Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει μετατρέψει τη διεθνή ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων σε μια άναρχη «Άγρια Δύση», με ακυρώσεις δρομολογίων, εκτροπές πλοίων και εκτίναξη ναύλων προς τον Περσικό Κόλπο και τη Σαουδική Αραβία. Οι μεγάλες εταιρείες τακτικών γραμμών επικαλούνται νομικά «παραθυράκια» του 19ου αιώνα για να ξεφορτώνουν κοντέινερ σε ενδιάμεσα λιμάνια, μεταφέροντας στους πελάτες τεράστια απρόβλεπτα κόστη.
Η ουσιαστική παύση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, μετά τα ιρανικά πλήγματα και τον φόβο επανέναρξης των επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, έχει οδηγήσει τις μεγάλες γραμμές ναυτιλίας σε πάγωμα κρατήσεων και σε μαζικές αναδρομολογήσεις φορτίων. Η φωτιά στο κομβικό λιμάνι της Τζεμπέλ Άλι στο Ντουμπάι έχει επιδεινώσει τις ακυρώσεις, προκαλώντας συμφόρηση σε «ασφαλέστερα» λιμάνια της περιοχής.
Οι ναυτιλιακοί κολοσσοί MSC, Maersk, CMA CGM και Hapag-Lloyd ενημερώνουν τους πελάτες ότι διατηρούν το δικαίωμα να αφήνουν τα εμπορευματοκιβώτια στο πλησιέστερο διαθέσιμο λιμάνι, με όλες τις πρόσθετες δαπάνες να βαραίνουν τον φορτωτή. Σε ορισμένα δρομολόγια, τα κόμιστρα για ένα κοντέινερ έχουν αυξηθεί έως και τέσσερις φορές, εξαιτίας της πολεμικής ασφάλισης και των επιπλέον καυσίμων, μετατρέποντας κάθε κίνηση φορτίου σε οικονομικό τζόγο.
Ναυτιλία, κόστη και αλυσίδες εφοδιασμού
Εταιρείες μεταφορών αναφέρουν ότι κοντέινερ με προορισμό τη Μέση Ανατολή «εγκαταλείπονται» σε ενδιάμεσα λιμάνια, όπως η Nhava Sheva στην Ινδία ή το Khor Fakkan στα ΗΑΕ, με τους πελάτες να επωμίζονται επιπλέον αποθήκευση και δασμούς. Όσοι αρνούνται να πληρώσουν βλέπουν τους λογαριασμούς τους να μπλοκάρονται, σε ένα περιβάλλον όπου η ναυτιλία φέρεται να λειτουργεί ως «ολιγοπώλιο» που εκμεταλλεύεται τη συγκυρία, όπως καταγγέλλουν βιομηχανικοί πελάτες.
Ο κλάδος των νωπών αγροτικών προϊόντων δέχεται ισχυρό πλήγμα, καθώς ο Μάρτιος είναι μήνας αιχμής για τις εξαγωγές από την Ευρώπη προς τη Μέση Ανατολή και κάθε καθυστέρηση ή αλλαγή εγγράφων μπορεί να εξαϋλώσει τα ελάχιστα περιθώρια κέρδους. Ψυγεία–κοντέινερ οδηγούνται όσο πιο κοντά γίνεται στην περιοχή, για να συνεχίσουν οδικώς προς τις χώρες του Κόλπου, περνώντας από έλεγχο συνόρων σε ένα περιβάλλον αστάθειας και ανταγωνισμού για περιορισμένα φορτηγά.
Ναυτιλία, καύσιμα και νέες χερσαίες «αρτηρίες»
Η εκτροπή δρομολογίων και η πίεση στην προσφορά πλοίων έχουν ανεβάσει τα ναύλα ναύλωσης containerships στα υψηλότερα επίπεδα μετά την πανδημία, ενώ το κόστος ενός τυπικού TEU από το Ηνωμένο Βασίλειο προς την Τζεμπέλ Άλι έχει εκτοξευθεί από περίπου 1.500 δολάρια σχεδόν στα 6.000 δολάρια. Πέρα από το θαλάσσιο σκέλος, προστίθενται απρόβλεπτες χερσαίες μεταφορές, αποθήκευση και λιμενικά τέλη, με τις «έκτακτες» χρεώσεις να φθάνουν εύκολα σε τετραψήφια ποσά ανά κοντέινερ πάνω από την αρχική προσφορά.
Οι εταιρείες ναυτιλίας επιβάλλουν οριζόντιες, και όχι ανά γραμμή, επιβαρύνσεις καυσίμου, καθώς η ανακατανομή προμηθειών καυσίμων και η έλλειψη διαθέσιμου εξοπλισμού δημιουργούν επιπλέον βραχυπρόθεσμα αλλά και πιθανώς μακροπρόθεσμα κόστη. Την ίδια στιγμή, η ανάγκη εξασφάλισης halal κρέατος και ζωντανών ζώων στον Κόλπο οδηγεί σε νέες, πιο περίπλοκες διαδρομές, με πλοία μεταφοράς ζώων να κατευθύνονται στον Τζέντα και άλλα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, όπου τα φορτία συνεχίζουν με φορτηγά.