Η μαστίχα της Χίου αποτελεί ένα προϊόν μοναδικό σε παγκόσμιο επίπεδο, γνωστό τόσο για τις ευεργετικές του ιδιότητες όσο και για τη συμβολή του στην οικονομική και κοινωνική ζωή του νησιού. Πέρα από τη χρήση της ως φυσικό «φάρμακο», λειτουργεί πλέον και ως βασικός μοχλός ανάπτυξης, επηρεάζοντας ακόμη και τη δημογραφική εικόνα των μαστιχοχωρίων.
Ο πρόεδρος της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου (Ε.Μ.Χ), Γιώργος Τούμπος, παρουσιάζει τις δραστηριότητες του οργανισμού, ο οποίος έχει την αποκλειστική διαχείριση της φυσικής μαστίχας στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αυτή την περίοδο, οι παραγωγοί παραδίδουν στο εργοστάσιο τα στερεοποιημένα «δάκρυα» του μαστιχόδεντρου, με τη φετινή παραγωγή να αναμένεται να ξεπεράσει τους 200 τόνους.
Ταχύτερες πληρωμές και ισχυρή «ένεση» στην αγορά
Ο κ. Τούμπος εξηγεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι, χάρη στη χρηματοοικονομική σταθερότητα της Ένωσης, φέτος οι παραγωγοί θα αποπληρωθούν πλήρως μέσα σε έναν μήνα από την τιμολόγηση, αντί της προηγούμενης πρακτικής όπου το 10% καταβαλλόταν μετά από έξι μήνες.
Όπως σημειώνει, μέχρι τον Μάιο η Ε.Μ.Χ αναμένεται να καταβάλει πάνω από 20 εκατομμύρια ευρώ στους μαστιχοπαραγωγούς, ποσό που αποτελεί σημαντική τόνωση για την οικονομία της Χίου.
Ένας συνεταιρισμός με ιστορία και κοινωνικό αποτύπωμα
Η Ένωση ιδρύθηκε το 1938 και σήμερα αριθμεί περίπου 4.500 μέλη, εκ των οποίων 1.700 είναι ενεργοί παραγωγοί. Ο ετήσιος κύκλος εργασιών της φτάνει τα 24,5 εκατομμύρια ευρώ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η μαστίχα συνέβαλε στην αναζωογόνηση των χωριών της νότιας Χίου. Ο μέσος όρος ηλικίας των παραγωγών, που πριν από 15 χρόνια ήταν 58-60 ετών, έχει πλέον πέσει κάτω από τα 40, στοιχείο που δείχνει τη δυναμική επιστροφή νέων ανθρώπων στον πρωτογενή τομέα.
Από τους 90 τόνους στο ρεκόρ των 213
Η παραγωγή μαστίχας πριν από τέσσερις δεκαετίες κυμαινόταν από 90 έως 150 τόνους. Το 2021 καταγράφηκε ιστορικό ρεκόρ με 213 τόνους, ενώ ο στόχος των επόμενων ετών είναι να φτάσει στους 250-300 τόνους ετησίως.
Η μαστίχα Χίου έχει έντονο εξαγωγικό χαρακτήρα, καθώς περίπου το 80% της παραγωγής διοχετεύεται στο εξωτερικό. Η Ένωση εξάγει σε 55 χώρες, μεταξύ αυτών οι ΗΠΑ, η Κορέα, αραβικές χώρες και η Τουρκία.
Ο πρόεδρος της Ε.Μ.Χ τονίζει ότι η ζήτηση είναι πλέον σταθερά μεγαλύτερη από την ποσότητα που μπορεί να παραχθεί.
Η Ε.Μ.Χ λειτουργεί σε ιδιόκτητες εγκαταστάσεις άνω των 10.000 τ.μ., όπου περιλαμβάνονται δύο παραγωγικές μονάδες (εργοστάσιο μαστίχας και εργοστάσιο τσίχλας) καθώς και πειραματικό θερμοκήπιο.
Οι δραστηριότητες της Ένωσης καλύπτουν όλο το φάσμα: από την οργάνωση της παραγωγής και τη νομική προστασία, μέχρι την έρευνα, την εμπορία και την ανάπτυξη νέων προϊόντων όπως τσίχλες ΕΛΜΑ, μαστιχέλαιο, κάψουλες και ταμπλέτες.
Mediterra και διεθνής εμπορική επέκταση
Το 2002 ιδρύθηκε η θυγατρική Mediterra Α.Ε, που ανέπτυξε το δίκτυο mastihashop και αποτελεί τον εμπορικό βραχίονα της Ένωσης, με τζίρο 15 εκατ. ευρώ.
Το 2015 η καλλιέργεια της μαστίχας Χίου εντάχθηκε στον κατάλογο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Το 2016 η Μαστίχα Χίου απέκτησε μονογραφία από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ), αναγνωριζόμενη ως παραδοσιακό φάρμακο για στομαχικές διαταραχές και ανάπλαση του δέρματος.
Έρευνα και προστασία του προϊόντος
Το 2017 δημιουργήθηκε το Κέντρο Έρευνας Μαστίχας, με στόχο τον συντονισμό της επιστημονικής έρευνας και τη σύνδεση της ακαδημαϊκής κοινότητας με τη βιομηχανία.
Ο κ. Τούμπος υπογραμμίζει ότι η Ένωση πραγματοποιεί ετήσιους ελέγχους σε όλα τα στάδια παραγωγής, επενδύει σε ερευνητικά προγράμματα, προωθητικές δράσεις και εκπαίδευση νέων μαστιχοπαραγωγών, με σκοπό την προστασία του προϊόντος και των καταναλωτών.