Σαν σήμερα, στις 8 Μαρτίου 1941, η φασιστική Ιταλία εξαπολύει την αποκαλούμενη «Ιταλική Εαρινή Επίθεση» στο αλβανικό μέτωπο, επιχειρώντας τη μεγάλη αντεπίθεση που φιλοδοξούσε να ανατρέψει τη λαμπρή ελληνική αντεπίθεση του χειμώνα. Στόχος της Ρώμης ήταν να σπάσει τη γραμμή άμυνας που είχαν σταθερά συγκρατήσει οι ελληνικές δυνάμεις στα υψώματα της Τρεμπεσίνας και του Τομόρι, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα προέλαση προς την Ήπειρο.
Ο ίδιος ο Μπενίτο Μουσολίνι έφτασε στο μέτωπο για να επιβλέψει προσωπικά την επιχείρηση, επιδιώκοντας μια εντυπωσιακή νίκη που θα αποκαθιστούσε το κύρος του ιταλικού στρατού και του φασιστικού καθεστώτος. Παρ’ όλα αυτά, η επίθεση εξελίχθηκε σε ολοκληρωτική αποτυχία. Οι Έλληνες στρατιώτες, παρά την κόπωση, τη βαρυχειμωνιά και την αριθμητική υπεροχή του εχθρού, αντιστάθηκαν με αποφασιστικότητα, αποκρούοντας κάθε προσπάθεια διάρρηξης των γραμμών τους.
Η αποτυχία της «Εαρινής Επίθεσης» είχε τεράστιες συνέπειες: αποδυνάμωσε περαιτέρω το ηθικό των ιταλικών δυνάμεων, ενώ ενίσχυσε το διεθνές κύρος της Ελλάδας, που συνέχιζε να αποτελεί το μοναδικό κράτος της Ευρώπης που αντιστεκόταν επιτυχώς στις Δυνάμεις του Άξονα. Οι εφημερίδες της εποχής μιλούσαν για «νέα εποποιία», ενώ λίγες εβδομάδες αργότερα, η αποτυχία αυτή ώθησε τον Χίτλερ να αναλάβει δράση, οδηγώντας στη γερμανική εισβολή του Απριλίου 1941.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1230: Στη μάχη της Κλοκοτνίτσας, ο τσάρος Ιβάν Ασέν Β΄ του Βʹ Βουλγαρικού Βασιλείου συντρίβει τις δυνάμεις του Θεόδωρου Κομνηνού Δούκα, ηγεμόνα του Δεσποτάτου της Ηπείρου. Η σύγκρουση κοντά στο σημερινό Χάσκοβο της Βουλγαρίας ανατρέπει την ισορροπία δυνάμεων στα Βαλκάνια, με τον βουλγαρικό θρόνο να αναδεικνύεται σε κυρίαρχη δύναμη της περιοχής. Η ήττα του Θεόδωρου αποδυναμώνει τις ελληνικές ηγεμονίες της διασποράς μετά την Άλωση του 1204, επηρεάζοντας έμμεσα και την πορεία της βυζαντινής παλινόρθωσης.
1776: Κυκλοφορεί στο Λονδίνο το μνημειώδες έργο του Άνταμ Σμιθ «Ο πλούτος των Εθνών», που θεωρείται θεμέλιο της μοντέρνας οικονομικής θεωρίας. Στο βιβλίο, ο Σκωτσέζος φιλόσοφος και οικονομολόγος αναλύει τη λειτουργία των αγορών, τον ρόλο του ελεύθερου εμπορίου και τη «αόρατη χείρα» που καθοδηγεί την οικονομική δραστηριότητα. Η επιρροή του έργου υπήρξε τεράστια για τη διαμόρφωση των οικονομικών πολιτικών και του καπιταλισμού στους επόμενους αιώνες.
1796: Ο Ναπολέων Βοναπάρτης παντρεύεται στο Παρίσι την Ιωσηφίνα ντε Μποαρνέ (Marie-Josèphe-Rose de Beauharnais), χήρα του υποκόμη Αλεξάντρ ντε Μποαρνέ, σε πολιτική τελετή στο δημαρχείο του 2ου διαμερίσματος. Λίγες ημέρες μετά τον γάμο, ο Ναπολέων αναχωρεί για να αναλάβει τη διοίκηση του Στρατού της Ιταλίας, με τον θρυλικό αυτό γάμο να εξελίσσεται σε μια θυελλώδη, συχνά τοξική σχέση, που θα σφραγίσει την προσωπική και δημόσια εικόνα του ζευγαριού.
