Αιχμή του δόρατος η τεχνολογία, η επιχειρηματικότητα, η έρευνα και η καινοτομία στην Θεσσαλία
Η Περιφέρεια Θεσσαλίας στηρίζει την καινοτομία στην πράξη
«Έξυπνη Θεσσαλία» σημαίνει εντοπισμός των μοναδικών χαρακτηριστικών της Περιφέρειας, με συγκέντρωση πόρων και φορέων γύρω από ένα όραμα για το μέλλον, το οποίο έχει αφετηρία και στόχο την εξωστρέφεια. Η Θεσσαλία εγγράφεται στον ευρωπαϊκό χάρτη ως φορέας που κρατάει το σύστημα των ενισχύσεων της καινοτομίας ισχυρό και δημιουργεί μηχανισμούς συντονισμού, ενώ είναι στρατηγικός ενορχηστρωτής, διευκολυντής συνεργασιών, και χρηματοδότης εκεί όπου καταγράφονται κενά που δεν καλύπτονται από άλλες πηγές.
Στην Θεσσαλία διοργανώθηκε το Innovent Forum 2026, η μεγαλύτερη υβριδική διοργάνωση επιστήμης και τεχνολογίας, με δράσεις σε πέντε διαφορετικά σημεία της Λάρισας και ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας που ήταν κεντρικός ομιλητής, ανέπτυξε την στρατηγική της Έξυπνης Εξειδίκευσης, η οποία αποτέλεσε τον κορμό της στρατηγικής περιφερειακής καινοτομίας.
Στο πλαίσιο μιας διαδραστικής διαδικασίας ο κ. Κουρέτας ρωτήθηκε με ποιον τρόπο μπορεί η Θεσσαλία να ανταποκριθεί καλύτερα στις σημερινές επιταγές για ανταγωνιστικότητα, ανθεκτικότητα, και τη μετάβαση σε μια ψηφιακή και πράσινη οικονομία. Ως απάντηση κατέθεσε τα δεδομένα των δικών του εμπειριών στο πραγματικό πεδίο δράσης καθώς από το 2013 ως Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας είχε αναλάβει να στήσει τον περιφερειακό μηχανισμό διακυβέρνησης από κάτω προς τα πάνω, να ορίσει τις περιφερειακές προτεραιότητες, τους βασικούς δείκτες επιδόσεων και τους στόχους γι’ αυτούς.
«Με ελάχιστους πόρους, χωρίς δεδομένα παρακολούθησης από προηγούμενες περιόδους, αλλά με πολλή προσωπική δουλειά, ατελείωτες ώρες συζητήσεων και σύνθεσης, πολύ μεράκι, φτιάξαμε την πρώτη έκδοση της RIS3Thessaly το Μάρτιο του 2014 και ενάμιση χρόνο αργότερα ολοκληρώθηκε η Διαδικασία Επιχειρηματικής Ανακάλυψης με συμμετοχή-ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα» τόνισε ο Δημήτρης Κουρέτας.
«Όλοι αυτοί οι άνθρωποι που συνεισέφεραν το χρόνο και τις γνώσεις τους, στις διαδικασίες διαμόρφωσης της RIS3Thessaly 2014-2020 με στόχο να γίνει μια τοποκεντρική περιφερειακή στρατηγική για την καινοτομία, είδαν να μην εφαρμόζεται απολύτως τίποτα μέχρι το 2023 από το περιφερειακό πρόγραμμα της Θεσσαλίας, και δικαιολογημένα αποστασιοποιήθηκαν. Η Θεσσαλία σπατάλησε άσκοπα πολύτιμο κοινωνικό κεφάλαιο», πρόσθεσε.
