Τάξη στο χάος που επικρατεί εδώ και χρόνια αναφορικά με τα οχήματα που κυκλοφορούν ή δηλώνονται ότι δεν κυκλοφορούν στους ελληνικούς δρόμους θα επιχειρήσει να βάλει το νέο κεντρικό ψηφιακό σύστημα που δημιουργεί η κυβέρνηση και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός των επόμενων εβδομάδων. Ειδικότερα, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων προχωρά στη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού μητρώου, στο οποίο θα καταγραφούν όλα τα οχήματα ιδιωτικής και δημόσιας χρήσης που υπάρχουν στη χώρα – υπολογίζεται ότι αγγίζουν τα 10 εκατομμύρια. Αυτοκίνητα, μοτοσικλέτες, φορτηγά και λεωφορεία θα αποκτήσουν ένα προς ένα δικό τους «ηλεκτρονικό φάκελο», μέσα στον οποίο θα αποτυπώνεται με σαφήνεια αν είναι ασφαλισμένα, αν έχουν πληρωμένα τέλη κυκλοφορίας, αν έχουν περάσει ΚΤΕΟ και ποιο είναι το πραγματικό καθεστώς κυκλοφορίας τους.
Για πρώτη φορά, το κράτος επιχειρεί να δει συνολικά και σε πραγματικό χρόνο πόσα και ποια τροχοφόρα κυκλοφορούν νόμιμα, ποια έχουν αποσυρθεί, ποια βρίσκονται σε ακινησία μόνο στα χαρτιά και ποια εξακολουθούν να κινούνται χωρίς να τηρούν τις βασικές υποχρεώσεις. Παράλληλα, στο νέο σύστημα θα αποτυπώνονται περιπτώσεις οχημάτων που έχουν κλαπεί, καταστραφεί ή εμφανίζουν λάθη και ελλείψεις στα στοιχεία τους.
Μέχρι και σήμερα, η εικόνα του στόλου των οχημάτων παραμένει θολή. Κι αυτό γιατί τα δεδομένα βρίσκονταν διασκορπισμένα σε διαφορετικές υπηρεσίες και φορείς, όπως το υπουργείο Μεταφορών, η ΑΑΔΕ, τα ΚΤΕΟ και οι ασφαλιστικές εταιρείες. Η έλλειψη ουσιαστικής επικοινωνίας μεταξύ αυτών των συστημάτων έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες «τρύπες» στους ελέγχους, δίνοντας χώρο σε παρανομίες και καθυστερήσεις που συχνά δεν εντοπίζονταν ποτέ.
Το νέο ψηφιακό μητρώο λοιπόν έρχεται να ενώσει όλα αυτά τα κομμάτια. Σε μία μόνο πλατφόρμα θα συγκεντρώνονται η άδεια κυκλοφορίας κάθε οχήματος, η ασφαλιστική του κάλυψη, οι ημερομηνίες τεχνικού ελέγχου, τα τέλη κυκλοφορίας, αλλά και τυχόν πρόστιμα ή διοικητικές κυρώσεις που το αφορούν. Οι έλεγχοι δεν θα απαιτούν πλέον χρονοβόρες διαδικασίες ή χειροκίνητες διασταυρώσεις, καθώς το σύστημα θα «βλέπει» αυτόματα τις παραβάσεις.
Με την ενεργοποίηση του μηχανισμού, το κράτος αποκτά πλέον τη δυνατότητα να στέλνει μαζικές ειδοποιήσεις σε ιδιοκτήτες οχημάτων που δεν έχουν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις τους. Οι οδηγοί θα ενημερώνονται ψηφιακά και θα έχουν ένα περιθώριο 15 ημερών για να τακτοποιήσουν τις εκκρεμότητές τους, είτε αυτές αφορούν ασφάλιση, είτε τέλη κυκλοφορίας, είτε τεχνικό έλεγχο. Εάν δεν υπάρξει ανταπόκριση από τον ενδιαφερόμενο οδηγό, τότε το σύστημα θα περνά αυτόματα στο επόμενο στάδιο, επιβάλλοντας πρόστιμα και ενεργοποιώντας διοικητικές κυρώσεις. Οι ποινές δεν θα περιορίζονται μόνο σε χρηματικά ποσά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις θα φτάνουν έως την αφαίρεση πινακίδων και διπλώματος, καθιστώντας αδύνατη την κυκλοφορία του οχήματος μέχρι να επιλυθούν όλες οι εκκρεμότητες.