1824: Ξεσπά ο πρώτος εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους επαναστατημένους Έλληνες της Επανάστασης του 1821. Οι αντιπαραθέσεις ανάμεσα σε πολιτικούς προκρίτους και στρατιωτικούς οπλαρχηγούς, αλλά και οι περιφερειακές αντιζηλίες (Μοραΐτες, Ρουμελιώτες, νησιώτες), οδηγούν σε σύγκρουση σε μια κρίσιμη φάση του Αγώνα. Ο εμφύλιος υπονομεύει τη συνοχή του επαναστατικού κινήματος και θα έχει συνέπειες τόσο στην εσωτερική οργάνωση όσο και στην εξωτερική εικόνα του ελληνικού ζητήματος.
1941: Αρχίζει η Εαρινή Επίθεση των Ιταλών (Operazione Primavera) κατά των ελληνικών θέσεων στο αλβανικό μέτωπο, υπό την άμεση επίβλεψη του Μπενίτο Μουσολίνι. Η επίθεση αποτελεί την τελευταία μεγάλη προσπάθεια της φασιστικής Ιταλίας να ανατρέψει την ελληνική αντεπίθεση που είχε μεταφέρει τον πόλεμο βαθιά στην Αλβανία. Μέσα σε μία εβδομάδα η επιχείρηση καταλήγει σε παταγώδη αποτυχία, με τον ελληνικό στρατό να αποκρούει τις επιθέσεις και να ενισχύει το ηθικό στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
1946: Στο «Μπέρντεν Παρκ» του Μπόλτον, κατά τον προημιτελικό του Κυπέλλου Αγγλίας με τη Στόουκ Σίτι, σημειώνεται το λεγόμενο «Burnden Park disaster», όταν η υπερπληθώρα θεατών και η κατάρρευση κιγκλιδωμάτων προκαλούν συνωστισμό και ποδοπάτημα. Χάνουν τη ζωή τους 33 άνθρωποι και τραυματίζονται περίπου 400–500 φίλαθλοι, σε μία από τις χειρότερες τραγωδίες στην ιστορία του βρετανικού ποδοσφαίρου, ενώ ο αγώνας συνεχίζεται μετά από σύντομη διακοπή, γεγονός που θα προκαλέσει σφοδρή κριτική εκ των υστέρων.
1959: Η κούκλα Barbie κάνει το παγκόσμιο ντεμπούτο της στην Έκθεση Παιχνιδιών της Νέας Υόρκης, λανσαρισμένη από την αμερικανική εταιρεία Mattel. Δημιουργός της είναι η Ρουθ Χάντλερ, που εμπνεύστηκε μια κούκλα με «ενήλικο» σώμα, σε αντίθεση με τις κλασικές παιδικές κούκλες της εποχής. Η Barbie θα εξελιχθεί σε ένα από τα πιο εμβληματικά και εμπορικά επιτυχημένα παιχνίδια παγκοσμίως, επηρεάζοντας την ποπ κουλτούρα και τις συζητήσεις γύρω από τα πρότυπα ομορφιάς.
1965: Ισχυρός σεισμός με επίκεντρο τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο γίνεται αισθητός σε όλη την Ελλάδα και προκαλεί μεγάλες καταστροφές στην Αλόννησο. Δύο άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και εκατοντάδες σπίτια ισοπεδώνονται στο νησί, αναγκάζοντας πολλούς κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Το γεγονός αναδεικνύει την υψηλή σεισμικότητα του ελληνικού χώρου και την ανάγκη καλύτερης αντισεισμικής θωράκισης των νησιωτικών περιοχών.
1965: Ισχυρός σεισμός με επίκεντρο τον Βόρειο Ευβοϊκό Κόλπο γίνεται αισθητός σε όλη την Ελλάδα και προκαλεί μεγάλες καταστροφές στην Αλόννησο. Δύο άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους και εκατοντάδες σπίτια ισοπεδώνονται στο νησί, αναγκάζοντας πολλούς κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. Το γεγονός αναδεικνύει την υψηλή σεισμικότητα του ελληνικού χώρου και την ανάγκη καλύτερης αντισεισμικής θωράκισης των νησιωτικών περιοχών.
