Σημαντικά αναμένεται να επιβαρύνει τον οικογενειακό προϋπολογισμό η ραγδαία άνοδος των τιμών του πετρελαίου, η οποία πυροδοτήθηκε από τη σύρραξη στο Ιράν
Σύμφωνα με αναλυτές του think tank Transport & Environment (T&E), η διατήρηση της τιμής του αργού στα 100 δολάρια ανά βαρέλι —επίπεδο που καταγράφηκε τη Δευτέρα— μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος ύψους 55 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για τους Ευρωπαίους οδηγούς. Η επιβάρυνση αυτή αντιστοιχεί σε μέσο όρο 220 ευρώ ανά οδηγό, με τους επαγγελματίες και όσους διανύουν μεγάλες αποστάσεις να αντιμετωπίζουν αναλογικά υψηλότερες αυξήσεις. Η εκτίμηση βασίστηκε σε συγκριτική ανάλυση δεδομένων μεταξύ της περιόδου 2017-2019 και του 2022, χρονιά κατά την οποία η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε ωθήσει εκ νέου τις τιμές στα 100 δολάρια.
Διευρύνεται το χάσμα υπέρ της ηλεκτροκίνησης
Παρά το γεγονός ότι τα ηλεκτρικά οχήματα (EVs) ήταν ήδη πιο οικονομικά στη χρήση σε σχέση με τα οχήματα εσωτερικής καύσης, η τρέχουσα κρίση διευρύνει περαιτέρω αυτό το χάσμα υπέρ των ηλεκτρικών, σύμφωνα με τον Guardian.
«Η εξάρτηση της Ευρώπης από το πετρέλαιο δημιουργεί ένα γεωπολιτικό “ασφάλιστρο” κάθε φορά που επικρατεί διεθνής αστάθεια», επισημαίνει ο Antony Froggatt από το T&E. «Αυτή η κατάσταση θα συνεχίσει να ασκεί ασφυκτικές πιέσεις στα νοικοκυριά και να υπονομεύει την ευρωπαϊκή οικονομία, εκτός εάν τερματίσουμε δομικά την εξάρτησή μας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων». Ο ίδιος τονίζει ότι, παρά την επιρροή των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Σαουδικής Αραβίας στις ενεργειακές αγορές, η Ευρώπη οφείλει να δώσει προτεραιότητα στην ηλεκτροκίνηση και τις ΑΠΕ για να θωρακιστεί.
Αντίστοιχη είναι η τοποθέτηση του Colin Walker από το ECIU, ο οποίος κάνει λόγο για μια οδυνηρή επανάληψη του 2022: «Είναι μια σκληρή υπενθύμιση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο —όπως και η υπόλοιπη Ευρώπη— δεν έχει ουσιαστικό έλεγχο στις τιμές του πετρελαίου. Οι συζητήσεις περί ενεργειακής ασφάλειας και εξορύξεων στη Βόρεια Θάλασσα δεν μπορούν να απαλύνουν το κόστος αυτών των τακτικών ενεργειακών σοκ».
Τα «υπερκέρδη» της πετρελαϊκής βιομηχανίας
Τα ενεργειακά σοκ αποδεικνύονται εξαιρετικά κερδοφόρα για τους ενεργειακούς κολοσσούς. Το 2022, με την τιμή του πετρελαίου στα 100 δολάρια, οι πέντε μεγαλύτεροι ιδιωτικοί όμιλοι του κλάδου (BP, Shell, TotalEnergies, Chevron και ExxonMobil) κατέγραψαν κέρδη σχεδόν 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Συνολικά, η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου αποκομίζει περίπου 1 τρισεκατομμύριο δολάρια καθαρά κέρδη ετησίως κατά την τελευταία πεντηκονταετία, ποσά που εκτινάσσονται σε περιόδους κρίσης.
Σύμφωνα με το T&E, το πρόσθετο κόστος των 55 δισ. ευρώ για τους οδηγούς θα ήταν ακόμα μεγαλύτερο αν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν είχαν προβεί σε περικοπές φόρων στα καύσιμα ύψους 30 δισ. ευρώ – μια κίνηση που ουσιαστικά αποτελεί επιδότηση των ορυκτών καυσίμων μέσω των φορολογουμένων.
Την ίδια στιγμή, το Transition Security Project υπολογίζει ότι το ενεργειακό σοκ του 2022 κόστισε στην ΕΕ και το Ηνωμένο Βασίλειο 1,8 τρισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο 2022-2025. Ωστόσο, η υποχώρηση από τους κλιματικούς στόχους, όπως η κατάργηση της πώλησης νέων αυτοκινήτων με ορυκτά καύσιμα έως το 2035, με το πρόσχημα της μείωσης του κόστους, θεωρείται από τους αναλυτές ως μια κοντόφθαλμη πολιτική που θα καταστήσει την Ευρώπη ακόμα πιο ευάλωτη στο μέλλον.
«Η καθυστέρηση στην εφαρμογή των πολιτικών για το κλίμα μάς καθιστά λιγότερο ασφαλείς», καταλήγει ο κ. Froggatt.