Σύμφωνα με πληροφορίες από αρμόδιες πηγές, οι πρώτες μαζικές κυρώσεις βρίσκονται ήδη σε φάση προετοιμασίας και αφορούν κυρίως οχήματα με απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας προηγούμενων ετών, καθώς και ανασφάλιστα οχήματα. Οι σχετικές ανακοινώσεις αναμένονται στο άμεσο επόμενο διάστημα, καθώς οι διασταυρώσεις έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Ήδη έχουν πραγματοποιηθεί δύο μεγάλοι κύκλοι ελέγχων από την ΑΑΔΕ σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Στον δεύτερο και πιο πρόσφατο έλεγχο, εντοπίστηκαν εκατοντάδες χιλιάδες περιπτώσεις παραβάσεων. Συνολικά εκδόθηκαν περισσότερα από 187.000 ειδοποιητήρια, που αφορούσαν είτε οχήματα χωρίς πληρωμένα τέλη κυκλοφορίας για το 2025, είτε οχήματα που κυκλοφορούσαν χωρίς ασφάλιση. Παράλληλα, δεκάδες χιλιάδες οχήματα βρέθηκαν να παραβιάζουν και τις δύο υποχρεώσεις ταυτόχρονα.
Οι ιδιοκτήτες μπορούν ανά πάσα στιγμή να ελέγξουν την κατάσταση των οχημάτων τους μέσω της ηλεκτρονικής εφαρμογής oximata.gov.gr, χρησιμοποιώντας τους προσωπικούς τους κωδικούς Taxisnet. Εκεί εμφανίζονται αναλυτικά όλες οι παραβάσεις και παρέχονται οδηγίες για τις απαραίτητες ενέργειες. Όσοι δεν ανταποκριθούν στην πρώτη ειδοποίηση, θα λάβουν δεύτερη ενημέρωση, στην οποία θα περιλαμβάνεται πλέον η βεβαίωση του προστίμου και οι σχετικές προσαυξήσεις.
Το πλαίσιο των προστίμων παραμένει αυστηρό. Τα ανασφάλιστα δίκυκλα επιβαρύνονται με πρόστιμο 250 ευρώ, τα επιβατικά αυτοκίνητα με 500 ευρώ, ενώ για λεωφορεία και φορτηγά δημόσιας χρήσης το ποσό φτάνει τα 1.000 ευρώ. Για τα απλήρωτα τέλη κυκλοφορίας το πρόστιμο ισοδυναμεί με το ύψος των οφειλών, ενώ η μη διενέργεια τεχνικού ελέγχου επιφέρει πρόστιμο 400 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της ίδιας παράβασης, τα ποσά διπλασιάζονται και συνοδεύονται από αφαίρεση άδειας κυκλοφορίας και πινακίδων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στα οχήματα που έχουν δηλωθεί σε ακινησία, αλλά στην πράξη συνεχίζουν να κυκλοφορούν. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ιδιοκτήτες καλούνται να πληρώσουν τα ετήσια τέλη κυκλοφορίας, καθώς και διοικητικό πρόστιμο 10.000 ευρώ. Αν διαπιστωθεί υποτροπή, το πρόστιμο αυξάνεται στα 30.000 ευρώ και αφαιρείται το δίπλωμα οδήγησης για τρία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν το τεράστιο μέγεθος του στόλου στη χώρα. Πάνω από 6 εκατομμύρια επιβατικά αυτοκίνητα κυκλοφορούν στην Ελλάδα, μαζί με σχεδόν 1,5 εκατομμύριο φορτηγά, περισσότερα από 26.000 λεωφορεία και περίπου 1,85 εκατομμύρια μοτοσικλέτες. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση εντοπίζεται στην Αττική, ενώ ακολουθούν η Θεσσαλονίκη και άλλα μεγάλα αστικά κέντρα.