Αλλάζει ραγδαία ο χάρτης της ζήτησης στην αγορά εξοχικής κατοικίας, με τα μεγάλα και παλαιά ακίνητα να χάνουν έδαφος, καθώς όλο και περισσότεροι αγοραστές –κυρίως από το εξωτερικό– στρέφονται σε νεότερες και σαφώς μικρότερες κατοικίες.
Η πώληση εξοχικών άνω των 150 τ.μ. αποδεικνύεται πλέον ιδιαίτερα απαιτητική, ειδικά όταν πρόκειται για σπίτια μεγάλης ηλικίας. Το αυξημένο κόστος τόσο για την αγορά όσο και για τη διαρκή συντήρησή τους λειτουργεί αποτρεπτικά, οδηγώντας τη ζήτηση σε πιο «μαζεμένες» λύσεις που ανταποκρίνονται καλύτερα στις σύγχρονες ανάγκες και στον τρόπο ζωής των αγοραστών.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα εξοχικά μικρομεσαίου μεγέθους βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Η πλειονότητα των υποψήφιων αγοραστών αναζητά κατοικίες έως 120 τ.μ., ενώ σημαντικά μικρότερο είναι το ποσοστό όσων εξετάζουν ακίνητα άνω των 200 τ.μ. Το κοινό αυτό προέρχεται κυρίως από χώρες της Βορειοδυτικής Ευρώπης και τη Βόρεια Αμερική, με ξεκάθαρη προτίμηση σε λειτουργικά, σύγχρονα σπίτια που δεν συνεπάγονται υψηλά πάγια έξοδα.
Στην κατηγορία των ακινήτων υψηλής αξίας, άνω των 600.000 ευρώ, η εικόνα είναι ακόμη πιο ξεκάθαρη: πολλά μεγάλα και παλαιότερα εξοχικά είτε επανατιμολογούνται σε χαμηλότερα επίπεδα είτε αποσύρονται προσωρινά από την αγορά, καθώς το αγοραστικό ενδιαφέρον αποδεικνύεται περιορισμένο. Όπου τελικά ολοκληρώνεται μια πώληση, η απόσταση ανάμεσα στην αρχική ζητούμενη τιμή και στο τελικό τίμημα είναι πλέον αισθητά μεγαλύτερη.
Ιδιαίτερα τα πολύ μεγάλα και παλαιά ακίνητα –όπως παραδοσιακά πέτρινα αρχοντικά– δημιουργούν πρόσθετα εμπόδια. Το κόστος συντήρησης είναι υψηλό, ενώ και η τουριστική αξιοποίησή τους δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς η ζήτηση για τόσο μεγάλες επιφάνειες στις διακοπές παραμένει χαμηλή. Παράλληλα, η προοπτική μεταπώλησης στο μέλλον θεωρείται αβέβαιη, στοιχείο που κάνει πολλούς ξένους αγοραστές επιφυλακτικούς.
Τα στοιχεία των τελευταίων ετών επιβεβαιώνουν τη μεταστροφή. Στις τουριστικές περιοχές της Πελοποννήσου, της Κρήτης, του Ιονίου και του Αιγαίου, οι αγορές παλαιότερων κατοικιών άνω των 15 ετών έχουν μειωθεί σημαντικά σε σύγκριση με το 2023. Αντίθετα, εντυπωσιακή άνοδο καταγράφουν οι νεότερες κατασκευές έως 10 ετών, οι οποίες πλέον συγκεντρώνουν μεγάλο μέρος της ζήτησης. Οι κατοικίες ηλικίας 11-15 ετών εμφανίζουν μικρότερες μεταβολές, παραμένοντας μια «ενδιάμεση» επιλογή.
Αναγκαία η αναπροσαρμογή τιμών
Μέσα σε αυτό το νέο περιβάλλον, οι ιδιοκτήτες μεγάλων και παλαιών εξοχικών καλούνται να επανεξετάσουν τη στρατηγική τους. Η τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο δεν μπορεί να παραμένει ίδια με εκείνη μικρότερων κατοικιών. Όσο αυξάνεται η επιφάνεια, τόσο θα πρέπει να μειώνεται αναλογικά η τιμή ανά τ.μ., ώστε το ακίνητο να παραμένει ανταγωνιστικό. Έτσι, ενώ ένα σπίτι 100 τ.μ. μπορεί να αποτιμηθεί υψηλότερα ανά τετραγωνικό, ένα ακίνητο άνω των 200 τ.μ. χρειάζεται σαφώς χαμηλότερη τιμολόγηση για να συμβαδίσει με τις σημερινές συνθήκες της αγοράς.
Το μήνυμα της αγοράς είναι ξεκάθαρο: μικρότερα, νεότερα και πιο λειτουργικά εξοχικά αποτελούν πλέον την πρώτη επιλογή, αφήνοντας τα μεγάλα και παλαιά ακίνητα σε ρόλο… κομπάρσου, εκτός αν προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα.