Σαν σήμερα, στις 26 Φεβρουαρίου 1489, γράφτηκε το τέλος του μεσαιωνικού βασιλείου της Κύπρου. Η Κατερίνα Κορνάρο, η τελευταία βασίλισσα του νησιού, εγκατέλειψε τη Λευκωσία και παρέδωσε το στέμμα στη Βενετία, σε μια εξέλιξη που άλλαξε για πάντα την πορεία της κυπριακής ιστορίας.
Γεννημένη στη Βενετία, η Κορνάρο βρέθηκε στον κυπριακό θρόνο μετά τον γάμο της με τον Ιάκωβο Β’. Όταν όμως πέθαναν τόσο ο σύζυγός της όσο και ο γιος τους, έμεινε μόνη στην εξουσία, περικυκλωμένη από πιέσεις, συμφέροντα και πολιτικά παιχνίδια.
Η παράδοση της Κύπρου δεν ήταν μια ελεύθερη απόφαση. Η Βενετία, που είχε ήδη ισχυρό έλεγχο στο νησί, την πίεσε ασφυκτικά να παραιτηθεί, ώστε να περάσει η Κύπρος στα χέρια της. Έτσι, στις 26 Φεβρουαρίου 1489, η τελευταία βασίλισσα της Κύπρου επιβιβάστηκε σε βενετικό πλοίο, βάζοντας οριστικό τέλος στη δυναστεία των Λουζινιάν.
Για πολλούς, η Κατερίνα Κορνάρο έμεινε στην ιστορία ως η βασίλισσα που «πούλησε» την Κύπρο. Στην πραγματικότητα, όμως, βρέθηκε παγιδευμένη σε μια σκληρή γεωπολιτική σύγκρουση, με τη Βενετία να διεκδικεί ανοιχτά τον έλεγχο ενός νησιού με τεράστια στρατηγική και εμπορική σημασία στην ανατολική Μεσόγειο.
Η Βενετική κυριαρχία στην Κύπρο κράτησε μέχρι το 1571, όταν το νησί κατακτήθηκε από τους Οθωμανούς. Η μέρα εκείνη, πάντως, έμεινε στην ιστορία ως η στιγμή που η Κύπρος έχασε το στέμμα της και πέρασε οριστικά σε μια νέα εποχή ξένης κυριαρχίας.
Τα σημαντικότερα γεγονότα της ημέρας στην Ελλάδα και τον κόσμο
1489: Η βασίλισσα της Κύπρου, Κατερίνα Κορνάρο, αναγκάζεται να παραδώσει το βασίλειό της στη Βενετική Δημοκρατία, σηματοδοτώντας το τέλος της Λουζινιανής κυριαρχίας στο νησί. Η Κύπρος περνά υπό βενετικό έλεγχο, ενισχύοντας τη γεωπολιτική της σημασία στην Ανατολική Μεσόγειο.
1794: Ο Αμερικανός αγρότης, Έλι Γουίτνεϊ, κατοχυρώνει την πρώτη εκκοκκιστική μηχανή επεξεργασίας βαμβακιού. Μέχρι τότε ο διαχωρισμός των ινών από τους σπόρους γινόταν με το χέρι.
1826: Εργαζόμενοι στο Τυπογραφείο της Διοίκησης κηρύσσουν απεργία διεκδικώντας δεδουλευμένα, μέσα στις συνθήκες της Ελληνικής Επανάστασης. Η κινητοποίηση αυτή θεωρείται η πρώτη καταγεγραμμένη νεοελληνική απεργία και έχει ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του ελληνικού εργατικού κινήματος.
1879: Γεννιέται ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, Γερμανός φυσικός, «πατέρας» της θεωρίας της σχετικότητας. Θα πεθάνει στη Νέα Υόρκη στις 18 Απριλίου 1955.
1905: Στην Αγγλία, ιδρύεται η ποδοσφαιρική ομάδα της Τσέλσι.
1905: Εγκαινιάζεται το Αιγηνίτειο Νοσοκομείο, που στεγάζει τη Νευρολογική και Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, χάρη στο κληροδότημα του Διονυσίου και της Ελένης Αιγινήτου.
1939: Η Σλοβακία κηρύσσει την ανεξαρτησία της υπό γερμανική πίεση.
1942: Στη Ρώμη, Γερμανία και Ιταλία καταλήγουν στη συμφωνία που συνδέθηκε με το κατοχικό Αναγκαστικό Δάνειο της Ελλάδας. Η απόφαση αυτή ενέταξε σε επίσημο πλαίσιο την οικονομική αφαίμαξη της κατεχόμενης χώρας και παραμένει έως σήμερα κεντρικό σημείο στη συζήτηση για τις γερμανικές οφειλές προς την Ελλάδα.
1943: Αναχωρεί από τη Θεσσαλονίκη ο πρώτος συρμός με Έλληνες Εβραίους, με προορισμό το Άουσβιτς. Συνολικά, πάνω από 48.000 Ελληνοεβραίοι θα εκτοπιστούν στο Άουσβιτς, στο Μπιρκενάου και στο Μπέργκεν-Μπέλσεν. Μόνο 2.000 θα επιστρέψουν τελικά στην Ελλάδα μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
1948: Το κογκρέσο των ΗΠΑ ψηφίζει το σχέδιο Μάρσαλ.
1957: Τραγουδώντας τον Εθνικό Ύμνο, ο Ευαγόρας Παλληκαρίδης οδηγείται τα μεσάνυχτα στην αγχόνη από τις βρετανικές αποικιακές Αρχές. Δύο λεπτά αργότερα, η καταπακτή ανοίγει και περνά στην αιωνιότητα, σε ηλικία μόλις 19 ετών.
1989: Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και πρωθυπουργός, Ανδρέας Παπανδρέου, διαγράφει τους βουλευτές Αντώνη Τρίτση, Γεώργιο Μαγκάκη και Ρούλα Κακλαμανάκη, επειδή ήταν απόντες από την ψηφοφορία εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση.
1991: Έξι Ιρλανδοί, που είχαν κατηγορηθεί εσφαλμένα για τη βομβιστική επίθεση σε παμπ στο Μπέρμιγχαμ το 1974, ελευθερώνονται μετά από 16 χρόνια στη φυλακή. Πρόκειται για τους «Έξι του Μπέρμιγχαμ», την πολύκροτη υπόθεση που έθεσε σοβαρά ερωτηματικά γύρω από τη λειτουργία της Βρετανικής Αστυνομίας και Δικαιοσύνης.
1998: Ο Κώστας Σημίτης ανακοινώνει την υποτίμηση της δραχμής κατά 14%, προκειμένου η χώρα να ενταχθεί στον μηχανισμό στήριξης ισοτιμιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ανοίγει ο δρόμος για την είσοδο της χώρας στην Ευρωζώνη. H νέα ισοτιμία της δραχμής με το ECU καθορίζεται στις 357 δραχμές.
2000: Εν μέσω προεκλογικής περιόδου, σημειώνεται μίνι κραχ στο Χρηματιστήριο Αξιών της Αθήνας, καθώς ο Γενικός Δείκτης Τιμών υποχωρεί κατά 6,65% στις 4.542,65 μονάδες. Δεκάδες επενδυτές συγκεντρώνονται έξω από το Χρηματιστήριο και προπηλακίζουν τον πρόεδρο της Ένωσης Μετόχων, Δημήτρη Καραγκούνη.
2018: Πεθαίνει ο Βρετανός θεωρητικός φυσικός, κοσμολόγος, συγγραφέας και διευθυντής Ερευνών στο Κέντρο Θεωρητικής Κοσμολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, Στίβεν Χόκινγκ. Για πολλά χρόνια έπασχε από τη νόσο του κινητικού νευρώνα, κατάσταση που είχε εξελιχθεί κατά τη διάρκεια του χρόνου.
Γεννήσεις
1879 – Άλμπερτ Αϊνστάιν (14 Μαρτίου 1879 – 18 Απριλίου 1955), Γερμανός-Αμερικανός, θεωρητικός φυσικός, από τους σημαντικότερους επιστήμονες όλων των εποχών. Θεμελίωσε τη θεωρία της σχετικότητας, αλλάζοντας ριζικά την κατανόησή μας για τον χώρο, τον χρόνο και τη βαρύτητα, ενώ η σχέση μάζας-ενέργειας (E=mc²) έγινε σύμβολο της σύγχρονης φυσικής. Βραβεύθηκε με Νόμπελ Φυσικής το 1921 για το φωτοηλεκτρικό φαινόμενο, συμβάλλοντας αποφασιστικά και στην ανάπτυξη της κβαντικής θεωρίας.
1933 – Μάικλ Κέιν, Άγγλος, ηθοποιός, από τις πιο εμβληματικές παρουσίες του βρετανικού και διεθνούς σινεμά. Έχει κερδίσει δύο Όσκαρ Β’ ανδρικού ρόλου και ξεχωρίζει για τη χαρακτηριστική φωνή, το λιτό παίξιμο και την ικανότητα να κινείται από κοινωνικό δράμα μέχρι blockbuster. Συνδέθηκε με ταινίες όπως «Alfie» («Άλφι»), «The Cider House Rules» («Οι κανόνες του Σπιτιού με τον Μηλίτη») και «The Dark Knight» («Ο σκοτεινός ιππότης»).
1934 – Νίκος Ξανθόπουλος (14 Μαρτίου 1934 – 22 Ιανουαρίου 2023), Έλληνας, ηθοποιός και τραγουδιστής, σύμβολο του λαϊκού ελληνικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60. Ταυτίστηκε με τον ρόλο του «παιδιού του λαού», ενσαρκώνοντας τον φτωχό, τον αδικημένο ή τον μετανάστη που παλεύει για αξιοπρέπεια, σε ταινίες-μελό που αγαπήθηκαν πλατιά. Παράλληλα είχε έντονη παρουσία και στο λαϊκό τραγούδι, ενισχύοντας τη λαϊκή απεύθυνση της περσόνας του.
1939 – Σταύρος Ξαρχάκος, Έλληνας, συνθέτης και μαέστρος, από τους κορυφαίους δημιουργούς του ελληνικού έντεχνου και λαϊκού τραγουδιού. Υπέγραψε μουσική για θέατρο και κινηματογράφο που έμεινε ιστορική, με έργα-σταθμούς όπως «Ρεμπέτικο», «Το μεγάλο μας τσίρκο» και «Νυν και αεί». Μελωδικός, δραματουργικός και βαθιά «ελληνικός» στη γραφή του, συνέδεσε τη λαϊκή παράδοση με συμφωνική σκέψη και σφράγισε τη συλλογική ακρόαση για δεκαετίες.
1944 – Μαρίζα Κωχ, Ελληνίδα, τραγουδίστρια και δημιουργός, με ξεχωριστή πορεία ανάμεσα στο έντεχνο και την παράδοση. Έγινε ευρύτερα γνωστή διεθνώς όταν εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Eurovision το 1976 με το «Παναγιά μου, Παναγιά μου», σε μια εμφάνιση που έμεινε χαρακτηριστική για τον έντονο συμβολισμό της. Στη διαδρομή της ανέδειξε νησιώτικες και δημοτικές αναφορές, δίνοντας σύγχρονη σκηνική ζωή σε παραδοσιακές φόρμες και χτίζοντας προσωπική καλλιτεχνική ταυτότητα.
Θάνατοι
1883 – Καρλ Μαρξ (5 Μαΐου 1818 – 14 Μαρτίου 1883), Γερμανός, φιλόσοφος, οικονομολόγος και πολιτικός στοχαστής, θεμελιωτής του μαρξισμού και από τους πιο επιδραστικούς θεωρητικούς της νεότερης εποχής. Με το «Το Κεφάλαιο» και το «Κομμουνιστικό Μανιφέστο» ανέλυσε τον καπιταλισμό, την ταξική σύγκρουση και την ιστορική δυναμική των κοινωνιών, επηρεάζοντας βαθιά την πολιτική σκέψη, τα εργατικά κινήματα και τις ιδεολογικές συγκρούσεις του 20ού αιώνα. Το έργο του συνεχίζει να συζητιέται σε οικονομία, κοινωνιολογία και πολιτική θεωρία.
1957 – Ευαγόρας Παλληκαρίδης (26 Φεβρουαρίου 1938 – 14 Μαρτίου 1957), Κύπριος, αγωνιστής της ΕΟΚΑ, σύμβολο της κυπριακής αντίστασης στην αποικιοκρατία. Συλλαμβάνεται από τις Βρετανικές αρχές, καταδικάζεται σε θάνατο και απαγχονίζεται στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας σε ηλικία 19 ετών, γεγονός που προκαλεί ισχυρό συγκλονισμό σε Κύπρο και Ελλάδα. Έμεινε στη μνήμη και ως νεαρός ποιητής, με στίχους που συνδέθηκαν με το κλίμα του Αγώνα και τη γενιά του.
2018 – Στίβεν Χόκινγκ (8 Ιανουαρίου 1942 – 14 Μαρτίου 2018), Βρετανός, θεωρητικός φυσικός, από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της σύγχρονης επιστήμης. Συνέβαλε καθοριστικά στην κοσμολογία και στη φυσική των μαύρων τρυπών, με κορυφαία στιγμή τη θεωρία της ακτινοβολίας Hawking, που συνέδεσε κβαντική φυσική και βαρύτητα. Ως συγγραφέας έκανε την επιστήμη μαζικό ανάγνωσμα με το best seller «Το χρονικό του χρόνου», ενώ έγινε παγκόσμιο σύμβολο επιμονής και πνευματικής δύναμης.
Γιορτάζουν
Βενέδικτος, Βενεδίκτη
Εθνικές Γιορτές – Επέτειοι
Διεθνής Ημέρα Μαθηματικών
Παγκόσμια Ημέρα της Σταθεράς π
Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου