Η εικόνα της ευρωπαϊκής αγοράς εργασίας αλλάζει με ταχύτητα – και τα τελευταία στοιχεία δείχνουν πού ακριβώς «πονάει» σήμερα η στελέχωση επιχειρήσεων και οργανισμών. Μεταξύ 2019, λίγο πριν από την πανδημία, και 2023, οι δυσκολίες στην εύρεση προσωπικού μετακινήθηκαν αισθητά, αποκαλύπτοντας νέες ελλείψεις αλλά και κλάδους όπου η πίεση φαίνεται να χαλαρώνει.
Σύμφωνα με πειραματικά στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Eurostat, οι μεγαλύτερες δυσκολίες εντοπίζονται πλέον στη μεταποίηση. Οι εργάτες στον συγκεκριμένο τομέα κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση στο ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, με άνοδο 4,2 ποσοστιαίων μονάδων μέσα σε τέσσερα χρόνια. Με απλά λόγια, τα εργοστάσια και οι μονάδες παραγωγής ψάχνουν προσωπικό, αλλά δυσκολεύονται να το βρουν.
Η εικόνα δεν περιορίζεται όμως μόνο στη βιομηχανία. Σημαντική αύξηση των κενών θέσεων καταγράφηκε και σε επαγγέλματα που σχετίζονται με τις πωλήσεις και την εμπορική δραστηριότητα. Οι διευθυντές πωλήσεων, μάρκετινγκ και ανάπτυξης είδαν το ποσοστό κενών θέσεων να αυξάνεται κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες, ενώ ακολουθούν οι «άλλοι εργαζόμενοι στις πωλήσεις» με +2,8 μονάδες. Στην ίδια λίστα βρίσκονται και οι εργάτες μεταφορών και αποθήκευσης (+2,5 π.μ.), καθώς και οι υπάλληλοι γραφείου (+2,4 π.μ.), επιβεβαιώνοντας ότι οι ελλείψεις δεν αφορούν μόνο εξειδικευμένες θέσεις, αλλά και ρόλους-κλειδιά της καθημερινής λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Την ίδια στιγμή, σε ορισμένα επαγγέλματα παρατηρείται το αντίστροφο φαινόμενο. Οι τεχνικοί βιοεπιστημών κατέγραψαν τη μεγαλύτερη μείωση στο ποσοστό κενών θέσεων εργασίας (-2,6 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ μειώσεις σημειώθηκαν και στους επαγγελματίες βάσεων δεδομένων και δικτύων, στους προγραμματιστές και αναλυτές λογισμικού, αλλά και στους διευθυντές ξενοδοχείων και εστιατορίων.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι αναλυτές της Eurostat, τα ποσοστά αυτά δεν λένε όλη την αλήθεια. Η μείωση των κενών θέσεων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένας κλάδος «μαραζώνει». Για παράδειγμα, στους επαγγελματίες βάσεων δεδομένων και δικτύων, το ποσοστό κενών θέσεων υποχώρησε στο 5,1% το 2023, αλλά παραμένει πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο όλων των επαγγελμάτων στην ΕΕ (2,4%). Παράλληλα, ο αριθμός των εργαζομένων στον κλάδο αυξήθηκε, δείχνοντας ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζουν και οι προγραμματιστές και αναλυτές λογισμικού. Παρά τη μείωση του ποσοστού κενών θέσεων στο 6,9%, το μερίδιο των εργαζομένων αυξήθηκε, επιβεβαιώνοντας ότι η τεχνολογία συνεχίζει να απορροφά προσωπικό, έστω και με πιο ισορροπημένους ρυθμούς.
Αντίθετα, σε επαγγέλματα όπως οι μεταφορές, η αύξηση των κενών θέσεων συνοδεύτηκε από μείωση του αριθμού των εργαζομένων, ένδειξη ότι οι συνθήκες εργασίας και οι αμοιβές ίσως λειτουργούν αποτρεπτικά.
Τα στοιχεία, που βασίζονται και σε δεδομένα από διαδικτυακές αγγελίες εργασίας, αποτυπώνουν μια αγορά εργασίας σε μετάβαση. Η πανδημία άφησε το αποτύπωμά της, αλλά πλέον οι ελλείψεις και οι ευκαιρίες μετακινούνται, αναδεικνύοντας ποιοι κλάδοι χρειάζονται άμεσα ανθρώπινο δυναμικό – και ποιοι φαίνεται να βρίσκουν μια νέα ισορροπία.