Η απόφαση των βρετανικών αρχών να επιτρέψουν την εξαγορά ενός πτωχευμένου χημικού εργοστασίου στο Τίσσαϊντ από κινεζική εταιρεία έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από συμμαχία ευρωπαϊκών και αμερικανικών παραγωγών, οι οποίοι προειδοποιούν ότι βρίσκονται αντιμέτωποι με «υπαρξιακή απειλή» λόγω των κινεζικών βιομηχανικών επιδοτήσεων.
Το εργοστάσιο, που ανήκε στη Venator Materials UK, οδηγήθηκε σε καθεστώς διαχείρισης τον περασμένο Οκτώβριο, με αποτέλεσμα την απώλεια 270 θέσεων εργασίας, έπειτα από περισσότερα από 50 χρόνια παραγωγής διοξειδίου του τιτανίου. Το συγκεκριμένο βιομηχανικό υλικό χρησιμοποιείται ευρέως σε χρώματα και πλαστικά, αλλά και σε στρατηγικές αλυσίδες εφοδιασμού που σχετίζονται με την άμυνα και την πράσινη ενέργεια.
Την Πέμπτη, οι βρετανικές αρχές ανταγωνισμού ενέκριναν εξαγορά ύψους 70 εκατ. δολαρίων από την κινεζική LB Group, πρώην Lomon Billions Group, η οποία αποτελεί τον μεγαλύτερο παραγωγό διοξειδίου του τιτανίου παγκοσμίως, μετά από τρίμηνη έρευνα. Η συμφωνία αναδεικνύει το αυξανόμενο δίλημμα που αντιμετωπίζουν οι δυτικές κυβερνήσεις, καθώς καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αποδοχή κινεζικών επενδύσεων για τη διάσωση θέσεων εργασίας βραχυπρόθεσμα και στον κίνδυνο υπονόμευσης στρατηγικών βιομηχανιών μακροπρόθεσμα.
Η Ευρωπαϊκή ad hoc Συμμαχία Διοξειδίου του Τιτανίου, η οποία εκπροσωπεί σχεδόν το 90% της παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξέφρασε «έντονη απογοήτευση» για την απόφαση της Αρχής Ανταγωνισμού και Αγορών, προειδοποιώντας ότι ενδέχεται να απειλήσει τους τοπικούς παραγωγούς. Όπως ανέφερε, «το πιθανό αποτέλεσμα της εξαγοράς του εργοστασίου της Venator στο Ηνωμένο Βασίλειο από την LB Group θα είναι η σημαντική μείωση του ανταγωνισμού τόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο όσο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η LB Group θα επιδιώξει να καταστήσει τους παραγωγούς του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ ανίκανους να επενδύσουν στις επιχειρήσεις τους και να παραμείνουν βιώσιμοι».
Από την πλευρά της, η LB Group έχει δεσμευτεί ότι θα επανεκκινήσει την παραγωγή στο εργοστάσιο στο Τίσσαϊντ, μια περιοχή στη Βορειοανατολική Αγγλία, με αποτέλεσμα να διασωθούν ενδεχομένως εκατοντάδες θέσεις εργασίας. Η Φάζια Χουσεΐν-Μπράουν, τοπική εκπρόσωπος του συνδικάτου Unite, χαιρέτισε την απόφαση, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια μονάδα που αποτελούσε σημαντικό εργοδότη στην περιοχή. «Επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε μια καλή εργασιακή σχέση μεταξύ του συνδικάτου και της LB Group στο μέλλον, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της εγκατάστασης και η ύπαρξη καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας με συνδικαλιστική εκπροσώπηση», δήλωσε.
Ωστόσο, παράγοντες της βιομηχανίας προειδοποιούν ότι η πρόσβαση της LB Group σε κρατικές επιδοτήσεις στην Κίνα της δίνει τη δυνατότητα να υπονομεύσει τις ανταγωνίστριες μονάδες, συμπεριλαμβανομένης της μοναδικής άλλης εγκατάστασης παραγωγής διοξειδίου του τιτανίου στο Ηνωμένο Βασίλειο, στο Στάλινγκμπορο του Γκρίμσμπι, περίπου 100 μίλια νοτιότερα στην ανατολική ακτή. Ο αμερικανικός ιδιοκτήτης της μονάδας, Tronox, ανακοίνωσε τον Ιανουάριο το κλείσιμο των δικών του εγκαταστάσεων παραγωγής στην Κίνα, επικαλούμενος «συνεχιζόμενη υπερπαραγωγή και μη βιώσιμες τιμές» από τους Κινέζους ανταγωνιστές.
