11 Σεπτεμβρίου: 25 χρόνια από τις επιθέσεις που άλλαξαν τον κόσμο

Είκοσι πέντε χρόνια έχουν περάσει από την 11η Σεπτεμβρίου 2001, τη μέρα που τέσσερα αεροπλάνα καταλήφθηκαν από τρομοκράτες της Αλ Κάιντα, οι Δίδυμοι Πύργοι κατέρρευσαν μπροστά στις κάμερες και 2.977 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Μέσα σε 102 λεπτά, οι Ηνωμένες Πολιτείες δέχθηκαν τη φονικότερη τρομοκρατική επίθεση στην ιστορία τους και ο κόσμος μπήκε σε μια διαφορετική εποχή.

Το πρωί της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 ξεκίνησε στη Νέα Υόρκη όπως κάθε άλλη εργάσιμη ημέρα. Λίγες ώρες αργότερα, εικόνες που κανείς μέχρι τότε δεν μπορούσε να φανταστεί μεταδίδονταν ζωντανά σε ολόκληρο τον πλανήτη.

8:46 – Το πρώτο αεροπλάνο χτυπά τον Βόρειο Πύργο

Στις 8:46 το πρωί, η πτήση 11 της American Airlines, που είχε απογειωθεί από τη Βοστώνη με προορισμό το Λος Άντζελες, πέφτει πάνω στον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου.

Τις πρώτες στιγμές επικρατεί σύγχυση. Η εικόνα ενός ουρανοξύστη που καίγεται μεταδίδεται από τα τηλεοπτικά δίκτυα, αλλά ακόμη δεν είναι σαφές τι ακριβώς έχει συμβεί.

Μέσα από το αεροσκάφος, όμως, έχουν ήδη αρχίσει να φτάνουν δραματικές πληροφορίες.

Η αεροσυνοδός Μπέτι Ονγκ έχει καταφέρει να επικοινωνήσει με την American Airlines και να ενημερώσει ότι μέλη του πληρώματος έχουν μαχαιρωθεί, ότι οι αεροσυνοδοί δεν μπορούν να μπουν στο πιλοτήριο και ότι κάτι δεν πάει καθόλου καλά μέσα στο αεροσκάφος.

Η τηλεφωνική επικοινωνία της θα αποτελέσει μία από τις πρώτες καταγραφές της αεροπειρατείας.

9:03 – Το δεύτερο χτύπημα γίνεται σε ζωντανή μετάδοση

Μόλις 17 λεπτά αργότερα, στις 9:03, η πτήση 175 της United Airlines πέφτει πάνω στον Νότιο Πύργο.

Αυτή τη φορά οι τηλεοπτικές κάμερες είναι ήδη στραμμένες στο Μανχάταν.

Εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο βλέπουν σχεδόν σε πραγματικό χρόνο το δεύτερο αεροπλάνο να χτυπά τον ουρανοξύστη.

Εκείνη τη στιγμή η αρχική υπόθεση ενός τραγικού ατυχήματος καταρρέει. Οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται αντιμέτωπες με μια συντονισμένη τρομοκρατική επίθεση.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζορτζ Μπους, που βρίσκεται σε δημοτικό σχολείο στη Φλόριντα, ενημερώνεται για το δεύτερο χτύπημα. Λίγο αργότερα θα δηλώσει:

«Today we’ve had a national tragedy».

Πίσω από τις επιθέσεις βρίσκεται η Αλ Κάιντα, με επικεφαλής τον Οσάμα Μπιν Λάντεν.

Και η Νέα Υόρκη δεν είναι ο μοναδικός στόχος.

9:37 – Το Πεντάγωνο δέχεται επίθεση

Στις 9:37, η πτήση 77 της American Airlines πέφτει πάνω στο Πεντάγωνο, έξω από την Ουάσιγκτον.

Το σύμβολο της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος τυλίγεται στις φλόγες, ενώ πλέον είναι σαφές ότι οι επιθέσεις εξελίσσονται ταυτόχρονα σε διαφορετικά σημεία της χώρας.

Στη Νέα Υόρκη, την ίδια ώρα, εκατοντάδες πυροσβέστες, αστυνομικοί και διασώστες έχουν ήδη μπει στους Δίδυμους Πύργους, προσπαθώντας να απομακρύνουν όσους βρίσκονται εγκλωβισμένοι.