1971: Στο Λίβερπουλ, για την προημιτελική φάση του Κυπέλλου Πρωταθλητριών, η Έβερτον υποδέχεται τον Παναθηναϊκό και ο Αντώνης Αντωνιάδης ανοίγει το σκορ, πετυχαίνοντας το 9ο γκολ του στη διοργάνωση. Ο αγώνας λήγει 1–1, αποτέλεσμα που θα αποδειχθεί κομβικό για την ιστορική πρόκριση του Παναθηναϊκού του Φέρεντς Πούσκας στα ημιτελικά, όπου θα φτάσει τελικά μέχρι τον τελικό του Γουέμπλεϊ. Η επίδοση του Έλληνα επιθετικού και ο «μύθος» με τα πέντε «9άρια» μένουν ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ελληνικής παρουσίας στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.
1979: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο της σατιρικής εφημερίδας «Το Ποντίκι», η οποία θα συνδυάσει πολιτικό ρεπορτάζ με χιούμορ και σκίτσα. Σε μια περίοδο έντονων πολιτικών ζυμώσεων, η εφημερίδα καθιερώνεται ως ιδιαίτερη φωνή σχολιασμού της επικαιρότητας, με καυστική κριτική και αποκαλυπτικά δημοσιεύματα. Η πορεία της θα επηρεάσει το τοπίο του ελληνικού Τύπου, ειδικά στον χώρο της πολιτικής σάτιρας
1986: Δύτες του Αμερικανικού Ναυτικού εντοπίζουν σχεδόν ακέραιο το κύριο τμήμα του διαστημικού λεωφορείου Challenger στον Ατλαντικό Ωκεανό, εβδομάδες μετά την τραγική έκρηξη της 28ης Ιανουαρίου 1986. Στο εσωτερικό του θαλάμου εντοπίζονται οι σοροί και των επτά αστροναυτών, μεταξύ των οποίων και η δασκάλα Κρίστα Μακόλιφ που είχε επιλεγεί να ταξιδέψει στο διάστημα ως εκπρόσωπος της εκπαίδευσης. Η ανεύρεση των συντριμμιών και των σορών είναι κρίσιμη για την έρευνα των αιτιών του δυστυχήματος και οδηγεί σε βαθιές αλλαγές στο πρόγραμμα διαστημικών λεωφορείων της NASA.
1995: Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Καραμανλής ανακοινώνει ότι παραιτείται από το αξίωμά του, 57 ημέρες πριν από τη λήξη της θητείας του. Με την κίνηση αυτή, η οποία είχε προαναγγελθεί ως πρόθεση επιτάχυνσης των διαδικασιών διαδοχής, ανοίγει ο δρόμος για την εκλογή νέου Προέδρου από τη Βουλή. Η παραίτηση σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς πολιτικής διαδρομής που σφράγισε την πορεία της Μεταπολίτευσης.
2000: Η κυβέρνηση του Κώστα Σημίτη υποβάλλει στα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης την επίσημη αίτηση ένταξης της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ, με στόχο την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από 1η Ιανουαρίου 2001. Το γεγονός χαρακτηρίζεται «ιστορική στιγμή» από τον πρωθυπουργό, αλλά προκαλεί έντονες πολιτικές αντιδράσεις και συζητήσεις για το τίμημα της δημοσιονομικής προσαρμογής. Η αίτηση θα οδηγήσει λίγους μήνες αργότερα στην αποδοχή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη, αλλά και σε έναν μακροχρόνιο διάλογο για τα οφέλη και τα κόστη της συμμετοχής.
2009: Η οργάνωση «Επαναστατικός Αγώνας» επιχειρεί βομβιστική επίθεση σε υποκατάστημα τράπεζας στη Νέα Ιωνία, στην οδό Καποδιστρίου, στην Αθήνα. Η βόμβα προκαλεί υλικές ζημιές, χωρίς να υπάρξουν θύματα, και η οργάνωση αναλαμβάνει την ευθύνη με προκήρυξη που εντάσσει το χτύπημα στη στρατηγική της ένοπλης δράσης ενάντια σε οικονομικούς στόχους. Το γεγονός εντάσσεται στο κύμα εγχώριας τρομοκρατίας της μεταπολιτευτικής περιόδου και οδηγεί σε ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας και των αντιτρομοκρατικών ερευνών.
