Αναδιάρθρωση του χάρτη των κοινωνικών επιδομάτων δρομολογεί το Εθνικό Μητρώο Παροχών και Ενισχύσεων, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του έτους, ανοίγοντας τον δρόμο για επανεξέταση όλων των παροχών από μηδενική βάση και αλλαγές για χιλιάδες δικαιούχους.
Στην ψηφιακή πλατφόρμα που ετοιμάζει η ΑΑΔΕ θα συγκεντρωθούν αναλυτικά δεδομένα για τα βασικά επιδόματα όπως ανεργίας, στέγασης, παιδιού και θέρμανσης καθώς και πλήρη στοιχεία για τους δικαιούχους. Στο σύστημα θα καταγράφονται το ονοματεπώνυμο, το ΑΦΜ, η οικογενειακή κατάσταση και το συνολικό οικονομικό προφίλ κάθε πολίτη.
Η ενιαία βάση δεδομένων φιλοδοξεί να δώσει σαφή εικόνα για το ποιος λαμβάνει τι και σε ποιο ύψος, επιτρέποντας εκτεταμένους ελέγχους και διασταυρώσεις. Μέσα από αυτή τη διαδικασία θα εντοπιστούν περιπτώσεις πολιτών που εισπράττουν επιδόματα χωρίς να τα δικαιούνται, βάσει εισοδηματικών ή περιουσιακών κριτηρίων, αλλά και περιπτώσεις πολλαπλών και αλληλεπικαλυπτόμενων ενισχύσεων.
Με δεδομένο ότι οι κοινωνικές παροχές και ενισχύσεις ξεπερνούν τα 13 δισ. ευρώ ετησίως, το Μητρώο θα δημιουργήσει για κάθε ΑΦΜ ένα ενιαίο ψηφιακό προφίλ, στο οποίο θα αποτυπώνονται όλες οι παροχές που λαμβάνει ο πολίτης, από το επίδομα παιδιού και στέγασης έως τα επιδόματα θέρμανσης, ανεργίας και αναπηρίας.
Κάθε δικαιούχος θα διαθέτει πλέον ένα ολοκληρωμένο «ψηφιακό αποτύπωμα παροχών», ανεξάρτητα από τον φορέα χορήγησής τους. Στόχος είναι η άρση των σημερινών στρεβλώσεων, όπου ορισμένοι λαμβάνουν πολλαπλές ενισχύσεις, και η καλύτερη στόχευση των κοινωνικών πολιτικών προς όσους έχουν πραγματική ανάγκη.
Το νέο μοντέλο προβλέπει ενιαία εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, αυτόματες διασταυρώσεις στοιχείων για εισοδήματα, ακίνητη περιουσία και οικογενειακή κατάσταση, καθώς και τακτικούς, στοχευμένους ελέγχους, ιδίως στις περιπτώσεις συσσώρευσης επιδομάτων.
Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και η συγχώνευση παροχών που χορηγούνται για τον ίδιο σκοπό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν τα επιδόματα στέγασης και στεγαστικής συνδρομής για ανασφάλιστους υπερήλικες, ενώ ήδη για τους δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας προβλέπεται η εξαίρεση από τη λήψη και των δύο επιδομάτων.
Τι περιλαμβάνει το Μητρώο:
- Στοιχεία Δικαιούχων. Επώνυμο, όνομα, πατρώνυμο, ΑΦΜ, αριθμός μητρώου που συνδέεται με την κοινωνική ασφάλιση ή την υγειονομική περίθαλψη, στοιχεία ταυτοποιητικού εγγράφου, ημερομηνία γέννησης, φύλο, αριθμός προστατευόμενων τέκνων, δήμος/δημοτική ενότητα διαμονής, περιφερειακή ενότητα, ταχυδρομικός κώδικας.
- Στοιχεία Παροχών και Ενισχύσεων. Ονομασία της παροχής-ενίσχυσης, κωδικός της παροχής- ενίσχυσης, φορέας χορήγησης της παροχής-ενίσχυσης, σήμανση του είδους της παροχής-ενίσχυσης με διάκριση ανάμεσα «σε χρήμα» ή «σε είδος», σήμανση της φύσης της παροχής-ενίσχυσης με διάκριση ανάμεσα σε «ανταποδοτική» ή «μη ανταποδοτική», ποσό δικαιούμενης παροχής- ενίσχυσης, ποσό καταβληθείσας παροχής-ενίσχυσης, ημερομηνία καταβολής της παροχής- ενίσχυσης, περίοδος αναφοράς της καταβληθείσας παροχής-ενίσχυσης, σήμανση περί τυχόν απαλλαγών που προβλέπονται στον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
- Οικονομικά Στοιχεία Δικαιούχων. Ετήσιο ατομικό φορολογητέο εισόδημα, ετήσιο οικογενειακό φορολογητέο εισόδημα, ύψος συνολικής ακίνητης περιουσίας, όπως λαμβάνεται για σκοπούς προσδιορισμού του ΕΝΦΙΑ. Το Μητρώο που δημιουργείται από την ΑΑΔΕ θα είναι προσβάσιμο μέσω της πλατφόρμας gov.gr. Στην πρώτη φάση εφαρμογής εντάσσονται φορείς όπως ο ΟΠΕΚΑ, η ΔΥΠΑ και τα συναρμόδια υπουργεία, καθώς και τα βασικά επιδόματα όπως παιδιού, θέρμανσης, ανασφάλιστων υπερηλίκων, γέννησης, ενοικίου και μακροχρόνιας ανεργίας. Μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής λειτουργίας, το σύστημα θα επεκταθεί στο σύνολο των κρατικών παροχών, με υποχρεωτική εγγραφή όλων των φορέων και διαρκή ενημέρωση του Μητρώου.
Οι πολίτες θα μπορούν να βλέπουν μέσω gov.gr τα επιδόματα που τους έχουν εγκριθεί, τις καταβολές που έγιναν, καθώς και τυχόν αλλαγές ή εκκρεμότητες που σχετίζονται με τις ενισχύσεις τους.