9:59 – Καταρρέει ο Νότιος Πύργος

Στις 9:59, μόλις 56 λεπτά μετά την πρόσκρουση της πτήσης 175, ο Νότιος Πύργος καταρρέει.

Ένα τεράστιο σύννεφο σκόνης και συντριμμιών καλύπτει τους δρόμους του Lower Manhattan. Άνθρωποι τρέχουν για να σωθούν, ενώ μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ένας από τους δύο πιο αναγνωρίσιμους ουρανοξύστες του κόσμου έχει εξαφανιστεί.

10:03 – Οι επιβάτες της πτήσης 93 αντιστέκονται

Τέσσερα λεπτά αργότερα, στις 10:03, η τέταρτη πτήση που έχει καταληφθεί, η United Airlines 93, συντρίβεται κοντά στο Shanksville της Πενσιλβάνια.

Οι επιβάτες έχουν πληροφορηθεί μέσω τηλεφωνικών επικοινωνιών όσα έχουν ήδη συμβεί στη Νέα Υόρκη και αποφασίζουν να αντισταθούν στους αεροπειρατές.

Επιχειρούν να εισβάλουν στο πιλοτήριο και να ανακτήσουν τον έλεγχο του αεροσκάφους. Η πτήση καταλήγει σε ένα χωράφι προτού φτάσει στον στόχο της στην Ουάσιγκτον. Οι έρευνες έδειξαν ότι πιθανός στόχος ήταν το Καπιτώλιο.

Κανείς από τους επιβαίνοντες δεν επέζησε.

10:28 – Καταρρέει και ο Βόρειος Πύργος

Στις 10:28, 102 λεπτά μετά το πρώτο χτύπημα, καταρρέει και ο Βόρειος Πύργος.

Το τοπίο στο νότιο Μανχάταν έχει πλέον μεταμορφωθεί.

Οι δύο ουρανοξύστες που για σχεδόν τρεις δεκαετίες κυριαρχούσαν στον ορίζοντα της Νέας Υόρκης δεν υπάρχουν πια.

2.977 νεκροί και ένας κόσμος που άλλαξε

Στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2.977 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, χωρίς να υπολογίζονται οι 19 αεροπειρατές. Ανάμεσα στα θύματα βρίσκονταν επιβάτες και πληρώματα των τεσσάρων αεροσκαφών, εργαζόμενοι στους Δίδυμους Πύργους, πολίτες, πυροσβέστες, αστυνομικοί και διασώστες.

Όμως οι συνέπειες της 11ης Σεπτεμβρίου δεν περιορίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι επιθέσεις σηματοδότησαν την έναρξη του αμερικανικού «Πολέμου κατά της Τρομοκρατίας». Τον Οκτώβριο του 2001 οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Αφγανιστάν με στόχο την Αλ Κάιντα και το καθεστώς των Ταλιμπάν που της παρείχε καταφύγιο. Το 2003 ακολούθησε ο πόλεμος στο Ιράκ, στο ευρύτερο πλέον περιβάλλον ασφαλείας και εξωτερικής πολιτικής που είχε διαμορφωθεί μετά τις επιθέσεις.

Παράλληλα, άλλαξε ριζικά ο τρόπος με τον οποίο ταξιδεύει ο κόσμος, ενισχύθηκαν οι έλεγχοι ασφαλείας στα αεροδρόμια και διευρύνθηκαν οι δυνατότητες κρατικής παρακολούθησης και συλλογής πληροφοριών. Οι γεωπολιτικές συνέπειες των αποφάσεων εκείνης της περιόδου εξακολουθούν να είναι ορατές ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα.

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, οι εικόνες των αεροπλάνων που πέφτουν στους Δίδυμους Πύργους, των κτιρίων που καταρρέουν και των ανθρώπων που τρέχουν μέσα στο σύννεφο της σκόνης παραμένουν από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της σύγχρονης Ιστορίας.

Η 11η Σεπτεμβρίου 2001 δεν ήταν μόνο μια ημέρα τρομοκρατίας και τεράστιας ανθρώπινης απώλειας. Ήταν μια από εκείνες τις σπάνιες ημερομηνίες που χώρισαν, για εκατομμύρια ανθρώπους, τον χρόνο σε ένα «πριν» και ένα «μετά».