2022: Ρωσική αεροπορική επιδρομή πλήττει μαιευτήριο και νοσοκομείο παίδων στη Μαριούπολη της Ουκρανίας, κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στη χώρα. Οι εικόνες από τα κατεστραμμένα κτίρια και τους τραυματίες κάνουν τον γύρο του κόσμου, προκαλώντας διεθνή καταδίκη και καταγγελίες για πιθανό έγκλημα πολέμου. Το χτύπημα στη Μαριούπολη γίνεται σύμβολο του ανθρωπιστικού δράματος των αμάχων στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Γεννήσεις
1921 – Δημήτρης Χορν (9 Μαρτίου 1921 – 16 Ιανουαρίου 1998), Έλληνας, ηθοποιός θεάτρου και κινηματογράφου, από τους πιο χαρισματικούς πρωταγωνιστές του 20ού αιώνα. Πρωταγωνίστησε σε κλασικές ταινίες όπως «Μια ζωή την έχουμε» και «Αλίμονο στους νέους», ενώ στο θέατρο ξεχώρισε για την κομψότητα, το χιούμορ και την υποκριτική ακρίβεια. Το όνομά του έχει μείνει σημείο αναφοράς για νεότερους ηθοποιούς και μέσα από το Βραβείο «Δημήτρης Χορν».
1934 – Γιούρι Γκαγκάριν (9 Μαρτίου 1934 – 27 Μαρτίου 1968), Σοβιετικός, κοσμοναύτης και πιλότος, ο πρώτος άνθρωπος που ταξίδεψε στο διάστημα με το Vostok 1 στις 12 Απριλίου 1961. Η πτήση του έγινε σύμβολο της σοβιετικής πρωτοπορίας στον Ψυχρό Πόλεμο και ο ίδιος παγκόσμιο πρόσωπο της διαστημικής εποχής. Πέθανε σε αεροπορικό δυστύχημα κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης, γεγονός που συγκλόνισε διεθνώς.
1955 – Σπύρος Παπαδόπουλος, Έλληνας, ηθοποιός, παρουσιαστής και σκηνοθέτης, με σταθερή παρουσία σε θέατρο, κινηματογράφο και τηλεόραση. Στο ευρύ κοινό συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη μουσική εκπομπή «Στην υγειά μας», όπου ανέδειξε τραγούδια-σταθμούς και έφερε στο ίδιο πλατό καλλιτέχνες πολλών γενιών. Παράλληλα έχει υπογράψει και ερμηνείες σε δημοφιλείς τηλεοπτικές παραγωγές, κρατώντας διαχρονική αναγνωρισιμότητα.
1965 – Μαρία Μπακοδήμου, Ελληνίδα, παρουσιάστρια, δημοσιογράφος και επιχειρηματίας, από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα της ελληνικής τηλεοπτικής ψυχαγωγίας. Έγινε ευρύτερα γνωστή ως τηλεοπτικό δίδυμο με τον Φώτη Σεργουλόπουλο την περίοδο 1998–2016, με εκπομπές που άφησαν στίγμα στην ποπ τηλεόραση. Τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιείται και ως life coach και podcaster, διατηρώντας έντονη δημόσια παρουσία.
Θάνατοι
1994 – Τσαρλς Μπουκόφσκι (16 Αυγούστου 1920 – 9 Μαρτίου 1994), Αμερικανός, συγγραφέας και ποιητής, από τις πιο αμφιλεγόμενες μορφές της σύγχρονης λογοτεχνίας. Με ωμό, αντισυμβατικό ύφος έγραψε για τη φτώχεια, τη δουλειά, το αλκοόλ και την καθημερινή φθορά, συχνά μέσα από τον alter ego Χένρι Τσινάσκι. Γνωστός από έργα όπως «Ταχυδρομείο» και «Γυναίκες», επηρέασε βαθιά τον «βρόμικο» ρεαλισμό στη γραφή.
Εορτολόγιο
Καισάριος, Καισαρία, Ορθόδοξος, Ορθοδοξία, Ορθούλα, Σαράντης, Σαραντία
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Πλανηταρίων
Παγκόσμια Εβδομάδα κατά του Γλαυκώματος