Η Κίνα δείχνει πιο έτοιμη από πολλές άλλες χώρες να αντέξει ένα παρατεταμένο σοκ στις προμήθειες φυσικού αερίου από τη Μέση Ανατολή, την ώρα που η πολεμική ένταση στην περιοχή έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας. Η δυνατότητα αυτή δεν προέκυψε τυχαία, αλλά είναι αποτέλεσμα ενός σχεδίου πολλών ετών, με στόχο τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων και εναλλακτικών διαδρομών τροφοδοσίας.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι τεράστιες δεξαμενές αποθήκευσης υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Γιαντσένγκ, ένα βιομηχανικό λιμάνι της χώρας. Πρόκειται για εγκαταστάσεις γιγαντιαίας κλίμακας, που αποτυπώνουν πόσο σοβαρά έχει αντιμετωπίσει η Κίνα το ενδεχόμενο διακοπής εφοδιασμού από το εξωτερικό. Τα αποθέματα αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία τώρα, καθώς αρκετές ασιατικές χώρες, όπως η Ινδία, το Πακιστάν και το Βιετνάμ, εμφανίζονται πιο εκτεθειμένες στις ελλείψεις.
Η συμφωνία εκεχειρίας ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν μπορεί να ανοίγει ξανά τον δρόμο για τη διέλευση δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ, όμως η πλήρης αποκατάσταση των ενεργειακών ροών δεν θεωρείται άμεση. Ειδικά μετά τις ζημιές σε εγκαταστάσεις του Κατάρ, η Κίνα μοιάζει να έχει ήδη ενεργοποιήσει το δικό της δίχτυ ασφαλείας.
Κίνα και φυσικό αέριο: Η στρατηγική των τεράστιων αποθεμάτων
Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας φυσικού αερίου στον κόσμο, ενώ καταναλώνει τεράστιες ποσότητες τόσο για τη βιομηχανία χημικών όσο και για την παραγωγή λιπασμάτων. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τα στοιχεία του άρθρου, οι εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ αντιστοιχούσαν μόλις στο 6,9% της συνολικής κατανάλωσης της χώρας την περασμένη χρονιά.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η Κίνα έχει επενδύσει συστηματικά σε εναλλακτικές λύσεις. Διαθέτει μεγάλες ποσότητες αποθηκευμένου LNG, έχει αναπτύξει αγωγούς από την Κεντρική Ασία και τη Ρωσία, έχει αυξήσει σημαντικά την εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου μέσω fracking και άλλων τεχνολογιών, ενώ μπορεί σε ορισμένους τομείς να υποκαταστήσει το φυσικό αέριο με άνθρακα.
Επιπλέον, η χώρα έχει επιλέξει μια ιδιαίτερα φιλόδοξη τεχνολογική στρατηγική: την αποθήκευση τεράστιων ποσοτήτων υπερψυχμένου φυσικού αερίου σε δεξαμενές στην επιφάνεια. Η κρατική CNOOC αποκάλυψε ότι έχει ήδη κατασκευάσει 18 δεξαμενές του μεγαλύτερου μεγέθους για LNG, περισσότερες από το διπλάσιο σε σχέση με όλον τον υπόλοιπο κόσμο μαζί.
Κίνα και ενεργειακή αυτάρκεια: Το σχέδιο του Πεκίνου για κάθε κρίση
Η σημερινή ανθεκτικότητα της Κίνας δεν είναι προϊόν μόνο της τελευταίας περιόδου. Το Πεκίνο εδώ και χρόνια ανησυχεί για την εξάρτησή του από θαλάσσιες οδούς εφοδιασμού που θα μπορούσαν να βρεθούν υπό πίεση από το αμερικανικό ή το Ινδικό ναυτικό. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, η χώρα επιτάχυνε ήδη από πριν από δύο δεκαετίες την ανάπτυξη ηλιακής και αιολικής ενέργειας, καθώς και των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ώστε να περιορίσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Ταυτόχρονα, υπό τον Σι Τζινπίνγκ, η Κίνα ενίσχυσε ακόμα περισσότερο τη στρατηγική των αποθεμάτων. Ο Κινέζος ηγέτης έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη να βασίζεται η χώρα σε πόρους και τεχνολογίες που βρίσκονται εντός των συνόρων της. Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και η επέκταση των εγκαταστάσεων αποθήκευσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και η ανάπτυξη νέου, πιο ασφαλούς και ευέλικτου ενεργειακού δικτύου.
Η Κίνα έχει και ένα επιπλέον πλεονέκτημα: η οικιακή κατανάλωση φυσικού αερίου αποτελεί σχετικά μικρό μέρος της συνολικής ζήτησης και η χώρα βγαίνει από δεύτερο συνεχόμενο ήπιο χειμώνα. Αυτό μειώνει τις πιέσεις για θέρμανση, ενώ και η ηλεκτροπαραγωγή της βασίζεται σε μικρό μόνο βαθμό στο φυσικό αέριο, αφού μπορεί να στραφεί ευκολότερα στον άνθρακα και εν μέρει στις ανανεώσιμες πηγές.
Κίνα: Τι δείχνει η κρίση για τη νέα παγκόσμια ισορροπία
Η περίπτωση της Κίνας αναδεικνύει πόσο κρίσιμο είναι πλέον για τις μεγάλες οικονομίες να έχουν όχι μόνο πρόσβαση σε πρώτες ύλες, αλλά και σχέδιο διαχείρισης σοβαρών γεωπολιτικών κραδασμών. Το γεγονός ότι η χώρα έχει καταφέρει να περιορίσει την έκθεσή της στο σοκ της Μέσης Ανατολής, ενώ άλλες ασιατικές οικονομίες αντιμετωπίζουν μεγαλύτερη πίεση, δείχνει τη σημασία των μακροπρόθεσμων κρατικών στρατηγικών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κίνα είναι άτρωτη. Το άρθρο επισημαίνει, για παράδειγμα, ότι υπάρχουν ακόμη κενά σε αποθέματα όπως το ήλιο, το οποίο είναι κρίσιμο για την κατασκευή ημιαγωγών και εισάγεται σε μεγάλες ποσότητες από τον Περσικό Κόλπο. Παρ’ όλα αυτά, στη βασική ενεργειακή εξίσωση, το Πεκίνο φαίνεται να έχει εξασφαλίσει πολύ ισχυρότερες άμυνες από άλλες χώρες.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή, λοιπόν, δεν φανερώνει μόνο τις αδυναμίες της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας. Φωτίζει και το πώς η Κίνα έχει μετατρέψει την προετοιμασία, τα αποθέματα και την τεχνολογική επένδυση σε εργαλείο γεωοικονομικής αντοχής, σε μια εποχή όπου οι εφοδιαστικές αλυσίδες και η ενεργειακή ασφάλεια καθορίζουν όλο και περισσότερο τη διεθνή ισχύ.