Σαφές μήνυμα εκδίκησης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες έστειλε ο κορυφαίος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζανί, στον απόηχο της δολοφονίας του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Την ίδια στιγμή, επιβεβαίωσε ότι ενεργοποιείται άμεσα μηχανισμός προσωρινής ηγεσίας, προκειμένου να διασφαλιστεί η πολιτική σταθερότητα της χώρας σε μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Σύμφωνα με το Αλ Τζαζίρα, ο Αλί Λαριτζανί υιοθέτησε έντονα επιθετικό τόνο στις δηλώσεις του, τονίζοντας: «Οι Αμερικανοί μαχαίρωσαν τον ιρανικό λαό στην καρδιά και θα τους μαχαιρώσουμε στην καρδιά». Προειδοποίησε μάλιστα ότι η αντίδραση των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων θα είναι πολύ ισχυρότερη, προσθέτοντας: «Πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν μπορούν απλώς να χτυπούν και να φεύγουν».
Παράλληλα, σύμφωνα με τους Times of Israel, ο Αλί Λαριτζανί επιβεβαίωσε ότι μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ θα ενεργοποιηθεί προσωρινός μηχανισμός ηγεσίας. Όπως δήλωσε: «Ένα μεταβατικό συμβούλιο ηγεσίας θα σχηματιστεί σύντομα. Ο πρόεδρος, ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης και ένας νομικός από το Συμβούλιο των Φρουρών θα αναλάβουν την ευθύνη μέχρι την εκλογή του επόμενου ηγέτη. Το συμβούλιο αυτό θα συγκροτηθεί το συντομότερο δυνατό. Εργαζόμαστε για να το σχηματίσουμε ακόμη και σήμερα».
Οι δηλώσεις του σηματοδοτούν αφενός πρόθεση αντιποίνων στο εξωτερικό και αφετέρου πολιτική διαχείριση στο εσωτερικό, καθώς το Ιράν καλείται να διαχειριστεί μία από τις πλέον κρίσιμες καμπές στην ιστορία του καθεστώτος.
Ποιος είναι ο Αλί Λαριτζανί
Ο Αλί Λαριτζανί, 67 ετών, θεωρείται μία από τις ισχυρότερες προσωπικότητες του πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου του Ιράν. Πρώην διοικητής στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και επί χρόνια συντηρητικός πολιτικός, υπηρετεί σήμερα ως γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, του κορυφαίου οργάνου εθνικής ασφάλειας της χώρας.
Τους τελευταίους μήνες, καθώς οι εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κλιμακώνονταν και μαζικές διαδηλώσεις συγκλόνιζαν το Ιράν, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ φέρεται να στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στον Αλί Λαριτζανί για τη διαχείριση της κατάστασης. Ιρανοί αξιωματούχοι τον περιγράφουν ως έμπιστο και πιστό σύμβουλο με άμεση πρόσβαση στον ανώτατο ηγέτη.
Ο συντηρητικός αναλυτής Νάσερ Ιμανί δήλωσε ότι ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ «εμπιστεύεται πλήρως τον Λαριτζανί», χαρακτηρίζοντάς τον ως την κατάλληλη προσωπικότητα για μία «ευαίσθητη συγκυρία», λόγω της πολιτικής του εμπειρίας και της στρατηγικής του σκέψης.
Οι αρμοδιότητές του έχουν διευρυνθεί σημαντικά. Έχει επιβλέψει μέτρα εσωτερικής ασφάλειας κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, έχει συντονίσει επαφές με περιφερειακούς παράγοντες όπως η Ρωσία, το Κατάρ και το Ομάν και έχει διαδραματίσει ρόλο στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον. Παράλληλα, έχει συμμετάσχει σε σχέδια έκτακτης ανάγκης σε περίπτωση πολέμου ή διατάραξης της ηγεσίας.
Ο Αλί Λαριτζανί προέρχεται από εξέχουσα πολιτική και θρησκευτική οικογένεια. Υπηρέτησε ως πρόεδρος της Βουλής για 12 χρόνια και είχε διατελέσει γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας από το 2005 έως το 2007, πριν επιστρέψει στη θέση αυτή στις 5 Αυγούστου του τρέχοντος έτους. Το 2021 ανέλαβε επίσης τις διαπραγματεύσεις για τη σύναψη 25ετούς στρατηγικής συμφωνίας με την Κίνα, αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων, γεγονός που αντικατοπτρίζει το κύρος του εντός του συστήματος.
Παρότι αποτελεί κεντρική φιγούρα στον ηγετικό κύκλο του Ιράν, δεν θεωρείται πιθανός διάδοχος του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς δεν είναι ανώτερος σιίτης κληρικός, βασική προϋπόθεση για τη θέση του Ανώτατου Ηγέτη. Ωστόσο, σύμφωνα με τους The New York Times, συγκαταλέγεται στην κορυφή των σχεδίων έκτακτης ανάγκης για τη διαχείριση της χώρας σε περίπτωση διαταραχής της ηγεσίας.
Παρατηρητές τον περιγράφουν ως υπολογιστικό συντηρητικό με συνδυασμό πραγματισμού και εθνικισμού. Ενώ ορισμένοι επικριτές τον συνδέουν με σκληρές καταστολές της διαφωνίας και του αποδίδουν συνενοχή σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι υποστηρικτές του τον θεωρούν μία από τις ελάχιστες εναπομείνασες προσωπικότητες ικανές να διατηρήσουν τη συνοχή ενός συστήματος που βρίσκεται υπό έντονη πίεση.