«Από τις πρώτες μου προτεραιότητες μετά την εκλογή μου ως Περιφερειάρχη, σε μια δύσκολη συγκυρία μετά τις καταστροφές Daniel/ Elias, ήταν να επανεκκινήσω τις διαδικασίες, να στήσω τους μηχανισμούς του συστήματος διακυβέρνησης, και να τρέξω τον πρώτο γύρο της Επιχειρηματικής Ανακάλυψης για την περίοδο 2021-2027. Υποσχέθηκα ότι θα υλοποιήσω χωρίς παρεκκλίσεις τα αποτελέσματα της Επιχειρηματικής Ανακάλυψης που ολοκληρώθηκε εντός πέντε μηνών. Η ανθεκτικότητα, η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση είναι πλέον οριζόντιες προτεραιότητες που διατρέχουν όλες τις παρεμβάσεις της RIS3Thessaly. Σχεδόν δύο χρόνια μετά, η ανταπόκριση του περιφερειακού ιστού στις προσκλήσεις της RIS3Thessalyξεπέρασε κάθε προσδοκία. Οι προτάσεις που πήραμε ξεπερνούν από 4 μέχρι 8 φορές τους πόρους που έχουμε στη διάθεσή μας», απάντησε.
Ο Δημήτρης Κουρέτας σημείωσε ότι σε κάθε περίπτωση υπάρχουν πολλά περιθώρια για βελτίωση στους ακόλουθους άξονες:
-Ιεράρχηση στις περιφερειακές προτεραιότητες ως προς τη σημασία τους για την κοινωνική, την περιβαλλοντική και την οικονομική ανθεκτικότητα της Θεσσαλίας
-Συνέργειες μεταξύ όλων των δράσεων έρευνας και καινοτομίας της τρέχουσας περιόδου, ιδίως αυτών που χρηματοδοτεί το ΠΕΠ, και να φροντίσουμε τη μεγαλύτερη δυνατή διάχυσή τους στον περιφερειακό ιστό.
-Ενίσχυση της συμμετοχής της Περιφέρειας Θεσσαλίας στα ευρωπαϊκά δρώμενα στον τομέα της Έξυπνης Εξειδίκευσης, όπως για παράδειγμα στις διαπεριφερειακές συνεργασίες και στο S3 Community of Practice.
Ποια είναι τα προσκόμματα για να γίνει η καινοτομία μοχλός ανάπτυξης
Η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, ο θεσμικός κατακερματισμός, η έλλειψη ώριμων συνεργασιών, η φυγή ταλέντων και ή αδυναμία απορρόφησης της γνώσης από τις επιχειρήσεις, είναι μεγάλα προσκόμματα για την «φυγή προς τα μπρος», σύμφωνα με τον κ. Κουρέτα.
«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η παραγωγική βάση της Θεσσαλίας ορίζεται από τις αλυσίδες αξίας που έχουν στα ανάντη τους τη γεωργική παραγωγή και είναι χαμηλής έντασης έρευνας και τεχνολογίας. Η γεωργική παραγωγή είναι κατακερματισμένη και πολυπρόσωπη, το ανθρώπινο κεφάλαιό της είναι μεγάλης ηλικίας και χαμηλών τεχνικών, ψηφιακών και διαχειριστικών δεξιοτήτων, και κατά πλειοψηφία απεχθάνεται το επιχειρηματικό ρίσκο. Με εξαίρεση τις καθετοποιημένες μονάδες και τους συνεταιρισμούς, η καινοτομία στη γεωργική παραγωγή έρχεται μόνο μέσω προμηθευτών υλικών και εξοπλισμού.
Σ’ αυτές τις αλυσίδες αξίας δραστηριοποιούνται 2 ή 3 πραγματικά μεγάλες, εστιακές, μεταποιητικές επιχειρήσεις στη Θεσσαλία που έχουν τους πόρους να αναπτύσσουν καινοτομίες και να τις εφαρμόζουν, να προσελκύουν ταλέντα, να εξάγουν και να διατηρούν καλά περιθώρια κέρδους χωρίς να χρειάζονται τη δική μας βοήθεια.
Γύρω απ’ αυτές τις πραγματικά μεγάλες εταιρείες, δεν έχει χτιστεί ακόμα ένα οικοσύστημα μικρών επιχειρήσεων έντασης γνώσης για να τις υποστηρίξουν τεχνολογικά» υπογράμμισε.