Αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο πληθωριστικών πιέσεων βρίσκεται η ελληνική οικονομία, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή επαναφέρει έντονη αβεβαιότητα στο ενεργειακό κόστος και, κατ’ επέκταση, στο σύνολο της οικονομικής δραστηριότητας. Οι επιπτώσεις διαχέονται ήδη σε τιμές, εισοδήματα και κατανάλωση, δημιουργώντας ένα πιο σύνθετο και απαιτητικό περιβάλλον για την ανάπτυξη.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για τον Απρίλιο επιβεβαιώνουν την επιδείνωση της εικόνας. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στην Ελλάδα ανήλθε τον περασμένο μήνα στο 4,6%, από 3,4% τον Μάρτιο, υπό την πίεση κυρίως της ενέργειας, η οποία κατέγραψε αύξηση 21,9%. Την ίδια στιγμή, στην Ευρωζώνη ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3%.
Οι διακυμάνσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, που κινούνται πλέον σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενισχύουν τις ανησυχίες για διατήρηση των πιέσεων το επόμενο διάστημα. Σε αυτό το πλαίσιο, τα προκαταρκτικά στοιχεία δείχνουν περαιτέρω επιτάχυνση του δείκτη τιμών καταναλωτή, με τις τελικές ανακοινώσεις να αναμένονται από την ΕΛΣΤΑΤ αύριο Παρασκευή (8/5).
Η επιδείνωση του πληθωριστικού περιβάλλοντος αποτυπώνεται και στις αναθεωρήσεις των προβλέψεων. Το οικονομικό επιτελείο, στην ετήσια έκθεση προόδου που υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τοποθετεί πλέον την ανάπτυξη στο 2%, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται στο 3,2%. Αντίστοιχα, η Τράπεζα της Ελλάδος αναθεώρησε ανοδικά την πρόβλεψή της στο 3,1%, ενώ το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εκτιμά ότι θα διαμορφωθεί στο 3,5%.
Οι εκτιμήσεις αυτές συγκλίνουν στην ανάδειξη των διαρθρωτικών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας, κυρίως της εξάρτησης από την ενέργεια και της περιορισμένης ανθεκτικότητας σε εξωτερικά σοκ.
Μέτρα στήριξης
Την ίδια ώρα, οι πληθωριστικές πιέσεις περιορίζουν την αποτελεσματικότητα των μέτρων στήριξης που έχουν ήδη ενεργοποιηθεί. Τα 800 εκατ. ευρώ που έχουν διατεθεί για την ενίσχυση των ευάλωτων νοικοκυριών κινδυνεύουν να αποδειχθούν ανεπαρκή εάν οι τιμές συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία. Αντίστοιχα, το υπό σχεδιασμό πακέτο των 200 εκατ. ευρώ για το τέλος Μαΐου εκτιμάται ότι θα έχει περιορισμένο αποτύπωμα σε ένα περιβάλλον παρατεταμένων πιέσεων.
Ο πληθωρισμός τον Απρίλιο
Τα στοιχεία από την αγορά ενισχύουν αυτή την εικόνα. Οι μετρήσεις δείχνουν ότι ο πληθωρισμός τον Απρίλιο κινείται κοντά στο 5%, από 3,9% τον Μάρτιο, με σημαντικές αυξήσεις σε βασικές κατηγορίες. Τα τρόφιμα κατέγραψαν άνοδο 4,5% και η στέγαση 5,7%, επιβαρύνοντας περαιτέρω τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι αυξήσεις στα καύσιμα και στις μεταφορές, αλλά και σε βασικά είδη διατροφής, επιβεβαιώνοντας ότι οι πληθωριστικές πιέσεις έχουν πλέον ευρεία διάχυση στην οικονομία.
Η πορεία του δείκτη από τις αρχές του έτους είναι ενδεικτική της δυναμικής που αναπτύσσεται: από 2,5% τον Ιανουάριο, σε 2,7% τον Φεβρουάριο και 3,9% τον Μάρτιο, με τον Απρίλιο να προσεγγίζει το 5%, εξέλιξη που εντείνει την αβεβαιότητα.