Το εορτολόγιο σήμερα
Μεγάλη Παρασκευή – Άγιοι Αφρικανός, Θεόδωρος, Μάξιμος, Πομπήιος, Τερέντιος και άλλοι τεσσαράκοντα Μάρτυρες, Άγιος Γρηγόριος Ε΄ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, Άγιος Δήμος ο Αλιεύς ο Νεομάρτυρας.
Σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη
Μάξιμος, Μάξιμη, Μάξιμα
Αναξιμένης, Μένης
Δημοσθένης, Δήμος
Διονύσιος, Διονύσης, Νιόνιος, Νύσης, Ντένης, Διονυσία, Διονυσούλα, Νύσα, Σίσσυ, Ντενίζ, Ντενίς
Επαμεινώνδας, Νώντας
Ετεοκλής
Ζήνων
Ηρακλής, Ηρακλεία, Ηρακλίτσα
Ηφαιστίων
Θεμιστοκλής, Θέμης, Θεμιστοκλεία, Θεμίστω
Θεόφραστος
Θησέας, Θησεύς
Ισοκράτης
Μιλτιάδης, Μίλτος
Ξενοφών, Ξενοφώντας, Φώντας, Φόντας, Φόνης, Ξενοφωντία, Ξενοφωντίνα, Ξενοφούλα, Ξενοφώντη, Ξένια
Όμηρος
Παρμενίων
Πελοπίδας
Περικλής
Πίνδαρος
Πολύβιος
Προμηθεύς
Σοφοκλής, Σοφόκλεια
Σωκράτης, Σωκρατίνα, Σωκρατία
Τιμόθεος, Τίμος, Τιμάς, Τίμης, Θέος, Τιμοθέη, Τιμοθέα, Τίμα, Τίμη, Θέα, Θέη
Φιλοποίμην, Φίλης
Φωκίων, Φώκος
Μεγάλη Παρασκευή
Η Μεγάλη Παρασκευή είναι η έκτη ημέρα της Μεγάλης Εβδομάδας, η Παρασκευή πριν από το Πάσχα, και θεωρείται η πιο κατανυκτική και πένθιμη ημέρα του εκκλησιαστικού έτους. Την ημέρα αυτή η Εκκλησία βιώνει και θυμάται τη σύλληψη, δίκη, σταύρωση, θάνατο και ταφή του Ιησού Χριστού· κορύφωση δηλαδή των Παθών και του Θείου Δράματος. Για τον λόγο αυτό είναι ημέρα αυστηρής νηστείας, σιωπής και προσευχής.
Το πρωί τελούνται οι Μεγάλες Ώρες και ακολουθεί ο Εσπερινός της Αποκαθηλώσεως, όπου ο ιερέας κατεβάζει τον Εσταυρωμένο από τον Σταυρό και τοποθετεί το Άγιο Σώμα στον «Επιτάφιο» – το στολισμένο με άνθη ιερό κουβούκλιο που συμβολίζει τον Τάφο του Χριστού. Το βράδυ τελείται η Ακολουθία του Επιταφίου Θρήνου με τα Εγκώμια («Η ζωή εν τάφω…»), και στο τέλος γίνεται η περιφορά του Επιταφίου στους δρόμους, με τη συμμετοχή πλήθους πιστών που κρατούν κεριά και περνούν κάτω από το κουβούκλιο σε ένδειξη ευλάβειας.
Η ημέρα έχει ισχυρή λαϊκή και πολιτισμική φόρτιση στην Ελλάδα: παραδοσιακά αποφεύγονται οι θορυβώδεις δραστηριότητες, τηρείται αυστηρή νηστεία (συχνά «ξηροφαγία») και κυριαρχούν έθιμα όπως ο στολισμός του Επιταφίου από γυναίκες και κορίτσια, τα μοιρολόγια, οι καμπάνες που χτυπούν πένθιμα και ειδικές τοπικές τελετές σε πολλά χωριά και νησιά. Θεολογικά, όμως, η Μεγάλη Παρασκευή δεν είναι μέρα απόγνωσης αλλά μέρα που φανερώνει το μέγεθος της αγάπης του Θεού· μέσα από τη σταυρική θυσία προαναγγέλλεται ήδη η νίκη της Ανάστασης.