Σε συνέντευξή του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου προανήγγειλε δέσμη παρεμβάσεων για τον περιορισμό της αισχροκέρδειας στην αγορά ενέργειας, σε μια περίοδο έντονης διεθνούς αστάθειας στις τιμές.
Ο ίδιος παρουσίασε το πλαίσιο των κυβερνητικών συσκέψεων, τις προτεραιότητες για την ενεργειακή επάρκεια της χώρας και τη γεωπολιτική διάσταση της κρίσης, αφήνοντας να εννοηθεί ότι οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν εντός των επόμενων ημερών.
Αποκάλυψε πώς οι εκτάσεις όπου θα γίνουν γεωτρήσεις για την εύρεση υδρογονανθράκων θα είναι διπλάσιες από όσο αρχικά είχε ανακοινωθεί. Παράλληλα, ανέφερε πως «τίποτα δεν θα γίνει χωρίς την αυστηρή τήρηση των περιβαλλοντολογικών κανονισμών».
Συνεχείς συσκέψεις για την ενεργειακή κρίση
Ο υπουργός περιέγραψε ένα σκηνικό διαρκούς κινητοποίησης στο κυβερνητικό επιτελείο, με καθημερινές συσκέψεις μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων από την πρώτη στιγμή εκδήλωσης της κρίσης. Στόχος, όπως είπε, είναι αφενός η εξασφάλιση της ομαλής τροφοδοσίας της αγοράς με ενέργεια και αφετέρου η αποτροπή φαινομένων αδικαιολόγητων υπερτιμολογήσεων.
Ο Σταύρος Παπασταύρου ανέφερε ότι λίγο πριν εμφανιστεί στο στούντιο είχε ολοκληρωθεί σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, όπου αξιολογήθηκαν συγκεκριμένες εισηγήσεις για την ανάσχεση των ανατιμήσεων. Όπως σημείωσε, τα συναρμόδια υπουργεία έχουν ήδη καταθέσει συνολική πρόταση στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, με την εκτίμηση ότι μέχρι το τέλος της εβδομάδας θα υπάρξουν συγκεκριμένες εξαγγελίες.
Ανανεώσιμες πηγές ως «ασπίδα» στο κόστος
Κεντρικό στοιχείο της τοποθέτησής του αποτέλεσε η σύνθεση του ελληνικού ενεργειακού μείγματος, με τον υπουργό να επισημαίνει ότι η αυξημένη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών λειτουργεί εξισορροπητικά απέναντι στις διεθνείς αυξήσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, πάνω από το μισό της ηλεκτροπαραγωγής προέρχεται πλέον από ΑΠΕ, ενώ η ενισχυμένη υδροηλεκτρική παραγωγή, λόγω των βροχοπτώσεων των τελευταίων μηνών, συμβάλλει επιπλέον στην κάλυψη της ζήτησης.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι αυτή η διαφοροποίηση μειώνει την εξάρτηση της χώρας από το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο, περιορίζοντας σε κάποιο βαθμό το αποτύπωμα των διεθνών τιμών στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας. Σε ορισμένες χρονικές ζώνες της ημέρας, η Ελλάδα, όπως είπε, βρέθηκε ανάμεσα στα πέντε κράτη – μέλη της ΕΕ με τις χαμηλότερες χονδρικές τιμές ρεύματος, εξέλιξη που απέδωσε στη δομή του ενεργειακού μείγματος.
Διασφάλιση επάρκειας για τους επόμενους μήνες
Αναφερόμενος στην ασφάλεια εφοδιασμού, ο υπουργός τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει αποθέματα επαρκή για τουλάχιστον 90 ημέρες, καλύπτοντας τις άμεσες ανάγκες της αγοράς. Εξήγησε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται σε επαφή με εταιρείες του κλάδου για την εξασφάλιση εναλλακτικών διαδρομών προμήθειας, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας του συστήματος.
Σε ό,τι αφορά το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία, ο Σταύρος Παπασταύρου ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για μέτρα στήριξης, τα οποία θα συμμορφώνονται με το κοινοτικό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων. Υπογράμμισε ότι κάθε εθνική παρέμβαση πρέπει να σχεδιάζεται με τρόπο που να μην συγκρούεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες ανταγωνισμού.
Η γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας
Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στην αλληλεξάρτηση ενέργειας και γεωπολιτικής, επισημαίνοντας ότι οι διεθνείς εξελίξεις αποτυπώνονται σχεδόν σε πραγματικό χρόνο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αναφερόμενος στις τοποθετήσεις του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, υποστήριξε ότι η εργαλειοποίηση της ενέργειας επιβεβαιώνει τη στρατηγική επιλογή της Ευρώπης για σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Παράλληλα, έκανε λόγο για έναν «ενεργειακό ρεαλισμό» που αναδεικνύεται σε περιόδους κρίσεων στις διεθνείς σχέσεις, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ο μακροπρόθεσμος προσανατολισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των συμμάχων της δεν αλλάζει.
Ανάγκη ενιαίας ευρωπαϊκής στρατηγικής
Ο Σταύρος Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η παρούσα κρίση καθιστά αναγκαία μια πραγματικά κοινή ευρωπαϊκή απάντηση, καθώς μέχρι σήμερα πολλές κυβερνήσεις επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν παρόμοιες προκλήσεις μεμονωμένα. Όπως είπε, σε επίπεδο Συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας και οικονομικών οργάνων της ΕΕ εξετάζονται προτάσεις για συντονισμένες παρεμβάσεις, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και τον περιορισμό των επιπτώσεων στα κράτη – μέλη.
Κατά τον ίδιο, η διαμόρφωση μιας συνεκτικής ευρωπαϊκής στρατηγικής θα είναι καθοριστική τόσο για τη σταθεροποίηση των αγορών όσο και για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι σε ένα περιβάλλον «διαρκών κρίσεων», όπως το χαρακτήρισε.