Οι τιμές της βενζίνης εκτοξεύονται ξανά, και μαζί τους ανεβαίνει και το άγχος για οδηγούς και αυτοκινητοβιομηχανίες που είχαν… στοιχηματίσει στα λάθος χαρτιά.
Τους τελευταίους μήνες, το σχετικά «φθηνό καύσιμο» ήταν ο μόνος παράγοντας που κρατούσε το συνολικό κόστος χρήσης των αυτοκινήτων σε ανεκτά επίπεδα, μετά τις αυξήσεις σε τιμές αγοράς, ασφάλιστρα και συντήρηση. Τώρα, με τη μέση τιμή της αμόλυβδης στις ΗΠΑ να φτάνει τα 3,48 δολάρια το γαλόνι και να έχει ενισχυθεί πάνω από 15% από την έναρξη της σύρραξης με το Ιράν, οι καταναλωτές αρχίζουν να «πατάνε φρένο» στις αγορές νέων οχημάτων. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η απόφαση για αγορά αυτοκινήτου είναι σήμερα «μεγαλύτερη οικονομική απόφαση από ποτέ» και αρκετοί οδηγοί απλώς περιμένουν, βλέποντας τα πάντα να ακριβαίνουν ταυτόχρονα.
Όταν η βενζίνη καίει, αλλάζουν και τα αυτοκίνητα
Ιστορικά, κάθε άλμα στην τιμή της βενζίνης γυρίζει τους καταναλωτές προς πιο μικρά, οικονομικά αυτοκίνητα. Μια μελέτη της Experian είχε δείξει ότι σε έναν τυπικό μήνα με ένα εκατομμύριο πωλήσεις, αύξηση 1 δολαρίου στο λίτρο μπορεί να προσθέσει περίπου 7.000 μικρά ή οικονομικά μοντέλα στις ταξινομήσεις. Σήμερα, το σκηνικό είναι πιο περίπλοκο, γιατί η βιομηχανία είχε μόλις κάνει στροφή… προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Οι μεγάλοι όμιλοι, όπως GM, Ford και Stellantis, εκμεταλλεύτηκαν τη χαλάρωση των ομοσπονδιακών υποχρεώσεων για την παραγωγή αποδοτικών μοντέλων και έκοψαν βίαια την παραγωγή ηλεκτρικών, διαγράφοντας πάνω από 50 δισ. δολάρια σε απομειώσεις από ακυρωμένα σχέδια. Την ίδια ώρα «διπλασίασαν» επενδύσεις σε μεγάλα pick-up και SUV, πολλά από τα οποία παραμένουν ενεργοβόρα, όσο κι αν είναι πιο αποδοτικά από τις εκδόσεις πριν 15-20 χρόνια.
Βενζίνη, SUV και ο νέος πονοκέφαλος της αγοράς αυτοκινήτων
Για τη Ford, η αντίφαση είναι χαρακτηριστική: πούλησε λιγότερα οχήματα συνολικά, αλλά είδε τις πωλήσεις των τριών μεγαλύτερων SUV της –Expedition, Explorer, Bronco– να αυξάνονται περίπου 30% στο ίδιο διάστημα. Η εταιρεία εγκατέλειψε το ηλεκτρικό F-150 και «ξήλωσε» στρατηγική χρόνων στα EV, την ώρα που οι μετοχές της υποχωρούν (13% πτώση από την έναρξη του πολέμου), όπως και της GM (–5%). Παρ’ όλα αυτά, οι κατασκευαστές υποστηρίζουν ότι τα σημερινά μεγάλα αυτοκίνητα τους είναι πολύ πιο αποδοτικά: για παράδειγμα, ένα Explorer με μικρό υπερτροφοδοτούμενο μοτέρ φτάνει τα 29 μίλια ανά γαλόνι σε μικτό κύκλο, όταν πριν δύο δεκαετίες κινούνταν στα… «δεκαριά».
Αναλυτές υπενθυμίζουν ότι σε περιόδους ακριβού πετρελαίου, όπως την τετραετία 2011-2014, τα μεγάλα pick-up και SUV έπεσαν από το 17% στο 14% της αγοράς, ενώ κάτι αντίστοιχο συνέβη και όταν η βενζίνη είχε φτάσει τα 5 δολάρια το γαλόνι στα πρώτα στάδια του πολέμου στην Ουκρανία. Αν η μεταβλητότητα στις τιμές συνεχιστεί, πιθανότατα κερδισμένοι θα βγουν οι εταιρείες που έχουν ήδη στη φαρέτρα τους πιο αποδοτικά μοντέλα, όπως compact SUV τύπου Chevrolet Trax, αλλά και υβριδικά και plug-in υβριδικά, όπως τα νέα Jeep που υπόσχονται πάνω από 500 μίλια με ένα ρεζερβουάρ.
Βενζίνη, αυτοκίνητα και ο πόλεμος των επιλογών
Στην «πρώτη γραμμή» αυτής της αναταραχής βρίσκονται πωλητές όπως ο Ζακ Καραμπαχάλ στο Τέξας, που βλέπει τις ανησυχίες των οδηγών να μεταφράζονται σε αναζήτηση πιο οικονομικών αυτοκινήτων. Ο ίδιος επιστράτευσε social media και βίντεο για να προωθήσει υβριδικά SUV και μικρότερα μοντέλα, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα: «Αν δεν θέλετε να πληρώνετε αυτές τις τιμές στη βενζίνη, έχουμε επιλογές». Για τους οδηγούς, η μάχη είναι καθημερινή, ανάμεσα στην άνεση και την ισχύ των μεγάλων οχημάτων και στο πορτοφόλι που «στενάζει» στο πρατήριο, σύμφωνα με τη Wall Street Journal.
Σε ένα περιβάλλον όπου οι τόκοι παραμένουν υψηλοί και οι τιμές αγοράς οχημάτων ιστορικά αυξημένες, η νέα έκρηξη στην τιμή της βενζίνης απειλεί να ανατρέψει ξανά τους σχεδιασμούς μιας βιομηχανίας που ήδη ζει σε μόνιμη «μαστίγωση» από κρίσεις: πανδημία, εφοδιαστική, τσιπ, ηλεκτροκίνηση και τώρα γεωπολιτικές εντάσεις. Το μόνο βέβαιο είναι ότι τόσο οι καταναλωτές όσο και οι αυτοκινητοβιομηχανίες δεν μπορούν πλέον να θεωρούν δεδομένο ούτε το καύσιμο, ούτε τις προτιμήσεις της αγοράς.