Η αγορά κατοικίας αποτελεί ένα από τα πιο επίκαιρα ζητήματα για τη νέα γενιά. Το ύψος των ενοικίων, η διαθεσιμότητα κατοικιών και γενικότερα η πρόσβαση στη στέγη, είτε για μίσθωση είτε για αγορά, συνθέτουν μια δύσκολη εξίσωση για φοιτητές και νέους εργαζόμενους.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι νέοι καλούνται να σχεδιάσουν το μέλλον τους σε μια αγορά γεμάτη προκλήσεις και συχνές αλλαγές κανόνων.
Speed debate στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης
Τα ζητήματα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο ενός «speed debate» με τη συμμετοχή 43 φοιτητριών και φοιτητών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ), από τα Τμήματα Οικονομικών και Πολιτικής Επιστήμης.
Οι φοιτητές δεν περιορίστηκαν στον ρόλο του ακροατή, αλλά πήραν ενεργά τον λόγο, τοποθετήθηκαν, αντέκρουσαν θέσεις και κατέθεσαν τις δικές τους απόψεις για τα βασικά προβλήματα της αγοράς ακινήτων.
Η διαδικασία ήταν γρήγορη και δομημένη: για κάθε θέμα που έμπαινε προς συζήτηση, οι συμμετέχοντες είχαν στη διάθεσή τους τέσσερα έως έξι λεπτά για να απαντήσουν, χωρίς μακροσκελείς αναλύσεις, αλλά με συγκεκριμένα επιχειρήματα.
Η πρωτοβουλία και ο διάλογος
Ο επενδυτής και αναλυτής της αγοράς ακινήτων Ηλίας Παπαγεωργιάδης, που είχε την πρωτοβουλία της εκδήλωσης, παρουσίασε τις βασικές θέσεις πάνω στις οποίες κλήθηκαν να τοποθετηθούν οι φοιτητές και συνομίλησε μαζί τους με ανταλλαγή επιχειρημάτων.
Ανοίγοντας τη συζήτηση, υπογράμμισε τη σημασία της συμμετοχής των νέων στο ζήτημα της στέγης και την ανάγκη ο διάλογος να γίνεται όχι μόνο στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και σε περιφερειακές περιοχές όπως η Θράκη.
Οι 7 βασικές τοποθετήσεις προς αντιπαράθεση
Οι θέσεις που τέθηκαν ως βάση συζήτησης ήταν οι εξής:
- «Το πλαφόν στις τιμές των ενοικίων κάνει περισσότερο κακό στους ενοικιαστές, παρά στους ιδιοκτήτες»
- «Το πιστοποιητικό φερεγγυότητας του ενοικιαστή θα βοηθήσει και τους σοβαρούς ενοικιαστές να διαπραγματευθούν χαμηλότερο ενοίκιο»
- «Αν δεν επικεντρωθούμε στο να νιώσουν οι ιδιοκτήτες προστατευμένοι, δεν θα ανοίξουν τα κλειστά σπίτια τους»
- «Το δικαίωμα κάποιου να εκμεταλλεύεται όπως επιθυμεί την ιδιοκτησία που νόμιμα απέκτησε καλύπτει και τη βραχυχρόνια μίσθωση»
- «Δεν μπορεί το κράτος να ασκεί οικιστική πολιτική με τις περιουσίες των ιδιοκτητών, την ώρα που το ίδιο έχει εκατοντάδες χιλιάδες κλειστά σπίτια»
- «Αν κάποιος δεν πληρώνει τα κοινόχρηστα, θα πρέπει εύκολα και γρήγορα να έχει σοβαρές κυρώσεις. Αν δεν έχει χρήματα, πρέπει να τον βοηθήσει το κράτος»
- «Το να καταργηθεί ξαφνικά η εκτός σχεδίου δόμηση δεν σημαίνει προστασία του περιβάλλοντος, αλλά καταστροφή των περιουσιών εκατοντάδων χιλιάδων Ελλήνων»
Σε κάθε ενότητα, οι φοιτητές ανέδειξαν τις δυσκολίες και τις αντιφάσεις που προκύπτουν όταν επιχειρείται η ρύθμιση μιας αγοράς υπό έντονες πιέσεις.
Η φωνή των νέων στο επίκεντρο
Από τις παρεμβάσεις τους προέκυψε ότι οι νέοι παρακολουθούν τις εξελίξεις στην αγορά, αντιλαμβάνονται τις αντιφάσεις της και δεν υιοθετούν εύκολες μονοδιάστατες λύσεις.
Στην έναρξη, ο πρύτανης του ΔΠΘ Φώτης Μάρης αναφέρθηκε στη σημασία της συμμετοχής των φοιτητών στον δημόσιο διάλογο, ενώ πανεπιστημιακοί όπως ο Κωνσταντίνος Ρηγόπουλος και ο Γιώργος Σιάκας στάθηκαν στη σύνδεση της αγοράς ακινήτων με την οικονομία και τον ρόλο του Πανεπιστημίου ως κοινωνικού φορέα.
Προσωπικές εμπειρίες και κοινωνικές προεκτάσεις
Οι φοιτητές μετέφεραν προσωπικές εμπειρίες από την πραγματικότητα της αγοράς:
Ο Γιώργος Φάκας εξέφρασε την ανησυχία του για «τη συνεχή αύξηση των ενοικίων που δεν ανταποκρίνεται στα εισοδήματα των νέων και των φοιτητών».
Η Μαρία Γαβριηλίδου σημείωσε ότι «οι τιμές των ενοικίων υπερβαίνουν κατά πολύ το εισόδημα του μέσου Έλληνα».
Η Κυριακή Αθανασιάδου ανέδειξε τη δυσαναλογία ποιότητας και τιμής, τονίζοντας ότι «τα περισσότερα ακίνητα είναι παλιά, με προβλήματα που απαιτούν άμεση ανακαίνιση».
Η Δέσποινα Ζιάκα επισήμανε ότι η άνοδος στις τιμές των νέων κατοικιών «συμπαρασύρει τόσο τις τιμές αγοράς όσο και τα μισθώματα».
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στις κοινωνικές συνέπειες, με τον Γιώργο Σαγκούρη να τονίζει ότι τα «δυσβάσταχτα ενοίκια, σε συνδυασμό με τον πληθωρισμό και τους στάσιμους μισθούς, πνίγουν τα νέα ζευγάρια».
Ένα μήνυμα συμμετοχής
Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, κοινό σημείο αποτέλεσε η ανάγκη για ουσιαστικό και ισότιμο διάλογο, όπου οι νέοι δεν θα είναι απλώς διακοσμητική παρουσία αλλά συνομιλητές με επιχειρήματα.
Το μήνυμα από το ζωντανό debating ήταν σαφές: οι νέοι θέλουν να συμμετέχουν ενεργά στη συζήτηση για την αγορά ακινήτων, να ενημερώνονται και οι θέσεις τους να ακούγονται στη δημόσια σφαίρα.