Ήταν έξι χρόνια πριν, όταν ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την επιβολή του πρώτου lockdown στην Ελλάδα, ως μέτρο για την ανάσχεση της διασποράς του κορωνοϊού. Από τις 06:00 το πρωί της 23ης Μαρτίου 2020, η χώρα βρέθηκε σε μια νέα πραγματικότητα: οι πολίτες περιορίστηκαν στα σπίτια τους, οι δρόμοι άδειασαν και οι επιχειρήσεις έκλεισαν.
Η απόφαση αυτή ήρθε λίγες εβδομάδες μετά την καταγραφή του πρώτου κρούσματος κορωνοϊού στη χώρα, στις 26 Φεβρουαρίου 2020, την ώρα που η πανδημία εξαπλωνόταν με ταχύτητα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Με τα πρώτα θύματα της νόσου να καταγράφονται και στην Ελλάδα, η κυβέρνηση προχώρησε σε ένα δραστικό μέτρο που εκείνη την περίοδο έμοιαζε πρωτόγνωρο.
Στην ανακοίνωση του lockdown, ο πρωθυπουργός είχε δηλώσει: «Είναι, ίσως, το τελευταίο βήμα μιας οργανωμένης Δημοκρατικής Πολιτείας, που, όμως, πρέπει να γίνει εγκαίρως, για να μην γίνει μάταιο. Γιατί ο χρόνος δεν μετριέται, πλέον, σε μέρες, αλλά με ώρες. Και απαιτούνται τολμηρές και γρήγορες πρωτοβουλίες. Το Κράτος οφείλει κατά το Σύνταγμα να “μεριμνά για την Υγεία των Πολιτών” και να παρεμβαίνει όταν η άσκηση της ατομικής ελευθερίας υπερβαίνει τον συνταγματικό της σκοπό και απειλεί την κοινωνία».
Οι εικόνες της 23ης Μαρτίου 2020 έμειναν χαραγμένες στη μνήμη όλων. Η Αθήνα, μια πόλη που κινείται διαρκώς, έμοιαζε με σκηνικό ταινίας. Οι δρόμοι ήταν άδειοι, τα εμπορικά καταστήματα κλειστά και η κυκλοφορία επιτρεπόταν μόνο με ειδική βεβαίωση ή με SMS στον αριθμό 13033. Η αβεβαιότητα για το μέλλον και η αγωνία για την εξέλιξη της πανδημίας κυριαρχούσαν στην καθημερινότητα.
Το lockdown του Μαρτίου 2020 αποτέλεσε την αρχή μιας περιόδου που σημάδεψε τη σύγχρονη ιστορία της Ελλάδας. Η τηλεργασία, η κοινωνική αποστασιοποίηση, οι μάσκες και αργότερα τα εμβόλια μπήκαν στη ζωή των πολιτών, ενώ η πανδημία άλλαξε συνήθειες, προτεραιότητες και τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονταν την καθημερινότητά τους.
Έξι χρόνια μετά, η ανακοίνωση εκείνης της ημέρας παραμένει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στιγμιότυπα της εποχής του κορωνοϊού στην Ελλάδα, θυμίζοντας τη στιγμή που η χώρα πέρασε οριστικά σε μια πρωτόγνωρη συνθήκη.
Δείτε το γκάλερι:
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1919: Ιδρύεται το Λιμενικό Σώμα με τον νόμο 1753 της κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου, σε μια περίοδο όπου το ελληνικό κράτος επιχειρεί να οργανώσει πιο συστηματικά τον έλεγχο της ναυσιπλοΐας και των λιμανιών. Το νέο σώμα αναλαμβάνει καθήκοντα ασφάλειας, επιτήρησης και εφαρμογής της ναυτικής νομοθεσίας. Η δημιουργία του συνδέθηκε με τη ναυτική φυσιογνωμία της Ελλάδας και εξελίχθηκε σε βασικό πυλώνα του θαλάσσιου κράτους.
1933: Στο Νταχάου της Βαυαρίας φτάνουν οι πρώτοι κρατούμενοι στο πρώτο μόνιμο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, λίγες εβδομάδες μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία. Αρχικά προορίζεται κυρίως για πολιτικούς αντιπάλους του καθεστώτος, όμως γρήγορα γίνεται πρότυπο για το σύστημα μαζικών διώξεων που θα επεκταθεί σε όλη τη ναζιστική Ευρώπη. Το Νταχάου έμεινε ως ένα από τα πιο εμβληματικά σύμβολα της ναζιστικής καταστολής και θηριωδίας.
1945: Υπογράφεται στο Κάιρο ο καταστατικός χάρτης του Αραβικού Συνδέσμου από επτά αραβικά κράτη, με στόχο τον πολιτικό συντονισμό και την ενίσχυση της συνεργασίας στον Αραβικό κόσμο. Ο οργανισμός δημιουργείται σε μια κρίσιμη φάση για τη Μέση Ανατολή, λίγο πριν από τις μεγάλες μεταπολεμικές ανακατατάξεις. Στις επόμενες δεκαετίες θα αποκτήσει διαρκή ρόλο στις περιφερειακές κρίσεις, μεταξύ αυτών και στο Παλαιστινιακό.
1963: Κυκλοφορεί στη Βρετανία το πρώτο άλμπουμ των Beatles, το «Please, Please Me». Ο δίσκος αποτυπώνει την εκρηκτική άνοδο του συγκροτήματος από το Λίβερπουλ και γίνεται αφετηρία της παγκόσμιας Beatlemania. Θεωρείται σημείο καμπής για την ποπ μουσική και για τη βρετανική πολιτισμική επιρροή της δεκαετίας του 1960.
