σε δοκιμές και ελέγχους, ώστε τους επόμενους μήνες να αυξηθεί η συχνότητα των δρομολογίων και να περιοριστεί, κατ’ επέκταση, ο χρόνος αναμονής των επιβατών.

Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, ο διευθύνων σύμβουλος της THEMA, Φραντσέσκο Ροσέλα, αναφέρεται στα παραπάνω, επισημαίνοντας ότι «τους επόμενους μήνες θα βλέπουμε τον αριθμό των τρένων που βρίσκονται σε λειτουργία να αυξάνεται μήνα με τον μήνα». Κατά τον ίδιο, η προοδευτική προσθήκη των νέων συρμών θα συμβάλει στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του δικτύου και σε πυκνότερα δρομολόγια.

Όπως διευκρινίζει, προτού ένας νέος συρμός ενταχθεί στην καθημερινή επιχειρησιακή λειτουργία, απαιτείται να ολοκληρώσει τις προβλεπόμενες δοκιμές και ελέγχους. Η THEMA καταγράφει την επιβατική κίνηση, εξετάζει τα δεδομένα και, μαζί με την Ελληνικό Μετρό, προχωρά στις λειτουργικές προσαρμογές που απαιτούνται.

Ημερήσια επιβατική κίνηση 20.000 ατόμων στην Καλαμαριά

Η αρχική αποτύπωση από τη λειτουργία της επέκτασης προς την Καλαμαριά δείχνει περίπου 20.000 επιβατικά ταξίδια κάθε ημέρα. Τη μεγαλύτερη κίνηση από τους νέους σταθμούς εμφανίζει ο σταθμός Καλαμαριά, όπου υπολογίζονται σε περίπου 6.000 οι ημερήσιοι επιβάτες, ενδεχομένως και εξαιτίας της αυξημένης εμπορικής δραστηριότητας της περιοχής.

Τα δεδομένα αυτά εκτιμάται ότι θα αλλάξουν, όσο περισσότεροι κάτοικοι εξοικειώνονται με τη νέα επιλογή μετακίνησης και διαμορφώνονται διαφορετικές καθημερινές συνήθειες. «Δεν μπορούμε ακόμη να προβλέψουμε πού θα βρίσκεται η επιβατική κίνηση σε έξι μήνες ή σε έναν χρόνο, γιατί εξαρτάται από τις συνήθειες των επιβατών και των εργαζομένων», σημειώνει ο κ. Ροσέλα.

Με την επέκταση προς την Καλαμαριά, η περιοχή συνδέεται πλέον απευθείας με το κέντρο της Θεσσαλονίκης, ενώ στο ενιαίο δίκτυο διαμορφώνονται νέες ροές επιβατών. «Είμαστε πολύ χαρούμενοι, γιατί πλέον έχουμε ένα ενιαίο, ολοκληρωμένο σύστημα», δηλώνει ο διευθύνων σύμβουλος της THEMA.

Νέοι συρμοί στο Μετρό Θεσσαλονίκης για συχνότερα δρομολόγια

Η άνοδος της επιβατικής κίνησης φέρνει πρόσθετες ανάγκες στη λειτουργία του δικτύου, με επόμενο βασικό ζητούμενο την αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων.

Από τότε που τέθηκε σε λειτουργία η επέκταση, έξι επιπλέον συρμοί έχουν ενσωματωθεί ήδη στο δίκτυο και άλλοι εννέα περνούν από ελέγχους και δοκιμές. Η ένταξή τους βήμα βήμα αναμένεται να ενισχύσει τη διαθεσιμότητα των συρμών και να δώσει μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της κυκλοφορίας.

«Τους επόμενους μήνες η σταδιακή ένταξη πρόσθετων συρμών θα μας επιτρέψει να βελτιστοποιήσουμε περαιτέρω τη λειτουργία του δικτύου και να αυξήσουμε τη συχνότητα των δρομολογίων, με στόχο να ανταποκριθούμε στην αυξανόμενη επιβατική ζήτηση, διατηρώντας παράλληλα μια ομαλή, αξιόπιστη και αποτελεσματική λειτουργία», αναφέρει ο κ. Ροσέλα.

Ο κ. Ροσέλα εξηγεί ότι η λειτουργική προσαρμογή είναι μια διαρκής διαδικασία. Η εταιρεία καταγράφει καθημερινά την κίνηση, αξιολογεί τα διαθέσιμα στοιχεία και εξετάζει με την Ελληνικό Μετρό τις μεταβολές που είναι δυνατό να γίνουν βάσει της σύμβασης λειτουργίας και συντήρησης, προκειμένου η συχνότητα των δρομολογίων να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των τερματικών σταθμών.

Η αρχή «Safety first» στη λειτουργία του Μετρό Θεσσαλονίκης

Η ασφάλεια εξακολουθεί να αποτελεί, κατά την THEMA, την κεντρική αρχή λειτουργίας του Μετρό, παράλληλα με την αύξηση της επιβατικής κίνησης και την ενδυνάμωση του στόλου.

«Safety first» (πρώτα η ασφάλεια), τονίζει ο κ. Ροσέλα, διευκρινίζοντας πως το πλαίσιο ασφάλειας στηρίζεται τόσο στο αυτοματοποιημένο σύστημα λειτουργίας όσο και στις διαδικασίες και τα πρωτόκολλα που ακολουθεί το εκπαιδευμένο προσωπικό.

Το αυτόματο σύστημα GoA4 περιλαμβάνει πολλαπλά, ανεξάρτητα επίπεδα αυτοματοποιημένων ελέγχων και έχει ως θεμελιώδη αρχή τη διαρκή επιβεβαίωση της ασφάλειας. Αν προκύψει οποιαδήποτε απόκλιση, το σύστημα την αναγνωρίζει και ενεργοποιεί τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα προστασίας, επιβεβαιώνοντας ότι συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για να συνεχιστεί με ασφάλεια η λειτουργία.

Ταυτόχρονα, ο τρόπος διαχείρισης κάθε περιστατικού προσδιορίζεται από εκπαιδευμένο προσωπικό και συγκεκριμένα γραπτά πρωτόκολλα. «Οι άνθρωποί μας είναι εκπαιδευμένοι και υπάρχουν γραπτές διαδικασίες και πρωτόκολλα, ώστε οι επιβάτες να αισθάνονται ασφαλείς», αναφέρει ο κ. Ροσέλα.

Εφόσον κριθεί αναγκαίο, μπορεί να ανασταλεί προσωρινά η λειτουργία ενός τμήματος, μέχρι να περατωθούν οι απαιτούμενοι έλεγχοι και οι ενέργειες που ορίζουν τα πρωτόκολλα.

Η διαχείριση τεχνικών ζητημάτων και απρόοπτων συμβάντων είναι αναπόσπαστο στοιχείο της λειτουργίας ενός σύνθετου συστήματος Μετρό, ιδίως κατά την αρχική περίοδο λειτουργίας του, επισημαίνει ο διευθύνων σύμβουλος της THEMA. Όπως αναφέρει, τα τεχνικά θέματα συνδέονται με την προσαρμογή του συστήματος στις πραγματικές συνθήκες, ενώ η διεθνής εμπειρία από τα αυτοματοποιημένα δίκτυα δείχνει ότι τέτοια περιστατικά περιορίζονται σταδιακά όσο η λειτουργία ωριμάζει.

«Είμαστε ένα Μετρό. Μπορεί να υπάρξουν προβλήματα σε οχήματα ή στον εξοπλισμό. Η δουλειά μας είναι να λειτουργούμε κανονικά το σύστημα, αλλά και να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε κάθε διαταραχή ή κατάσταση έκτακτης ανάγκης», σημειώνει.

Για το πρόσφατο συμβάν στον σταθμό Αγίας Σοφίας, ο κ. Ροσέλα δηλώνει ότι ακολουθήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα. Οι επιβάτες παρέμειναν ασφαλείς και, αφού ολοκληρώθηκαν οι αναγκαίες ενέργειες, επανήλθε η ομαλή λειτουργία.

Το σύστημα CBTC και η προστατευμένη «ασφαλής ζώνη»

Καθοριστική είναι η συμβολή του συστήματος CBTC στη διαχείριση της κίνησης των συρμών. Ο κ. Ροσέλα εξηγεί ότι κάθε συρμός κινείται εντός μιας προστατευμένης «ασφαλούς ζώνης», δηλαδή σε μια δεσμευμένη περιοχή όπου δεν επιτρέπεται να πλησιάσει άλλος συρμός, με την κυκλοφορία να επιτηρείται από το σύστημα.

Κατά τον ίδιο, οι εικόνες στις οποίες επιβάτες μπορεί να παρατηρούν συρμούς να κινούνται σε φαινομενικά μικρές αποστάσεις μεταξύ τους αποτελούν μέρος της λειτουργίας του συστήματος και των προβλεπόμενων μηχανισμών ελέγχου της κυκλοφορίας.

Παράλληλα, η αυτοματοποιημένη λειτουργία δίνει τη δυνατότητα προσαρμογής της κυκλοφορίας σε περίπτωση διαταραχής, επιδιώκοντας τον κατά το δυνατόν περιορισμό των επιπτώσεων στις μετακινήσεις.

