Παρατηρήσεις και συγκεκριμένες προτάσεις για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης κατέθεσε το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Δημάρχων Αττικής, χαρακτηρίζοντας θετική τη συγκέντρωση διάσπαρτων νομοθετικών διατάξεων σε ένα ενιαίο κείμενο, αλλά ζητώντας ταυτόχρονα ουσιαστικότερες παρεμβάσεις σε ζητήματα διοικητικής αυτοτέλειας, πόρων και καταστατικής θέσης των αιρετών.
Η Ένωση Δημάρχων Αττικής σημειώνει ότι η σύνταξη του νέου Κώδικα αποτελεί διαχρονικό αίτημά της, ενώ θετικά αποτιμά και την καταγραφή των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, επισημαίνοντας ότι μέχρι σήμερα υπάρχει σύγχυση μεταξύ αιρετών, εργαζομένων και πολιτών για το ποιος είναι υπεύθυνος σε κάθε πεδίο.
Θετική κρίνει και τη διάταξη για σύμβουλο Επικρατείας χωρίς σταυρό εκλογής, υπενθυμίζοντας ότι είχε διατυπώσει ανάλογο αίτημα, ιδίως για πρώην δημάρχους. Παράλληλα, προτείνει να μπορεί να εκλέγεται τουλάχιστον ένας από τους δύο που συμμετέχουν στο ψηφοδέλτιο της αξιωματικής αντιπολίτευσης, εφόσον η παράταξη ξεπερνά συγκεκριμένο ποσοστό.
Παρατηρήσεις και συγκεκριμένες προτάσεις για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης κατέθεσε το Διοικητικό Συμβούλιο της Ένωσης Δημάρχων Αττικής, χαρακτηρίζοντας θετική τη συγκέντρωση διάσπαρτων νομοθετικών διατάξεων σε ένα ενιαίο κείμενο, αλλά ζητώντας ταυτόχρονα ουσιαστικότερες παρεμβάσεις σε ζητήματα διοικητικής αυτοτέλειας, πόρων και καταστατικής θέσης των αιρετών.
Η Ένωση Δημάρχων Αττικής σημειώνει ότι η σύνταξη του νέου Κώδικα αποτελεί διαχρονικό αίτημά της, ενώ θετικά αποτιμά και την καταγραφή των αρμοδιοτήτων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, επισημαίνοντας ότι μέχρι σήμερα υπάρχει σύγχυση μεταξύ αιρετών, εργαζομένων και πολιτών για το ποιος είναι υπεύθυνος σε κάθε πεδίο.
Ασφυκτικό πλαίσιο λειτουργίας για την Αυτοδιοίκηση
Στο κείμενό της, η Ένωση τονίζει ότι η αποκέντρωση στην Ελλάδα παραμένει πίσω σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη και υποστηρίζει ότι δεν έχει εφαρμοστεί πλήρως η Ευρωπαϊκή Χάρτα Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Όπως επισημαίνει, η πληθώρα νόμων, εγκυκλίων και διαταγμάτων που περιλαμβάνονται στον νέο Κώδικα αποτυπώνει ένα ασφυκτικό πλαίσιο λειτουργίας για την Αυτοδιοίκηση, παρότι το Σύνταγμα προβλέπει διοικητική αυτοτέλεια, ιδιαίτερα στις τοπικές υποθέσεις.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κριτική για τον λεπτομερή τρόπο με τον οποίο ρυθμίζεται η άσκηση αρμοδιοτήτων των δήμων. Η Ένωση υποστηρίζει ότι οι οριζόντιες ρυθμίσεις, χωρίς διάκριση ανάλογα με τον χαρακτήρα κάθε ΟΤΑ, περιορίζουν από τη γέννησή της την αυτοτέλεια του κάθε δήμου να επιλέγει τον καταλληλότερο τρόπο άσκησης των αρμοδιοτήτων του για τους δημότες του.