1982: Η Βουλή ψηφίζει τον νόμο που καθιερώνει στην Ελλάδα τον πολιτικό γάμο, μία από τις σημαντικές τομές του οικογενειακού δικαίου στη μεταπολίτευση. Μέχρι τότε ο γάμος ήταν αποκλειστικά θρησκευτικός στην πράξη, με κυρίαρχο ρόλο της Εκκλησίας. Η αλλαγή ενίσχυσε τον κοσμικό χαρακτήρα του κράτους και έδωσε στους πολίτες θεσμική εναλλακτική επιλογή.
1987: Ο Οδυσσέας Αγγελής, κορυφαίο στέλεχος της δικτατορίας των Συνταγματαρχών, αυτοκτονεί στο κελί του στις φυλακές Κορυδαλλού, όπου εξέτιε ποινή για τη συμμετοχή του στο καθεστώς. Είχε διατελέσει αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων και αντιπρόεδρος της Δημοκρατίας στο πλαίσιο της ελεγχόμενης «φιλελευθεροποίησης» του καθεστώτος Παπαδόπουλου. Ο θάνατός του έκλεισε δραματικά ένα ακόμη κεφάλαιο της μνήμης της Χούντας στην Ελλάδα.
2004: Ο σεΐχης Αχμέντ Γιασίν, ιδρυτική και πνευματική μορφή της Χαμάς, σκοτώνεται στη Γάζα από ισραηλινή αεροπορική επιχείρηση αμέσως μετά την πρωινή προσευχή. Η δολοφονία του προκαλεί διεθνείς αντιδράσεις και νέα όξυνση στην ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση. Το γεγονός θεωρήθηκε κομβικό επεισόδιο στον κύκλο βίας της εποχής.
2009: Συγκροτείται η ΑΝΤΑΡΣΥΑ, πολιτικός σχηματισμός της αντικαπιταλιστικής και επαναστατικής Αριστεράς στην Ελλάδα. Η ίδρυσή της εκφράζει προσπάθεια συσπείρωσης οργανώσεων και ανένταχτων αγωνιστών στα αριστερά του κοινοβουλευτικού χώρου. Παρέμεινε έκτοτε σταθερή παρουσία στον χώρο της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς.
2016: Οι Βρυξέλλες συγκλονίζονται από συντονισμένες τρομοκρατικές επιθέσεις στο αεροδρόμιο Ζαβεντέμ και στον σταθμό μετρό Μαλμπέκ, με δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Την ευθύνη αναλαμβάνει το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος, λίγους μήνες μετά τα χτυπήματα στο Παρίσι. Η επίθεση εντείνει το αίσθημα ανασφάλειας στην Ευρώπη και ανοίγει νέα συζήτηση για την αντιτρομοκρατική πολιτική και τη διασυνοριακή συνεργασία.
2020: Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοινώνει πανελλαδικό lockdown για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού, με εφαρμογή από το πρωί της 23ης Μαρτίου. Το μέτρο περιορίζει δραστικά τις μετακινήσεις και αλλάζει απότομα την καθημερινότητα σε όλη τη χώρα. Η απόφαση σηματοδότησε μία από τις πιο καθοριστικές στιγμές της ελληνικής εμπειρίας της πανδημίας.
Γεννήσεις
1950 – Γκόραν Μπρέγκοβιτς, Βόσνιος συνθέτης και μουσικός, από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της βαλκανικής μουσικής διεθνώς. Αναδείχθηκε αρχικά ως ηγετική φυσιογνωμία του ιστορικού γιουγκοσλαβικού ροκ συγκροτήματος Bijelo Dugme και αργότερα καθιερώθηκε με τον ιδιαίτερο ήχο του, που συνδυάζει βαλκανικά χάλκινα, παραδοσιακά μοτίβα και ροκ στοιχεία. Έγινε ευρύτερα γνωστός και από τις μουσικές του για τις ταινίες «Ο Καιρός των Τσιγγάνων» και «Underground».
1976 – Ρις Γουίδερσπουν (22 Μαρτίου 1976 – ), Αμερικανίδα ηθοποιός και παραγωγός, από τις πιο επιτυχημένες παρουσίες του σύγχρονου Χόλιγουντ. Κέρδισε το Όσκαρ Α΄ Γυναικείου Ρόλου για το «Walk the Line», ενώ είχε ήδη γίνει ευρέως γνωστή από το «Legally Blonde». Ξεχώρισε επίσης στο «Wild» και στη σειρά «Big Little Lies», όπου συνδύασε την ερμηνεία με ισχυρή παραγωγική παρουσία, ενισχύοντας τη θέση της και πίσω από τις κάμερες.
Θάνατοι
1832 – Γιόχαν Βόλφγκανγκ φον Γκαίτε (28 Αυγούστου 1749 – 22 Μαρτίου 1832), Γερμανός συγγραφέας, ποιητής και στοχαστής, από τις κορυφαίες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας και ο σημαντικότερος ίσως δημιουργός της γερμανόφωνης παράδοσης. Το εμβληματικό του έργο «Φάουστ» θεωρείται ένα από τα σπουδαιότερα κείμενα της ευρωπαϊκής γραμματείας, ενώ η συνολική του παρουσία επηρέασε καθοριστικά τη λογοτεχνία, τη σκέψη και την πνευματική ζωή της εποχής του.
Γιορτάζουν
Δρόσος, Δροσίς, Δροσίδα, Δροσούλα
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Η Ώρα της Γης
Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό