Σε συναγερμό βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης για τις εξελίξεις μετά την πολεμική σύγκρουση στο Ιράν και τις επιπτώσεις στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, έχοντας το βλέμμα στραμμένο στις πιθανές επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια κλιμάκωση των εχθροπραξιών σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
Στο κυβερνητικό στρατόπεδο αναγνωρίζεται ότι το περιβάλλον είναι εξαιρετικά ρευστό και πως οποιαδήποτε πρόβλεψη ενέχει μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας, γεγονός που επιβάλλει αυξημένη ετοιμότητα και συνεχή επανεκτίμηση των δεδομένων.
Διεθνείς αναλυτές δεν αποκλείουν ένα δυσμενές σενάριο, με έντονες αναταράξεις στην πετρελαϊκή και ευρύτερη ενεργειακή αγορά, προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και το διεθνές εμπόριο, αλλά και ενίσχυση του κλίματος ανασφάλειας στις αγορές. Για την ελληνική οικονομία, οι βασικοί κίνδυνοι εντοπίζονται στην αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων, στην επιβράδυνση της αναπτυξιακής δυναμικής και σε ενδεχόμενους κραδασμούς στα δημοσιονομικά.
Αρμόδιοι παράγοντες επισημαίνουν ότι η πιο άμεση και κρίσιμη απειλή αφορά την πορεία της διεθνούς τιμής του πετρελαίου. Ένα ακραίο σενάριο εκτίναξής της ακόμη και στα 100 δολάρια το βαρέλι θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο κύμα ανατιμήσεων σε αγαθά και υπηρεσίες, ανατρέποντας βασικές παραδοχές του προϋπολογισμού. Υπενθυμίζεται ότι ο σχεδιασμός για το 2026 βασίζεται σε μέση τιμή πετρελαίου στα 62,4 δολάρια το βαρέλι.
Με την κατάσταση να είναι ρευστή και απρόβλεπτη, το οικονομικό επιτελείο βάζει στο τραπέζι το δυσμενές σενάριο του προϋπολογισμού για αύξηση της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια το βαρέλι σε σχέση με τις κυβερνητικές προβλέψεις και τις επιπτώσεις στην οικονομία.
Επιπτώσεις
Μια αύξηση της τιμής του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι θα οδηγούσε σε:
- Σημαντική μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 0,7% σε σχέση με το βασικό σενάριο που προβλέπει 1% για το 2026, καθώς και μείωση των επενδύσεων κατά 0,9% σε σχέση με το βασικό σενάριο.
- Συρρίκνωση των εισαγωγών σε πραγματικούς όρους: οι εισαγωγές μειώνονται καθώς η αρνητική επίδραση της αύξησης της τιμής του πετρελαίου στην εγχώρια ζήτηση υπερισχύει της επίδρασης στην αξία των εισαγωγών. Σε ονομαστικούς όρους, οι εισαγωγές αυξάνονται κατά 7,4% περίπου σε σχέση με το βασικό σενάριο, αλλά η αύξηση των εξαγωγών είναι αντίστοιχα υψηλή, με αποτέλεσμα το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών να επιδεινώνεται μόνο κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες.
- Ισχυρότατες πληθωριστικές πιέσεις, με τον δείκτη τιμών καταναλωτή να αυξάνεται κατά 4,7% έναντι 2,2% στο βασικό σενάριο.
- Επιβράδυνση του ρυθμού του πραγματικού ΑΕΠ στο 1,9% έναντι πρόβλεψης 2,4%, αλλά το ονομαστικό ΑΕΠ αυξάνεται λόγω του πληθωρισμού. Η ονομαστική μεγέθυνση οδηγεί σε μικρή βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου, καθώς τα δημόσια έσοδα αυξάνονται κατά 1,4% έναντι της αύξησης κατά 1,0% των δημόσιων δαπανών, ενώ συνεπάγεται και χαμηλότερο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το βασικό σενάριο.