Η Ρωσία ετοιμάζει μια απρόσμενη «επιστροφή στο δολάριο» σε μια μυστική οικονομική πρόταση προς την κυβέρνηση Τραμπ, συνδέοντάς την με μια πιθανή συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία και μια νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική που θα βάλει τις ΗΠΑ στο κέντρο.
Η εσωτερική έκθεση του Κρεμλίνου περιγράφει επτά άξονες στους οποίους, κατά τη ρωσική ανάγνωση, τα συμφέροντα ΗΠΑ και Ρωσίας μπορούν να συγκλίνουν μετά από μια συμφωνία ειρήνης: από μακροχρόνιες συμβάσεις αεροπορίας για τον εκσυγχρονισμό του ρωσικού στόλου έως κοινές επενδύσεις σε πετρέλαιο, LNG και κρίσιμες πρώτες ύλες. Στο επίκεντρο βρίσκεται η επιστροφή της Ρωσίας στο σύστημα διακανονισμών σε δολάριο, συμπεριλαμβανομένων πιθανών ενεργειακών συναλλαγών, μια κίνηση που θα ανέτρεπε τη μέχρι τώρα στρατηγική απεξάρτησης από το αμερικανικό νόμισμα.
Παράλληλα, η πρόταση υπόσχεται «προνομιακές συνθήκες» για την επιστροφή αμερικανικών εταιρειών στη ρωσική αγορά καταναλωτικών προϊόντων, καθώς και αποζημίωση για τις απώλειες που υπέστησαν μετά την επιβολή κυρώσεων και το μαζικό τους exit από τη χώρα. Συμπεριλαμβάνει επίσης συνεργασία στην πυρηνική ενέργεια, ακόμη και για εφαρμογές σε έργα τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και συντονισμό σε στρατηγικά ορυκτά όπως λίθιο, χαλκός, νικέλιο και πλατίνα. Δυτικοί αξιωματούχοι που γνωρίζουν το περιεχόμενο του memo εκτιμούν ότι αρκετές από τις «ευκαιρίες» που παρουσιάζονται λειτουργούν ως δέλεαρ για τον Τραμπ, με μεγάλους αριθμούς και ασαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.
Ρωσία, δολάριο και ρήξη με το Πεκίνο;
Η επιστροφή της Ρωσίας στο δολάριο, αν προχωρήσει, θα συνιστούσε θεαματική αναδίπλωση σε σχέση με τη στρατηγική Πούτιν τα τελευταία χρόνια, όταν η Μόσχα επιτάχυνε την απεξάρτηση από το αμερικανικό νόμισμα και τα δίκτυα πληρωμών που ελέγχει η Ουάσινγκτον. Μετά την εισβολή στην Ουκρανία και το κύμα κυρώσεων που «πάγωσε» μεγάλα τμήματα της ρωσικής οικονομίας, το Κρεμλίνο είχε επενδύσει σε συναλλαγές σε εναλλακτικά νομίσματα και διμερή σχήματα κυρίως με την Κίνα και την Ινδία.
Έτσι, η ιδέα μιας μερικής επανασύνδεσης με το δολάριο έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα του Πεκίνου, που έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο προμηθευτή εξαρτημάτων και πρώτων υλών για τη ρωσική πολεμική μηχανή μετά τις δυτικές κυρώσεις. Δυτικοί αξιωματούχοι θεωρούν εξαιρετικά απίθανο ο Πούτιν να προχωρήσει σε κίνηση που θα υπονόμευε ανοιχτά τη σχέση με την Κίνα, γι’ αυτό και βλέπουν το memo περισσότερο ως τακτικό εργαλείο πίεσης παρά ως τελικό σχέδιο δράσης.
Παρόλα αυτά, το έγγραφο επιχειρηματολογεί ότι η επιστροφή στο σύστημα του δολαρίου θα διεύρυνε την αγορά συναλλάγματος της Ρωσίας και θα περιόριζε τη μεταβλητότητα στο ισοζύγιο πληρωμών της. Για τις ΗΠΑ, η Μόσχα προβάλλει ως αντάλλαγμα την περαιτέρω ενίσχυση του ρόλου του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος και τη «διόρθωση» των ανισορροπιών στο παγκόσμιο εμπόριο, μέσω εξισορρόπησης του κόστους ενέργειας μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ.
Ρωσία, δολάριο και Τραμπ: ενεργειακή συμμαχία ή παγίδα;
Η ρωσική πρόταση είναι εμφανώς προσαρμοσμένη στη ρητορική και τις εμμονές του Ντόναλντ Τραμπ: προτάσσει τα ορυκτά καύσιμα έναντι της «κλιματικής ιδεολογίας», επιτίθεται σε λύσεις χαμηλών εκπομπών που ευνοούν την Ευρώπη και την Κίνα και υπόσχεται αμερικανικά κέρδη από πετρέλαιο, LNG και πυρηνική ενέργεια. Η αναφορά σε αποζημίωση αμερικανικών εταιρειών για παλιές ζημιές στη Ρωσία θυμίζει τη σκληρή γραμμή που έχει υιοθετήσει ο Τραμπ σε άλλους φακέλους, όπως η Βενεζουέλα.
Την ίδια στιγμή, ο Λευκός Οίκος έχει ήδη επεξεργαστεί σενάρια για σταδιακή άρση κυρώσεων, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης συμφωνίας ειρήνης στην Ουκρανία, κίνηση που αποτελεί προϋπόθεση για να μπορέσει η Ρωσία να συναλλάσσεται ξανά σε δολάρια. Ουκρανικές πηγές, τις οποίες επικαλείται ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κάνουν λόγο για ένα πακέτο «μαζικών διμερών οικονομικών συμφωνιών» που συζητούν Ρωσία και ΗΠΑ παράλληλα με τις διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία, το οποίο φέρει την ανεπίσημη ονομασία «πακέτο Ντμιτρίεφ» από τον Ρώσο διαπραγματευτή Κιρίλ Ντμιτρίεφ, σύμφωνα με το Bloomberg.
Ωστόσο, δυτικοί αξιωματούχοι προειδοποιούν ότι πολλά από τα στοιχεία της πρότασης μπορεί να λειτουργούν διασπαστικά τόσο εντός της Δύσης όσο και μεταξύ ΗΠΑ και Ευρωπαίων, εντείνοντας τις ρωγμές στο μέτωπο στήριξης της Ουκρανίας. Την ώρα που η Ρωσία ποντάρει στο δολάριο ως διαπραγματευτικό όπλο, η πραγματική δοκιμασία θα είναι αν ο Πούτιν θα ρισκάρει τις ζωτικές γέφυρες με το Πεκίνο για μια συμφωνία που ίσως να μην υλοποιηθεί ποτέ.