Η ελληνική οικονομία μπαίνει σε φάση ψύχραιμης προσγείωσης για το 2026, με το οικονομικό επιτελείο να ετοιμάζεται να αναθεωρήσει προς τα κάτω την ανάπτυξη και προς τα πάνω τον πληθωρισμό, υπό το βάρος της νέας κρίσης στη Μέση Ανατολή και του ακριβού πετρελαίου.
Σύμφωνα με ασφαλείς εκτιμήσεις, ο ρυθμός ανάπτυξης για φέτος διαμορφώνεται πλέον γύρω στο 2% (από 2,2% το 2025), έναντι αρχικής πρόβλεψης 2,4% στον Προϋπολογισμό, ενώ ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα κινηθεί κοντά στο 3%, αντί για υποχώρηση στο 2,2% όπως προέβλεπε το βασικό σενάριο.
Αναθεώρηση προβλέψεων και ρόλος του Μεσοπρόθεσμου
Η αναθεώρηση των μακροοικονομικών μεγεθών θα αποτυπωθεί επισήμως στις 30 Απριλίου, με την κατάθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ετήσιας έκθεσης προόδου για τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029. Το ζήτημα βρίσκεται στο μικροσκόπιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της Κομισιόν από τα τέλη Μαρτίου, μέσα από αλλεπάλληλες τεχνικές συσκέψεις που θα συνεχιστούν και μετά το Πάσχα. Τα οριστικά στοιχεία του 2025, τα οποία θα ανακοινωθούν στις 22 Απριλίου, θα αποτελέσουν τη βάση πάνω στην οποία θα «χτιστούν» οι νέες προβλέψεις για ανάπτυξη, πληθωρισμό και δημοσιονομικά μεγέθη.
Η Ελλάδα δεν είναι η μόνη χώρα που αναγκάζεται να προσαρμόσει τις προβλέψεις της, καθώς η αναζωπύρωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και η εκτίναξη των τιμών ενέργειας οδηγούν σε αλυσίδα αναθεωρήσεων διεθνώς. Η Κομισιόν αναμένεται να ενσωματώσει τα νέα δεδομένα στις Εαρινές Προβλέψεις της προς τα τέλη Μαΐου, ενώ ανάλογη κίνηση κάνει ήδη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
ΔΝΤ, Γραφείο Προϋπολογισμού και Τράπεζα της Ελλάδος
Το ΔΝΤ έχει ήδη υποβαθμίσει την πρόβλεψή του για την ελληνική ανάπτυξη στο 1,8% για το 2026, από 2% που προέβλεπε τον Οκτώβριο του 2025, επικαλούμενο τις υψηλές τιμές ενέργειας και την ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση που πιέζει κατανάλωση και τουρισμό. Στο ίδιο μήκος κύματος, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή τοποθετεί την ανάπτυξη στο 2% για το 2026, με εύρος πρόβλεψης 1,7% έως 2,4%, χαμηλότερα από το 2,1% που προέβλεπε στην έκθεση του Δεκεμβρίου 2025.
Η Τράπεζα της Ελλάδος, από την πλευρά της, προχώρησε πρόσφατα σε νέα υποβάθμιση, βλέποντας πλέον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ 1,9% για το 2026, από 2,1% προηγουμένως. Την ίδια ώρα, η ΤτΕ εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει σχετικά υψηλός, γύρω στο 3,1% το 2026, αντανακλώντας κυρίως τις αυξημένες τιμές ενέργειας, τροφίμων και την επιμονή των πιέσεων στις υπηρεσίες. Παρά την επιδείνωση των προβλέψεων, η ΤτΕ θυμίζει ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε σαφώς καλύτερη θέση σε σχέση με το παρελθόν, με ισχυρά πρωτογενή πλεονάσματα και σταθερή πτωτική πορεία του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.
Το «κακό σενάριο» του Προϋπολογισμού γίνεται πραγματικότητα
Η Εισηγητική Έκθεση του Προϋπολογισμού είχε βασιστεί σε μέση τιμή έτους για το πετρέλαιο Brent στα 62,4 δολάρια ανά βαρέλι, μία σχετικά συντηρητική παραδοχή με βάση τα δεδομένα του 2025, ενώ διεθνείς οργανισμοί προεξοφλούσαν περαιτέρω αποκλιμάκωση των τιμών. Ωστόσο, το υπουργείο είχε ενσωματώσει ήδη ένα «δυσμενές σενάριο» για το 2026, όπου η μέση τιμή πετρελαίου θα ήταν 50% υψηλότερη, γύρω στα 100 δολάρια, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα έκοβε 0,5 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάπτυξη και θα ανέβαζε τον πληθωρισμό περίπου στο 3,1%.
Σήμερα, αυτό το σενάριο παύει να είναι θεωρητικό: εδώ και περίπου έναν μήνα, το Brent κινείται πάνω από τα 109 δολάρια το βαρέλι, ξεπερνώντας τόσο το βασικό όσο και το δυσμενές σενάριο του Προϋπολογισμού, ενώ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης «τιμολογούν» μέσο όρο 95–100 δολάρια για το υπόλοιπο του 2026. Τα νέα αυτά δεδομένα θα ενσωματωθούν στις επικαιροποιημένες εκτιμήσεις του οικονομικού επιτελείου, που καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για δημοσιονομική σταθερότητα και στην προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το ενεργειακό κόστος.