«Είναι σημαντικό ότι, όταν προκύπτουν τέτοια ζητήματα, το σύστημα διαθέτει την ευελιξία και μας επιτρέπει να εφαρμόζουμε άμεσα εναλλακτικά σενάρια λειτουργίας ώστε να διατηρούμε τη συνέχεια της μεταφορικής υπηρεσίας», αναφέρει.

Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει η THEMA, ο δείκτης «Διαθεσιμότητας της Γραμμής» για το Μετρό Θεσσαλονίκης διατηρείται σταθερά κοντά στο 99%. Πρόκειται για δείκτη που καταγράφει το ποσοστό του προγραμματισμένου χρόνου κατά τον οποίο η γραμμή παραμένει διαθέσιμη προς λειτουργία.

Το Μετρό Θεσσαλονίκης ως καθημερινό μέσο μετακίνησης

Ο διευθύνων σύμβουλος της THEMA βίωσε άμεσα τη μετατροπή του Μετρό Θεσσαλονίκης από ένα μεγάλο έργο υποδομής σε καθημερινή υπηρεσία για τους πολίτες. Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, αναφέρει πως έφθασε στη Θεσσαλονίκη τον Νοέμβριο του 2023, πριν το Μετρό αρχίσει να λειτουργεί. Κατοικούσε στο κέντρο και για τις καθημερινές μετακινήσεις του από και προς το αμαξοστάσιο της Πυλαίας χρησιμοποιούσε λεωφορείο ή αυτοκίνητο. «Ήταν μια πραγματική δυσκολία», θυμάται.

Πλέον, η κατάσταση έχει αλλάξει, καθώς λειτουργεί το βασικό δίκτυο και η επέκταση της Καλαμαριάς εντάσσεται στο ίδιο σύστημα. «Το Μετρό είναι πλέον μέσα στον ιστό της πόλης. Είναι μέρος της πόλης και οι πολίτες το χρησιμοποιούν εύκολα», αναφέρει.

Δηλώνει ακόμη υπερήφανος για τη συμμετοχή του στην προσπάθεια λειτουργίας του συστήματος. «Είμαι πολύ περήφανος και τιμημένος που μπορέσαμε να βοηθήσουμε την πόλη», λέει, προσθέτοντας ότι χρησιμοποιεί πλέον και ο ίδιος το Μετρό. «Τώρα μπορώ να πάω από το ένα σημείο της πόλης στο άλλο με μια απλή διαδρομή με το Μετρό. Αυτό με κάνει πραγματικά χαρούμενο», καταλήγει.

Η επέκταση του Μετρό Καλαμαριάς και οι νέες ροές

Η γραμμή προς την Καλαμαριά δεν περιορίζεται στην προσθήκη νέων σταθμών στο δίκτυο, καθώς διαμορφώνει ένα ενιαίο νέο περιβάλλον λειτουργίας και διαφορετικές καθημερινές επιβατικές ροές.

Οι κάτοικοι της Καλαμαριάς διαθέτουν πλέον άμεση σύνδεση με το κέντρο της Θεσσαλονίκης, ενώ τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν ότι η νέα γραμμή έχει ήδη ενσωματωθεί στις καθημερινές μετακινήσεις της πόλης.

«Το άνοιγμα της επέκτασης ήταν μια μεγάλη πρόκληση, αλλά τώρα είμαστε χαρούμενοι γιατί έχουμε ένα ενιαίο σύστημα», τονίζει ο κ. Ροσέλα.

Τα περίπου 20.000 επιβατικά ταξίδια ημερησίως προσφέρουν μια πρώτη αποτύπωση της ζήτησης, χωρίς όμως να συνιστούν την τελική εικόνα. Στο επόμενο διάστημα, η χρήση της νέας σύνδεσης από περισσότερους πολίτες θα αυξήσει τα διαθέσιμα δεδομένα και θα επιτρέψει πιο ακριβή προσαρμογή της λειτουργίας και των δρομολογίων.

Τη δυνατότητα για πυκνότερα δρομολόγια και μειωμένους χρόνους αναμονής αναμένεται να ενισχύσει η σταδιακή ένταξη των εννέα νέων συρμών που βρίσκονται τώρα σε δοκιμαστική φάση, μαζί με τους έξι συρμούς που έχουν ήδη προστεθεί.

Η επέκταση προς την Καλαμαριά εισέρχεται, με αυτόν τον τρόπο, στην επόμενη περίοδο λειτουργίας της: στην καθημερινή προσαρμογή ενός ενιαίου δικτύου στα νέα δεδομένα της επιβατικής ζήτησης. Περισσότεροι συρμοί και συχνότερα δρομολόγια θα συνδυαστούν με τη διατήρηση της ασφάλειας ως σταθερού πυρήνα της λειτουργίας.