Η καθιέρωση προσαύξησης στη σύνταξη ανά πενταετία για όσους συνεχίζουν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότηση βρίσκεται στο τραπέζι του υπουργείου Εργασίας, σε μια προσπάθεια να αλλάξει το σημερινό μοντέλο που συχνά οδηγεί σε μεγάλες καθυστερήσεις.
Σήμερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι καταβάλλουν κανονικά ασφαλιστικές εισφορές, όμως το όφελος από αυτές δεν το βλέπουν άμεσα. Η προσαύξηση στη σύνταξή τους ενσωματώνεται μόνο όταν διακόψουν την εργασία τους, κάτι που στην πράξη σημαίνει ότι μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι να αποτυπωθεί το πραγματικό αποτέλεσμα των εισφορών τους. Σε πολλές περιπτώσεις, η αναμονή αυτή συνοδεύεται και από καθυστερήσεις στην επεξεργασία των αιτήσεων επανυπολογισμού.
Το νέο σενάριο που εξετάζεται αλλάζει τη λογική αυτή. Αντί της εφάπαξ αναπροσαρμογής στο τέλος του εργασιακού βίου, η προσαύξηση θα δίνεται σταδιακά, ανά πενταετία. Με αυτόν τον τρόπο, όσοι παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας θα βλέπουν νωρίτερα την ανταπόδοση των εισφορών τους, χωρίς να χρειάζεται να περιμένουν μέχρι τη διακοπή της απασχόλησης.
Η αλλαγή αυτή αφορά μια μεγάλη κατηγορία πολιτών, καθώς οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι εκτιμάται ότι πλησιάζουν τις 300.000. Η αύξηση του αριθμού τους συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την κατάργηση της περικοπής 30% που ίσχυε στο παρελθόν για όσους συνέχιζαν να εργάζονται. Η συγκεκριμένη ρύθμιση είχε λειτουργήσει αποτρεπτικά, ενώ η άρση της άνοιξε τον δρόμο για την επιστροφή πολλών συνταξιούχων στην αγορά εργασίας.
Παράλληλα, η απασχόληση των συνταξιούχων αποφέρει και σημαντικά έσοδα στο ασφαλιστικό σύστημα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο ειδικός πόρος που συνδέεται με την εργασία τους αναμένεται να φτάσει τα 124 εκατ. ευρώ το 2026. Για τους μισθωτούς, η επιβάρυνση αντιστοιχεί στο 10% του μισθού, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους στο 50% της εισφοράς σύνταξης που έχουν επιλέξει.
Ωστόσο, ο συγκεκριμένος πόρος δεν επιστρέφεται άμεσα ως παροχή, γεγονός που έχει προκαλέσει συζητήσεις για το κατά πόσο το σύστημα είναι ισορροπημένο. Από την άλλη πλευρά, οι συνταξιούχοι που εργάζονται εξακολουθούν να δικαιούνται προσαύξηση στη σύνταξή τους, η οποία για τους μισθωτούς υπολογίζεται περίπου στο 0,77% των αποδοχών για κάθε έτος εργασίας.
Η μετάβαση σε ένα σύστημα περιοδικού επανυπολογισμού εκτιμάται ότι θα βοηθήσει και στη διαχείριση των αιτήσεων από τον ΕΦΚΑ. Σήμερα, όταν μεγάλος αριθμός συνταξιούχων διακόπτει ταυτόχρονα την εργασία του, δημιουργείται συσσώρευση αιτημάτων, με αποτέλεσμα καθυστερήσεις στην έκδοση των νέων συντάξεων. Με τις προσαυξήσεις να ενσωματώνονται ανά πενταετία, η πίεση αυτή ενδέχεται να μειωθεί.
Για τους ίδιους τους συνταξιούχους, το βασικό ερώτημα είναι πόσο γρήγορα θα αποτυπώνεται στην πράξη η αύξηση στη σύνταξή τους και αν το νέο σύστημα θα λειτουργήσει χωρίς τις καθυστερήσεις που έχουν καταγραφεί στο παρελθόν. Η εμπειρία δείχνει ότι η απόδοση των εισφορών είναι κρίσιμο ζήτημα για όσους επιλέγουν να παραμείνουν ενεργοί επαγγελματικά.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποσαφηνιστούν οι τελικές λεπτομέρειες της ρύθμισης, καθώς και ο τρόπος εφαρμογής της. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια αλλαγή που, αν υλοποιηθεί, θα επηρεάσει άμεσα ένα σημαντικό κομμάτι των συνταξιούχων που συνεχίζουν να εργάζονται, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον χρόνο ανταπόδοσης των εισφορών τους.