Τρεις παράγοντες της αγοράς δήλωσαν στους Financial Times ότι φοβούνται πως η LB Group θα είναι σε θέση να επιδοτεί διασταυρούμενα τη νέα της δραστηριότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο, διαθέτοντας προϊόντα στην ευρωπαϊκή αγορά σε τιμές σημαντικά χαμηλότερες από το πραγματικό κόστος παραγωγής. Η εταιρεία δεν απάντησε σε αίτημα για σχολιασμό. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το κόστος παραγωγής διοξειδίου του τιτανίου στην Κίνα ανέρχεται στα 1.500 δολάρια ανά τόνο, συμπεριλαμβανομένων των επιδοτήσεων, σχεδόν το μισό από τα περίπου 2.800 δολάρια ανά τόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η Μελάνι Ον, βουλευτής του Γκρέιτ Γκρίμσμπι, δήλωσε ότι οι υπουργοί θα πρέπει να εξετάσουν πώς η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου θα προστατεύσει μια ικανότητα που αποτελεί επίσης μέρος της αλυσίδας εφοδιασμού για το τιτάνιο, βασικό στοιχείο για την αμυντική βιομηχανία. «Ο κίνδυνος είναι ότι η Κίνα, μειώνοντας τις τιμές, καθιστά μη βιώσιμη την παραγωγή αυτού του προϊόντος στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται για σημαντικές θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Τα τοπικά σχολεία ενθαρρύνουν τα παιδιά να ακολουθήσουν σπουδές STEM, αλλά χρειάζονται και τις αντίστοιχες θέσεις εργασίας», ανέφερε.
Η Κίνα έγινε καθαρός εξαγωγέας διοξειδίου του τιτανίου μετά το 2010, με τις εξαγωγές να αυξάνονται από μόλις 48.000 τόνους εκείνη τη χρονιά σε περισσότερους από 1,7 εκατ. τόνους το 2025, δημιουργώντας παγκόσμια υπερπροσφορά που συνέπεσε με κύμα κλεισίματος εργοστασίων εκτός Κίνας. Σε αυτό το διάστημα 15 ετών, εργοστάσια συνολικής δυναμικότητας σχεδόν 1,3 εκατ. τόνων έκλεισαν στην Ασία, την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με στοιχεία του αναλυτή της βιομηχανίας Ρεγκ Άνταμς, ο οποίος παρακολουθεί την αγορά διοξειδίου του τιτανίου από το 1993. Όπως σημείωσε, «η παραγωγική ικανότητα της Κίνας έφτασε τα 5,7 εκατ. τόνους στο τέλος του 2025. Η αγορά αναπτύσσεται, αλλά όχι αρκετά για να απορροφήσει την υπερπροσφορά, γεγονός που έχει αποδυναμώσει τους παραγωγούς εκτός Κίνας, οδηγώντας και στην πτώχευση της Venator».
Τον Ιανουάριο του 2025, οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν την επιβολή σημαντικών δασμών στις εισαγωγές κινεζικού διοξειδίου του τιτανίου, σε μια προσπάθεια εξισορρόπησης των όρων ανταγωνισμού. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν έχει ακόμη ακολουθήσει, ωστόσο τον προηγούμενο μήνα η Αρχή Εμπορικών Μέτρων ανακοίνωσε την έναρξη έρευνας για ενδεχόμενους δασμούς αντιντάμπινγκ. Η συμμαχία παραγωγών έχει δηλώσει ότι οι ευρωπαϊκοί δασμοί άνοιξαν τον δρόμο για την εξαγορά δύο ακόμη μονάδων της Venator από μη κινεζικές εταιρείες, μία στην Ουέλβα της Ισπανίας και μία στο Σκαρλίνο της Ιταλίας.
Η LB Group έχει δηλώσει ανοιχτά ότι αξιοποιεί τις επενδύσεις της στο εξωτερικό ως κόμβους για την παράκαμψη δασμών, σημειώνοντας στα πρόσφατα εξαμηνιαία αποτελέσματά της ότι αρκετά εμπορικά μπλοκ έχουν ξεκινήσει έρευνες αντιντάμπινγκ ή έχουν επιβάλει περιορισμούς στο κινεζικό διοξείδιο του τιτανίου. «Με τη δημιουργία νέων εργοστασίων στο εξωτερικό, η εταιρεία μπορεί να συνδεθεί άμεσα με τις τελικές αγορές για παραγωγή και πωλήσεις, να επεκταθεί σε γειτονικές αγορές και να παρακάμψει υψηλούς δασμούς αντιντάμπινγκ», ανέφερε.
Την ίδια στιγμή, ενώ οι παραγωγοί ζητούν μεγαλύτερη προστασία από την Κίνα, οι downstream χρήστες του διοξειδίου του τιτανίου, όπως η βιομηχανία χρωμάτων και μελανιών εκτύπωσης, αντιτίθενται στους δασμούς, υποστηρίζοντας ότι θα αυξήσουν το κόστος. Η Βρετανική Ομοσπονδία Επικαλύψεων ανέφερε ότι τα μέλη της εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της πανδημίας Covid-19 και της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Η πλειονότητα των μελών μας δεν επιθυμεί δασμούς αντιντάμπινγκ», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος Τομ Μπόουτελ.
Το υπουργείο Επιχειρήσεων και Εμπορίου του Ηνωμένου Βασιλείου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρνήθηκαν να σχολιάσουν.