Στο ίδιο πλαίσιο, επισημαίνεται το διαχρονικό πρόβλημα της μη αντιστοίχισης αρμοδιοτήτων με τους αναγκαίους πόρους. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρεται ο νόμος για τα αδέσποτα ζώα, για τον οποίο η Ένωση υποστηρίζει ότι επιβάλλει στους δήμους ένα αυστηρό και εξονυχιστικά περιγεγραμμένο πλαίσιο ευθυνών, χωρίς να συνοδεύεται από τους απαιτούμενους πόρους, το αναγκαίο εξειδικευμένο προσωπικό και τα μέσα εφαρμογής.
Με βάση αυτές τις διαπιστώσεις, η Ένωση Δημάρχων Αττικής ζητά η επόμενη φάση της μεταρρύθμισης στην Αυτοδιοίκηση να περάσει μέσα από τη σύσταση ειδικής επιτροπής. Αντικείμενό της, όπως προτείνει, θα πρέπει να είναι η επανεξέταση των νομοθετικών διατάξεων που συγκεντρώθηκαν στον νέο Κώδικα και η κατάργηση ή τροποποίηση όσων, κατά την άποψή της, αντίκεινται στη συνταγματική επιταγή της διοικητικής αυτοτέλειας.
Παράλληλα, ζητά την κοστολόγηση κάθε αρμοδιότητας και την καταγραφή της ελάχιστης αναγκαίας στελέχωσης και των μέσων που απαιτούνται για την άσκησή της, ώστε σε επόμενο στάδιο να προσδιοριστεί και το ελάχιστο λειτουργικό κόστος κάθε δήμου.
Απουσιάζουν πρόνοιες που θα έκαναν το αξίωμα του αιρετού πιο ελκυστικό και λιγότερο αποτρεπτικό για πολίτες
Ξεχωριστή θέση στις προτάσεις της καταλαμβάνει η καταστατική θέση των αιρετών. Η Ένωση σημειώνει ότι στον νέο Κώδικα οι σχετικές ρυθμίσεις είναι ελάχιστες και αφορούν κυρίως πειθαρχικές και ποινικές ευθύνες, υποστηρίζοντας ότι απουσιάζουν πρόνοιες που θα έκαναν το αξίωμα του αιρετού πιο ελκυστικό και λιγότερο αποτρεπτικό για πολίτες που θα ήθελαν να ασχοληθούν με τα κοινά.
Για τον λόγο αυτό προτείνει τη σύσταση μεικτής επιτροπής με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Υπουργείου Εσωτερικών, της ΚΕΔΕ, της ΠΕΔΑ, της Ένωσης Δημάρχων Αττικής και της Ένωσης Δημάρχων Κρήτης, με αντικείμενο την επεξεργασία προτάσεων για τη βελτίωση της καταστατικής θέσης των αιρετών.
Ως προτεραιότητα τίθεται, σύμφωνα με την Ένωση, και η αποκατάσταση αδικιών που προέκυψαν στις χορηγίες και τις συντάξεις από τον νόμο Κατρούγκαλου.
Το Διοικητικό Συμβούλιο ζητά ακόμη να εφαρμοστεί άμεσα η πρόβλεψη ώστε η εποπτεία και ο έλεγχος νομιμότητας των αποφάσεων των οργάνων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να περάσει από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση στο νέο θεσμικό όργανο του Ελεγκτή Νομιμότητας.
Μαζί με τις γενικές παρατηρήσεις, η Ένωση Δημάρχων Αττικής έδωσε στη δημοσιότητα και δύο ειδικές προτάσεις για το καθεστώς των πρώην δημάρχων. Η πρώτη αφορά ειδική ρύθμιση για τον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης όσων έχουν διατελέσει δήμαρχοι, με κλιμακωτή αναγνώριση της δημαρχιακής θητείας ως ασφαλιστικού χρόνου.
Η δεύτερη αφορά την επαναχορήγηση δημαρχιακής χορηγίας για αιρετούς που εξελέγησαν πρώτη φορά μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, με την πρόταση να προβλέπει μηνιαία χορηγία μετά τη συμπλήρωση του 65ου έτους ηλικίας, με ποσοστά που συνδέονται με τα έτη θητείας και χρηματοδότηση από τον προϋπολογισμό του οικείου δήμου.