Η κρίση στον Περσικό Κόλπο φέρνει ξανά το πετρέλαιο στο χείλος μιας παγκόσμιας ενεργειακής αναταραχής, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει ουσιαστικά «κλειδώσει» τα στενά του Ορμούζ και απειλεί με ελεγχόμενη ασφυξία την προσφορά.
Οι πρώτες αναγκαστικές περικοπές στην παραγωγή ήρθαν ήδη από το Ιράκ και οι επόμενοι κρίσιμοι «παίκτες» που κινδυνεύουν να κλείσουν τις στρόφιγγες είναι το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, καθώς οι δεξαμενές τους γεμίζουν επικίνδυνα.
Από το Ιράκ στο Κουβέιτ και τα Εμιράτα: το πετρέλαιο σε αναγκαστικό μπλόκο
Το Ιράκ έχει ήδη μειώσει την παραγωγή του σχεδόν κατά 1,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα, με τις περικοπές να μπορεί να ξεπεράσουν τα 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα σε λίγες μέρες, καθώς η χώρα «πνίγεται» από αδιάθετο αργό που δεν μπορεί να εξαχθεί, προειδοποιούν Ιρακινοί αξιωματούχοι. Στο ίδιο μοτίβο, αναλυτές εκτιμούν ότι το Κουβέιτ έχει περίπου 18 ημέρες πριν αναγκαστεί να περιορίσει την παραγωγή του και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα περίπου 22 ημέρες, εφόσον δεν βρεθεί τρόπος να παρακαμφθεί το μπλόκο στα στενά. Δύο έμποροι που δραστηριοποιούνται στο αργό των Εμιράτων προειδοποιούν μάλιστα ότι η μείωση της παραγωγής στο Άμπου Ντάμπι μπορεί να έρθει νωρίτερα, αν δεν ξαναρχίσουν άμεσα οι εξαγωγές μέσω του Ορμούζ.
Τα στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου αργού και υγροποιημένου φυσικού αερίου, έχουν σχεδόν παραλύσει, μετά τις ιρανικές επιθέσεις σε τουλάχιστον έξι εμπορικά πλοία και τις δημόσιες απειλές ότι θα «τυλιχθεί στις φλόγες» όποιο δεξαμενόπλοιο επιχειρήσει διέλευση. Δεκάδες πλοία έχουν ακινητοποιηθεί, με δεδομένα παρακολούθησης να δείχνουν περίπου 300 τάνκερ παγιδευμένα μέσα ή γύρω από τα στενά, καθώς μεγάλες ναυτιλιακές και ενεργειακές εταιρείες έχουν παγώσει νέες κρατήσεις. «Κάποια στιγμή, σύντομα, όλοι θα αρχίσουν να κλείνουν παραγωγή αν δεν έρθουν πλοία», προειδοποιεί πηγή κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της περιοχής, αποτυπώνοντας τον φόβο ενός ντόμινο κλεισιμάτων σε ολόκληρο τον Κόλπο.
Ο στρατηγικός κόμβος του Ορμούζ και η τιμή του πετρελαίου
Η ουσιαστική «αποαγκύρωση» του εμπορίου ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο έχει ήδη αρχίσει να ταρακουνά τις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου να εκτινάσσονται υπό τον φόβο παρατεταμένων διακοπών. Οικονομολόγοι και επενδυτικές τράπεζες, όπως η J.P. Morgan, προειδοποιούν ότι οι διαθέσιμες δυνατότητες αποθήκευσης σε χώρες όπως το Ιράκ και το Κουβέιτ εξαντλούνται σε ζήτημα ημερών ή λίγων εβδομάδων, κάτι που μεταφράζεται σε βίαιες περικοπές παραγωγής με παγκόσμιες επιπτώσεις. Την ίδια ώρα, ενώ η Σαουδική Αραβία φέρεται να διαθέτει μεγαλύτερο «μαξιλάρι» αποθηκευτικών χώρων, η γενικευμένη ανασφάλεια για την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών ανεβάζει το ασφάλιστρο κινδύνου για κάθε βαρέλι που φεύγει από την περιοχή.
Η πολιτικοστρατιωτική διάσταση της κρίσης συμπληρώνεται από τη συζήτηση στις ΗΠΑ για πιθανή ανάπτυξη του Πολεμικού Ναυτικού ως συνοδεία στα δεξαμενόπλοια, μια κίνηση που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτή, αλλά που μέχρι στιγμής δεν έχει αποδώσει πρακτικές λύσεις στην καθημερινή ασφυξία των ναυτιλιακών ροών. Παράλληλα, μεγάλοι ναυτιλιακοί όμιλοι αναγκάζονται να εξετάσουν παρακάμψεις που προσθέτουν 10 έως 14 ημέρες ταξιδιού και δεσμεύουν πλοιακό δυναμικό, φουσκώνοντας το κόστος και επιτείνοντας τον φόβο για έναν νέο, παρατεταμένο «πόλεμο του πετρελαίου» με επίκεντρο τα στενά του Ορμούζ.