Νέο ρεκόρ έσπασε στις αρχές του μηνός Μαρτίου ο ελληνόκτητος στόλος, με τον συνολικό αριθμό πλοίων που τον απαρτίζουν να ξεπερνά πλέον τα 4.388. Πρόκειται για πλοία διαφόρων κατηγοριών, άνω των 1.000 τόνων, με συνολική μεταφορική ικανότητα που φτάνει πλέον τα 360.564.729 DWT και συνολική χωρητικότητα 211.204.583 GT. Η αύξηση αυτή, όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, σηματοδοτεί όχι μόνο την ενίσχυση του ελληνικού ναυτιλιακού κεφαλαίου, αλλά και την αυξημένη επιρροή των συμφερόντων των εφοπλιστών της χώρας μας στις διεθνείς θαλάσσιες μεταφορές.
Για να γίνει όμως περισσότερο κατανοητή η σημασία αυτών των αριθμών, πρέπει να εξηγήσουμε τι σημαίνουν οι όροι DWT και GT. Το DWT, ή deadweight tonnage, υποδηλώνει το μέγιστο βάρος που μπορεί να μεταφέρει ένα πλοίο σε πλήρη φόρτωση, περιλαμβάνοντας το φορτίο, τα καύσιμα, τα εφόδια, το νερό και το πλήρωμα. Είναι ουσιαστικά το «βάρος εργασίας» του πλοίου και καθορίζει την εμπορική του ικανότητα. Από την άλλη, το GT (gross tonnage) μετρά τον συνολικό εσωτερικό όγκο του πλοίου, δηλαδή τον διαθέσιμο χώρο για φορτίο και εγκαταστάσεις, και αποτελεί βασικό δείκτη για την κατηγοριοποίηση των πλοίων και τη νομοθετική τους αντιμετώπιση, όπως για παράδειγμα φόρους ή απαιτήσεις ασφάλειας.
Σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά που προκύπτουν από την ετήσια αναφορά της Ελληνικής Επιτροπής Ναυτιλιακής Συνεργασίας του Λονδίνου (Committee), που βασίζονται σε έρευνα της S&P Global Market Intelligence, ο ελληνόκτητος στόλος αυξήθηκε κατά 167 πλοία, 6.472.263 DWT και 3.193.733 GT, ενώ επιπλέον 422 πλοία βρίσκονται υπό ναυπήγηση, προσθέτοντας επιπλέον 40.212.290 DWT και 25.258.008 GT. Αυτά τα στοιχεία καταδεικνύουν αν μη τι άλλο τη σταθερή επενδυτική δραστηριότητα των Ελλήνων εφοπλιστών και την προοπτική περαιτέρω ενίσχυσης της παρουσίας τους στις διεθνείς θάλασσες.
Την ίδια ώρα, πάντως, ο στόλος που φέρει αμιγώς την ελληνική σημαία (όχι δηλαδή ο ελληνόκτητος που μπορεί να φέρει και σημαίες άλλων χωρών αλλά απλώς ανήκει σε εγχώριους εφοπλιστές) παρουσιάζει φέτος μικρή κάμψη, με τον συνολικό αριθμό πλοίων να διαμορφώνεται στα 463. Κάτι που σημαίνει πως τα πλοία ελληνικής σημαίας χρειάζονται εκσυγχρονισμό, ώστε να γίνει λιγότερο γραφειοκρατικός και πιο ευέλικτος, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της Ελληνικής Επιτροπής Ναυτιλιακής Συνεργασίας. Παράλληλα, σημειώθηκε μείωση τόσο στη συνολική μεταφορική ικανότητα όσο και στη χωρητικότητα των πλοίων, με τα μεγέθη να φτάνουν σε 44.944.717 DWT και 27.445.524 GT, έναντι 48.717.807 DWT και 29.551.538 GT το προηγούμενο έτος.
Σημαντικό είναι ότι οι ελληνικές εταιρείες μητρικής ιδιοκτησίας εξακολουθούν να διατηρούν ισχυρά μερίδια στις διεθνείς αγορές, κατέχοντας το 22% των δεξαμενόπλοιων παγκοσμίως και το 16% των πλοίων μεταφοράς χύδην ξηρού φορτίου, ενώ στα πλοία μεταφοράς υγροποιημένου αερίου κατέχουν το 8% της παγκόσμιας χωρητικότητας. Όσον αφορά το μερίδιο της ελληνικής σημαίας σε παγκόσμιο επίπεδο, αντιστοιχεί στο 0,7% ως προς τον αριθμό πλοίων, στο 1,6% σε όρους GT και στο 1,8% σε όρους DWT. Στην κατηγορία των δεξαμενόπλοιων πετρελαίου, ωστόσο, τα ποσοστά είναι σαφώς υψηλότερα, φτάνοντας στο 4,8%, 5,1% και 5,1% αντίστοιχα.
Η δε μέση ηλικία των πλοίων ελληνικών συμφερόντων αυξήθηκε ελαφρά σε σχέση με πέρυσι, αλλά παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο: 14,3 έτη έναντι 18,8 έτη για τον παγκόσμιο στόλο σε όρους αριθμού πλοίων. Σε όρους GT και DWT, η μέση ηλικία είναι 12,8 και 12,7 έτη αντίστοιχα, ενώ παγκοσμίως τα αντίστοιχα μεγέθη φτάνουν 13,8 και 13,7 έτη. Αυτή η νεότερη ηλικία υποδηλώνει υψηλότερη αποδοτικότητα και καλύτερη συμμόρφωση με τις σύγχρονες περιβαλλοντικές και τεχνολογικές απαιτήσεις.
Πάντως, συνολικά, ο ελληνόκτητος στόλος καταγράφεται σε περίπου 31 διαφορετικές σημαίες, αναδεικνύοντας τον διεθνή χαρακτήρα της ελληνικής ναυτιλίας. Σημαντική αύξηση στον αριθμό πλοίων παρουσίασε η Λιβερία, με 130 νέα πλοία, ενώ ανοδικές τάσεις καταγράφηκαν επίσης στον Παναμά (+30 πλοία), στα Marshall Islands (+25) και στην Πορτογαλία μέσω της Μαδέρας (+19). Τα νηολόγια της Κύπρου και των Barbados παρέμειναν σταθερά, ενώ Μάλτα και Bahamas παρουσίασαν μικρή πτώση τόσο στον αριθμό πλοίων όσο και σε όρους DWT και GT. Στο πλαίσιο αυτό, ο συνολικός αριθμός πλοίων που φέρουν σημαίες κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανέρχεται σε 1.388, αντιστοιχώντας στο 31,6% του ελληνόκτητου στόλου, στοιχείο που αναδεικνύει τη διατήρηση ισχυρών δεσμών της ελληνικής ναυτιλίας με την ευρωπαϊκή αγορά, παρά την ευρεία διεθνοποίηση του στόλου.